AGİT, önemli. Avrupa''nın güvenliği için bu kıtada tâ Soğuk Savaş yıllarında konferanslarla temeli atılmış.
Önce NATO ve ABD karşı çıkmış; ama bu da aşılmış.
Liderler buluştukça kurumsallaşan ve AGİK''ten AGİT''e (Konferanstan teşkilâta) dönüşen bu müessese soğuk savaş sonrası koşullara da uyum sağlamış.
Önceleri bloklararası bir diyalog zemini olarak görülen ve kullanılan AGİT, farklı konjonktürde de Atlantik''ten Avrasya''ya bir iletişim-tartışma forumu oluşturuyor.
Tabiî ki, hedefi bu yörede "kollektif güvenlik" şemsiyesi oluşturmak. Ne var ki, bu güvenlik askeri paktlar, silah kullanımına yönelik stratejilerin belirlenmesi ile üretilmiyor. Bölgedeki gerginlik unsurlarını, çatışma noktalarını büyüteç altına alıp, onların çözümüne ilişkin reçeteler üreten, diyaloglar arayan bir mekanizmayı işletiyor.
Bu yönüyle AGİT; BM, NATO, BAB gibi pek çok etkin kurumun eksikliklerini tamamlayan, ortak tedbir ve politikaların şekillenmesinde psikolojik zemini hazırlayan platform.
Arkasında gerçekçi bir siyasi irade de var. Üye devletler bu kurumun fonksiyonunu kabul etmiş ve destek vermekte.
Öte yandan, AGİT, bazı global norm, değer ve tavırların üretilmesinde de önemli bir rol oynuyor. Meselâ, insan hakları, demokratikleşme... Post-modern dünyanın alması beklenen iç yapılarının niteliği de burada tartışılıyor. Global Toplum''un ilkelerinin tanınmasında, benimsenmesinde belli bir "ruhu" da simgeliyor.
Türkiye açısından bakıldığında AGİT, Türkiye''nin üye olmadığı uluslararası forumların içine girmiş oluyor. AB''de, G-7''lerde olmayan Türkiye, onlarla burada etkin siyasa üretiminde işbirliği yapabiliyor.
AGİT içinde Türkiye önemli. Türkiye''nin konumu, Avrasya ekseni, hatta Güney ülkeleri, Doğu ülkeleri dediğimiz dünyayı bu Avrupa merkezli platforma taşıyacak bir köprü işlevi sağlıyor.
Demek ki, AGİT, iyi kullanılır, akıllı ve usta bir diplomasi ile yürütülürse, Türk dış politikasının manevra alanını genişletir. Ayrıca, bu forum kullanılarak Türkiye''yi tehdit eden çatışmaların gerilimleri düşürülebilir.
Çeçen sorunu, zirveye aksedecek. Yeltsin apar topar o sahada gol yememek için geldi. Varlığı bile belki kınayıcı, sert bildirileri yumuşatabilir düşüncesiyle. Evet, Rusya''yı gücendirmemek, AGİT''i dışlamasına tahrik etmemek için ılımlı bir üslûp kullanılacak.
Bakü-Ceyhan için destek bulacağımızı ümit ediyorlar.
Yukarı Karabağ, Kosova ve Orta Asya ülkeleri ile işbirliği de gündem içinde. Avrupa için bu sonuncu faktöre giderek artan öneme özellikle dikkat çekmek isteriz.
Türkiye evsahipliğini kusursuz yapıyor.
İnsan bu gelişmeleri gördükçe gelecek için ümitleniyor. Ama...
