Fas ve gerçekler

Mehşur İngiliz tarihçi Toynbe''nin 12 ciltlik Avrupa tarihi kitabında açıkça Türkleri sevmemiz ve içimize sindirmemiz mümkün değildir; Türk devleti olan Selçuklu ve Osmanlılar olmasaydı, bugün Kuzey Afrika, Mısır, Ortadoğu, Anadolu, Kafkasya ve İstanbul tamamen bir Hıristiyan beldesi olacaktı, görüşünü savunmaktadır. Osmanlı Devletinin kuruluşunun 700. yıldönümünün kutlandığı şu günlerde, Osmanlıya içerde ya da dışarda yapılan düşmanlığın temelinde yatan gerçek budur. Yılmaz Öztuna''nın İkinci Hasan yazısında da ifade ettiği gibi: "Fas 16. Asırda Osmanlı nüfusuna girdi ve bu nüfuzdan ancak Sultan İsmail döneminde uzaklaştı. 4 Ağustos 1578''de Osmanlı Amirali Ramazan Paşa''nın Türk ordusu ve donanmasını Fas''a çıkararak, Portekiz- İspanyol ordusunu ve donanmasını "Kralları dahil" Kuzey Fas''ta Vâdi''s-Seyl''de imha etmek suretiyle Kuzey Afrika''yı, Latin ve Katolik Afrika olmaktan kurtardı. Tarihin seyri değişti. Fas Sultanları ülkelerini Osmanlı usülü teşkilatlandırdılar. Fas, bütün Batı Afrika''ya egemen olmakla birlikte, 1927''ye kadar büyük devletler arasında sayılan bir imparatorluk olmuştur. Böyle bir devleti Fransa, 44 yıl (1912-1956) himaye adı altında sömürgeleştirdi. İkinci Ş. Hasan''ın babası Sultan Ş. Muhammed, Fransa ile çok akıllı şekilde mücadele yürüterek istiklalini kazandı..." demektedir. İkinci Ş. Hasan koyu bir Arap milliyetçisidir. Emir, birçok suikast girişiminden kurtulmuştur;1971 Temmuz''unda deniz kenarında Skhirat Sarayında doğum günü kutlanırken 2 bin kişi sarayı bastı. Misafirlerden 100 kişi öldürüldü. Bu baskından İkinci Hasan kurtuldu. 1972 yılının Ağustos ayında Fransa''dan dönerken Boeing- 727 uçağı Fas Hava Kuvvetlerine ait F-5 savaş uçağı tarafından havada vuruldu. Kuyruk kısmından yara alan emirin uçağı, pilotun maharetiyle iniş yaptı ve böylece uçak düşmekten kurtuldu. İçinde yaşadığımız asra damgasını vuran İkinci Ş. Hasan''ın cenazesi bir nevi dünya liderleri zirvesine dönüştü. 1979''da imzalanan Mısır- İsrail Camp David Antlaşmasının perde arkasındaki mimarı İkinci Ş. Hasan''dır. İsrail ile devamlı gizli diyalog kurdu. 1981''de Vatikan''da Papa 2. John Paul''ü ziyaret eden ilk İslam ülkesi lideridir. 1991''de yapılan ve Ortadoğu için büyük önemi olan Madrid Konferansında rolü büyüktür. Fas''ın yeni Emiri 6''ncı Muhammed''in tahta geçişi münasebetiyle 46 bin 212 mahkumu kapsayan af ilan edildi. Adalet Bakanı Ömer Azziman''ın önceki gün televizyondan yaptığı açıklamaya göre, 7 bin 988 mahkum derhal salıverilecek, diğerlerinin de cezalarında indirime gidilecek. Ayrıca 700''ü aşkın yabancı mahkumun yakında evlerine dönebilecekleri söyleniyor. Yabancıların çoğunluğu uyuşturucu kaçakçılığından hapisten cezaevlerinde bulunuyor. Fas''ın yeni Emiri, sakin, alçak gönüllü, demokrat ve dış politika ihtisası yapmıştır. Avrupa Komisyonu Başkanı Jacques Delors''un bir ara yardımcılığını yapmıştır. Yeni emir Hukuk tahsilini Bordeaux Üniversitesinde gördü. "Avrupa Birliği ve Kuzey Afrika İşbirliği" konusunda doktora yaptı. Fransızca, İngilizce ve İspanyolca bilmektedir. 200 bin kişilik Fas Ordusunda "koordinatör görevi" ile "Orgeneral" rütbesindedir. Babası 1955''te Fas Ordusu Başkomutanlığını ve 1960''ta Başbakan yardımcılığı yapmış ve "Meydan okuma" ile "Emirin Hatırası" isimli iki kitabı yayınlanmıştır.

İkinci Ş. Hasan, babası ve kardeşlerinin yanına gömülmüştür. Kendisi, Cezayir- Fas arasındaki sınır ihtilafında Ahmed Bin Bella''ya taviz verdiği için, Fas Ordusunda huzursuzluğa sebep oldu. Batı Sahra''da Polisario''nun mücadelesi halen devam etmektedir. Önümüzdeki sene (2000 yılında) Birleşmiş Milletler nezaretinde referandum yapılacaktır. İkinci Ş. Hasan''ın 1984''te Kaddafi ile işbirliği yapmasını Amerika önlemiştir. 1994''te Arap Ticaret Bloku ile Libya, Cezayir, Tunus, Fas, Moritanya''nın kuracakları "Mağrip Birliği"ni ABD, Fas''ı kullanarak önledi. Fas''ın ekilebilir arazisinin beşte biri İkinci Ş. Hasan''a aittir. 150 otomobili, 20 sarayı olup dünyanın en zengin insanları arasındadır. 1.6 milyar doların sahibidir. Fas gelişmekte olan ülkeler arasında 126. sıradadır. Köylerin %80''inde su ve elektrik yoktur. 30 milyonluk halkın 10 milyonu yoksulluk sınırının altındadır. 2 milyon işsiz vardır. Ölüm cezasına çarptırılan Sosyalist Abdurrahman El- Yusufi hapisten çıkarılıp Başbakan yapılmıştır.