Suriye''de Beşar devri

Esad''ın (Esed''in) ölümü ile Suriye''de 30 yıllık, nerede ise bir ömürlük iktidar devri kapanmıştır. Esad''ın cenaze töreni %12''lik Nusayri, Şii ve Yezidi azınlık tarafından Beşar''a destek gösterisine dönüşmüştür. Suriye''de medya, ordu ve bürokrasi şu anda Esad''ın oğlu Beşar''ın yanındadır. Aynı zamanda anayasa değişikliği ile devlet başkanlığı için öngörülen 40 yaş engeli aşılmış olsa da, halkın çoğu % 88''i sünnidir. Devlet adamlığında tecrübesiz ve devlet başkanlığında liyakati tartışmalı olan Beşar''ın başı kendisini bekleyen sorunlarla derde girebilir. Devlet başkanlığına gelmesi kolaydır ama Suriye kamuoyunda siyasi ve toplumsal meşruiyet kazanması ve kendine rakip olanları bertaraf etmesi kolay değildir. Esasen Esad, iktidara kendisinden sonrası için büyük oğlunu hazırlamıştı. Ama bu oğlu trafik kazasında ölünce, siyasetten uzak duran ve asıl mesleği göz doktoru olan Beşar''ı alelacele kendisine halef olarak hazırladı. Ancak Beşar hakkında bütün planlarını gerçekleştiremeden öldü. Elbette komşumuz Suriye''nin bir kaos içine düşmesini ve iktidar ve iç savaşın olmasını arzu etmeyiz. Bizim temennimiz en kısa zamanda insan haklarına saygılı, çok partili ve demokratik bir sisteme geçmesidir. Dış politika uzmanları ve politikacılara göre: İsrail''in Esad ölmeden önce Güney Lübnan''dan çekilmesi gayet yerinde olmuştur. Eğer bu iş sonraya kalsaydı İsrail, Şam ve Beyrut''ta muhatap bulmakta zorlanacaktı. "Beşar herkes için şimdilik bir bilmecedir. Kimisi (Babasının oğlu) demekle birlikte, kimisi de (Batı''da eğitim gördü, daha ılımlı) demektedir. Beşar iki türlü hareket edebilir. Suriye ile İsrail arasındaki görüşmeler şu anda buzdolabına konmuş durumda. Ancak buzdolabının kapısı hafif açıktır. Beşar, barış sürecini buzdolabından çıkarıp buzları çözülmeye bırakabilir. İkinci bir durum ise Beşar barış sürecini buzdolabından alıp derin dondurucuya atabilir." Beşar öncelikle, ordu, sayısı 16''yı bulan istihbarat teşkilatı, kamuoyu, Suriye ordusu gibi kurum ve topluluklar karşısında durumunu güçlendirmeye çalışacaktır. Yalnız bu dönemde Beşar''ın başı ağrıyabilir. Dikkatli davranmak zorundadır. Şu anda taviz vermesi için uygun zaman değil. Amcası Rifat, muhalifleri Müslüman Kardeşler Teşkilatı, son iki yıl içinde hükümet ve devlet görevlerinden uzaklaştırılanlar ve halen görevde bulunan Abdülhalim Haddam, Faruk El Şara, Hikmet El Şihabi ve Mustafa Tlas olabilir.

Beşar''a olan muhalefetin nereden ve ne zaman çıkacağı belli değildir. Suriye''de geçiş dönemi kolay olmayacaktır. Tahminlerde bulunmak zordur. Kaldı ki, Ortadoğu konusunda uzmanlar çok defa yanılmıştır. Beşar''ın ilk işi iktidar kavgası ve iç savaşın kapılarını kapayarak dikkatli bir politika takip etmesi olacaktır. Suriye anayasasına göre hukuken Esad''ın yerine vekili Abdülhalim Haddam''ın geçmesi gerekiyordu. Sünni olduğu için ordu ve Baas Partisi buna karşı çıktılar. Beşar''ın amcası Rifat ise ben Beşar''a değil Suriye''deki rejime karşıyım. Suriye''deki sistem yasal bir sistem değil demiştir. 13 bin kişinin katledildiği Müslüman kardeşler isyanında Türkiye Esad''ı destekledi (eski Şam Büyükelçisi Aydın Alacakaptan). Esad PKK ve Abdullah Öcalan''a deste k vererek 35 bin Türk vatandaşın ölümünde en büyük desteği sağladı. "Zalime yardım eden onun zulmüne maruz kalır."