Fiji''de son durum

19 Mayıs 2000 tarihinden bu yana Fiji''de şimdiye kadar alışılmamış bir şekilde birbirini takip eden darbeler olmaktadır. Fiji''de parlamento binasını basan silahlı siviller Hint asıllı Başbakan Mahendra Chaudhay ve hükümetini rehin almıştır. Darbeci sivillerin lideri muhalefetteki partinin milletvekili Sam Speight''in oğlu George Speight; "Fiji''nin yerli halkı adına sivil bir darbe yaptık. Bu sivil darbe, koalisyon hükümetinin devrilmesiyle sonuçlandı" demiştir. Fiji Pasifik Okyanusu''nda Avustralya''nın doğusunda ve Yeni Zelanda''nın kuzeyinde 800 bin nüfuslu 11.426 kilometrekare yüzölçümlü küçük bir ülkedir. Nüfusun % 51''i Fiji yerli halkı ve % 43''ü bu adaya göç etmiş Hintlilerdir. Halkın % 52''si Hıristiyan, % 38''i Hindu ve % 8''i Müslümandır. Başkenti Sava''dır. Resmi dil İngilizce olup Fijice ve Hintçe diğer konuşulan dillerdir. Darbeyi yapan sivillerin lideri Amerika''da tahsilini yapmış bir iş adamıdır. Devlet Başkanı Rato Sin Kamisese Mara, olağanüstü hal ilan ederek darbeyi anayasaya aykırı ve yasadışı ilan etti. Darbe esnasında kan dökülmedi ama başkentte yağmalama ve kundaklama olayları oldu. Bundan önce eski başbakanlardan Sitiveni Rabuka 1987''de 2 defa (21 Mayıs ve 25 Eylül) darbe yapmış idi. Darbe yapanın babası geçmişte Yerli Fijililer Partisi''nin iktidarında bakanlık yapmıştır. Darbeyi yapan sivil şahıs, devlete ait 2 şirketin (maun ağacı işlenen) müdürü idi, yolsuzluk sebebiyle görevden alınmıştı. Fiji dünyanın en zengin "Maun ağacı" kaynağına sahiptir. Başbakan, hükümet üyeleri ve 30 parlamenter sivil darbecilerin elinde rehinedir.

30 Mayıs 2000 tarihinde Fiji''de sıkıyönetim ilan ederek Genelkurmay Başkanı Tuğamiral Frack Bainimaroma yönetime el koydu. Hint kökenlilere hükümette yer alma hakkı tanıyan 1997 tarihli anayasayı yürürlükten kaldırdı. Var olan kanunların yürürlükte olduğunu ilan etti. Ordu ile silahlı sivil darbeciler arasında ihtilaf devam etmektedir. Sivil darbeciler 1 televizyon istasyonunu tahrip edip Sava sokaklarında terör estirmişlerdir. Genelkurmay Başkanı 55 yaşın altındaki erkekleri askere çağırmıştır. Genelkurmay Başkanı görevden ayrılan devlet başkanının damadını başbakan tayin etmiştir. Darbeci sivillerin lideri yönetime el koyan Genelkurmay Başkanı''nı tanımadıklarını açıklamıştır. Fiji ordusu Genelkurmay Başkanı ile sivil darbeciler arasında bölünmüştür. İngiltere ise Fiji Genelkurmay Başkanı''nın darbesini tanımıştır. Fiji''de darbe içinde darbe belirsizliği devam etmektedir. Sava sokaklarına yavaş yavaş ordu hakim olmaktadır. Fiji kabile şefleri ise her iki darbeye karşıdırlar. Başbakan, 7 bakan ve 30 milletvekilini 7 silahlı kişi rehin alarak, darbe yaptılar. Arkalarında 5 bin gösterici bulunuyordu. Fiji''nin gelir kaynağı Maun ağacı, turizm, balık, şeker kamışı ve altın madenidir. Fiji''nin bütün servetinin % 43''ü Hintlilerin elindedir. Etnik kavganın sebebi de budur. 25 Haziran 2000 tarihinde darbecilerle askeri yönetim bazı konularda anlaştılar. Rehin sayısı 31 kişi kaldı. 30 Haziran itibariyle Fiji''de askeri sözcü General Filipo Terakinikini, parlamentoyu işgal altında tutan darbecilerin lideri George Splight ile yapılan görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması üzerine, ülkenin 2 yıl süreyle askeri hükümet tarafından yönetilmesinin kararlaştırıldığını bildirdi.