İstanbul''un kurtuluşu

Bugün tarihe dönelim. Önümde, "İleri" gazetesinin 20 Teşrin-i evvel

1338/1922 tarihli nüshası var.

O güzel günü anlatıyor.

Veciz, okunduğunda bugün bile insanı duygulandıran temaları işliyor.

O gün, İstanbul bayraklarla kaplanmış.

Halk sokakta. Yazar, o kitleyi "vakur, muntazam ve haysiyetini müdrik" olarak tanımlıyor.

Gelen askere bakıyoruz.

"Hepsi tatlı, hepsinde mukaddes Anadolu''nun istiklâl güneşi, nuru var... İstanbul toprağı muhterem misafirlerin ayakları altında sevinçle ağladı."

Kurtarıcılar bu coşkuyu beklemiyorlarmış.

Öyle ya, azınlıkların İstanbul''daki nümayişleri işgâlin hatırlanan lekesi değil miydi?

Ama, İstanbul''u "dinç, ümitli ve müstâkil" bulmuşlardı.

Refet Paşa, Fatih Camii''ne gelir.

O da İstanbul''un "hassas, mütefekkir, münevver, vatanperver halkını" selâmlar.

Öğrenciler vardır, avluda.

Paşa, onlara hitaben:

-Delikanlı. Bugün biz tarihe karıştık. Artık vatan da, istiklâl de herşey, herşey sizindir.

Akabinde Fatih''in türbesi ziyaret edilir.

-Fatihlerin fatihi, serdarların serdarı, kumandanların en büyük kumandanı burada yatıyor. Kalplerimiz nur-ı ilâhi ile dolu. Hiçbir Müslüman vatandaş en büyük Fatih''in bize hediye ettiği muazzam şehrin, İstanbul''un bizden bir dakika uzak kalmasını kabul etmez. Bugün herkes ve bütün cihan gördü ki, İstanbul yalnız Türk''ündür ve burada yaşayan kalp yalnız Türk kalbidir.

Dünden hareketle bugüne bakalım.

İstanbul sancılı şehir.

Ali Müfit Gürtuna "Uygar kent, uygar kentli" diyor ama muasırlıktan uzağız.

Göçler -mecburi olsa da- İstanbul''un kimliğini etkiliyor. Adeta bir kabileler konfederasyonu halinde yaşanan bir sosyallik var.

Bu taşranın taşınması değil.

Sosyo-ekonomik statüler arasında da farklı bölgeler var.

Dünün tarihi-kültürel metropolü, bugün varoş kültürünün, "fast-foodculuğuyla" bezenmiş bir popüler sentezi.

Ne vakur, ne muntazam ne de haysiyetini müdrik.

Gecekondulaşma ile arazi mafyacılığı koyun koyuna, asfaltlar maganda sürücülere parsellenmiş, devletin direğine kanca atıp, elektrik hortumlayanlar, pislik vs.

Ahlakî dejenerasyon burada.

İsraf, harcama teşhiri burada.

Bireysel terör burada. Kuduz köpek terörü de...

İstanbul kurtarılmış mı?

Ona lâyık olunuyor mu?

Ne Fatih''e, ne de onu düşmandan istirdat eden Kuva-yı Milliye''ye.

Ağacı yok, yeşile hasret, zavallı İstanbul.

İstanbul''da "hassas, münevver, vatanperver" halk nerede?