Putin neler peşinde

Rusya''yı yeniden "Süper güç" yapmak için olağanüstü faaliyet gösteren Putin, maalesef Türkiye''nin Orta Asya ve Kafkasya''daki nüfuzunu sıfırlamak üzeredir. Türkiye''deki Rus lobisi, medyanın telkinleriyle "Mavi Akım" projesi yüzünden Türkmenistan''ı kızdırdı. Yalnız Türkmenistan doğalgazı değil, Bakü-Ceyhan Boru Hattı da tehlikeye girmiştir. ABD, Bakü-Ceyhan Petrol Hattı projesinin, Hazar geçişli Türkmenistan Doğalgaz Hattı Projesi ile bir arada ele alınmasına destek veriyordu. Türkiye''nin Rusya ile "Mavi Akım" projesine, Türkmenistan doğalgazını tehlikeye düşürecek diye ABD karşı çıkmıştı. Ama Rus lobisi ağır bastı ve bu proje imzalandı. ABD yetkililerine göre Putin''in Türkmenistan''a giderek Aşkabat''ta imzaladığı Türkmen-Rus Antlaşmasının uygulanmaya konulması halinde; Hazar geçişli gaz hattı ekonomik sayılmayacağı endişesi taşınmaktadır. Yetkililerde, "Gelinen noktanın Mavi Akım ile başlatılan sürecin sonucu olduğu" görüşü hakimdir ve bunlara göre Türkiye, Türkmenistan Devlet Başkanı Saparmurat Niyazov''u kızdırarak ve tekliflerini dışladığı için "yanlış" yapmıştır. ABD''nin, Putin ile sağlam münasebetler kurmak ve nükleer anlaşmaları devam ettirmek istediğinden Rus-Türkmen Antlaşmasına doğrudan tepki göstermesi çok "zor" gözükmektedir.

Türkmenistan doğalgazına son bir çelme de Gürcistan Devlet Başkanı Eduard Şevardnadze''den gelmiştir. "İnterfaks" Ajansına göre Gürcistan, Bakü-Ceyhan hattına paralel yeni bir boru hattı kurarak, bu hattın Rusya''dan geçerek Kazakistan petrolünü Rusya''nın Novorossisk limanına taşınmasını teklif etmiştir. Böylece Bakü-Ceyhan hattı Rusya''nın baskısı ile devre dışı kalmak üzeredir. Netice olarak Rusya ve AB, Orta Asya ve Hazar petrol ve doğalgazlarının Türkiye güzergahı üzerinden geçmesine karşıdırlar. Boru hatları Türkiye''nin stratejik önemini artırdığı gibi; Türkiye''yi karıştıranlar vanaları Türkiye''nin elinde olacağı için teröre destek veremezler. Ayrıca İran''a silah ve nükleer teknolojiyi veren Rusya, Hazar Denizi ile Basra Körfezi arasına bir kanal açtıracak "Sıcak denizlere inme" hayalini gerçekleştirecektir. Bu kanalın yapılacağını Rusya''nın Ulaştırma Bakan Yardımcısı Aleksandr Luguvets açıklamıştır. Türkmenistan doğalgazının peşinde kızıl Çin ve Pakistan da vardır. AGİT Zirvesinde imzalanan Türkiye-Türkmenistan Doğalgaz Antlaşmasına göre 2002 yılında Türkmenistan''ın Türkiye''ye yılda 30 milyar metreküp gaz pompalaması gerekiyor.

Görünen odur ki, yine Rusya''nın pahalı doğalgazına mahkûm olacağız. Dış güçler Türkiye''yi sanal şeyler ile oyalarken; Hazar petrolünü, Türkmenistan, Kazakistan doğalgazını ve hatta GAP''ı elimizden kaptılar. Dışpolitika uzmanlarının görüşüne göre Rusya ile Türkmenistan''ın anlaşması durumunda bu işte en kârlı Rusya olacak. Mavi Akım projesiyle kendi doğalgazını Türkiye''ye pahalı satan Rusya, aynı proje sayesinde Türkmenistan''ın Ankara''dan soğumasına ve uzaklaşmasına yol açtı. Rusya, Türkmenistan-Türkiye münasebetlerine darbe vururken, Aşkabat''ın Türkiye nüfuz alanından çıkmasına sebep olmuştur.