Kültürel miras

Uzmanlardan oluşan bir İtalyan ekip, İstanbul''da eski Bizans Sarayı''nı ortaya çıkarmak için uğraşıyorlar.

Son teknoloji ve büyük paralarla.

Kolay gelsin, başardıkları zaman tarih ve turizmimize katkısı büyük olacaktır.

Bir bilimsel toplantıda fotogrametrik çizim metodlarını anlatırken imrenmiştim. Keşke bizim de bu imkânlarımız olsa diye!..

Fakat sevindim.

Çünkü, bir hafta sonra TİKA''dan bir yazı geldi. Aynı teknoloji ile bu kez biz Moğolistan''da imişiz.

Çay''ın, Türk Dünyası''ndan Sorumlu Devlet Bakanlığı Orhun Türk Anıtları''nın ihyası için büyük bir proje başlattı. Uzman bir ekip, şu anda Moğolistan''da. Onlara "Kolay gelsin" diyoruz.

Bakınız, kültürel miras, dünyanın ortak malıdır.

Bizans Sarayı da benim malımdır, Kül Tigin abideleri de veya, İtalyanlar''ın Bizans Sarayı''nda hakkı olduğu kadar, bizim de Bilge Kağan''ın terekesinde hakkımız vardır.

Bu kalıntı benim ülkemdedir, ister yıkarım, ister değiştirir millileştiririm mantığı aynen insan hakları ihlâllerinde dış telkin dinlemezlik gibi ilkel bir davranıştır.

Bugün eğer bir millet, hafızasını, eserini bir başka ülkede bırakmışsa, o mallar kültürel değer ifade ettiği sürece uygarlığının hesabını ev sahibi milletten devletten sorar. Tabii, eğer o ülke o mirasın kıymetini bilmeyecek kadar dangalaksa!..

Bu konulardaki hassasiyeti arttırıcı tedbirleri, hatta parasal fonları bulmak için UNESCO hep devrededir.

Proje geliştirip, başvurabilirsiniz.

Türkiye bu imkânları kullanmalı.

Bu konuyla ilintili bir başka mülahazamı kaydetmek istiyorum. Turizm artık sadece deniz, güneş olmaktan çıktı. Kültür ağırlık kazanıyor.

Yani, Orhun Abidelerini ihya ettiniz. Aferin.

Pekiî, nasıl göreceğiz? Sadece bir grup basın mensubunu geziye davet etmek yeter mi?

Bu sıcaklarda öfkelenmeyin, diyorlar. Öfkeleniyorum. Çünkü, 1989''dan bu yana ne kadar zaman geçti, hâlâ Türk Dünyası ile aramızda turizm, organik bir akışkanlığa geçemedi.

Benim gibi Türk Dünyası aşığı kaç TC yurttaşı kimbilir tarihi mirası görmek için Azerbaycan''dan Moğolistan''ı gezmek istiyordur.

Açıkça yazalım. Kandırmaca olmadan.

Yapamazsınız. İmkan yoktur. Lokal mafyalardan, Kızılordu kalıntısı bürokrasiden korkarsınız.

Ne zaman biz gazetelerimizde Paris, Hamamet ve New York turları arasında Merv, Yesi, Ötüken''i görebileceğiz?

Nerde bu devlet? Sivil toplum? Ticari toplum?

Teşekkür: Seydişehir Meslek, Yusuf Çuha''ya, nazik mektubu için.