Anarat: "Bu iş, çadırla olmaz"

Anarat, deprem bölgesinde yapılacaklar konusunda acele edilmesi gerektiğine dikkat çekerek, kış ayları için yetkilileri uyardı. Anarat, "Depremin üzerinden bir ay geçti daha prefabrik konusunda tartışma bitmedi. Bu insanlar kışı çadırda nasıl geçirecek? Tuvaletini nereye yapacak, çadırı neyle ısıtacaksınız? Korkarım; böyle giderse, depremdeki zayiat kadar, kış şartları sebebiyle çadırda da o kadar zayiat verilecek" dedi.

Tepe Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Nevzat Anarat 1933 yılında Bafra''da doğdu. İlkokulu orada okudu. Orta ve liseyi 1953''te Galatasaray''da tamamladı. Yüksek öğrenimini İstanbul''da Yüksek Ticaret ve Ekonomi Okulu''nda 1957''de tamamladı. Askerden sonra birbuçuk yıl özel sektörde çalıştı. 1961''de Maliye Hesap Uzmanı oldu. 1968''e kadar bu görevi sürdürdü. 1968''de Prof. Dr. İhsan Doğramacı Ankara''da Hacettepe Üniversitesini ve Vakfı kurarken Vehbi Koç''un tavsiyesiyle, büyüyen işlerin başına getirmek için aradığı "Maliye uzmanı" olarak Nevzat Anarat''ı buldu. Üç vakfın ortaklığıyla kurulan Dilek İnşaat Şirketi yöneticisi oldu. 3 sene sonra 1969''da kurulan Tepe''nin Genel Müdürü oldu. Daha sonra kurulan bütün Tepe şirketlerinin de Genel Müdürü olarak görevini sürdürdü. Şirketler anonim şirket haline getirilince de Yönetim Kurulu Başkanı oldu. 31 senedir görevini sürdürüyor. Deprem dolayısıyla, büyük ihtiyaç konusu olarak ortaya çıkan Tepe Grubu Yönetim Kurulu Başkanı''yla bu alanda bir sohbet yaptık. - Kışlalı- Tepe Grubu''nun prefabrik konut alanındaki yeri nedir? Grup hangi alanda faaliyet gösteriyor?

Anarat- Mobilya, kapı doğrama, mutfak ile çimento ve ağaç karışımı bir inşaat malzemesi olan betopan üretimi yapan şirketlerimiz var. İnşaat malzemeleri yaparken bunlara betonarme ekleyip tam inşaata da geçtik. Lice depremi sırasında Afet İşleri bizden bazı malzemeler istemişti. Onları yaparken prefabrik konuta ilgi gösterdik. Araştırdık. Avrupa''da çalışmalar yaptık. Betopan böyle ortaya çıktı. Prefabrik imalat için fabrika kurduk. Özal döneminde yurt binalarına kadar birçok iş yaptık. Hem devlete hem de özel sektöre. - Kışlalı- Tepe Grubu kimin? Prof. Doğramacı''nın hissesi ne kadar?

Anarat- Prof. Doğramacı''nın hiçbir payı yok. Yönetimde de yeri yok. Tepe şirketlerinin tamamı şimdi Bilkent Üniversitesi''nin. İşin içinde hiçbir şahıs yok.

- Kışlalı- Deprem felaketi sonrası bölgeye katkınız oldu mu?

Anarat- İlk günden itibaren 80 kişilik bir kurtarma ekibi, iş makinaları, ambülans ve doktor ekibimizle oradayız. Çok can kurtardık. Depolarımızdan 1000''er metre karelik iki prefabrik bina şu anda hastahane olarak Adapazarı ve Kocaeli''de hizmet veriyor. İstanbul Atatürk Havaalanı''ndaki yeni otoparkın yaklaşık 3 milyon dolarlık gelirini felaket için bağışladık.

- Kışlalı- Prefabrik konut konusundaki faaliyetiniz ne oldu?

Anarat- Son zamanlarda, son 4 yılda bu alanda üretim ve satış yapmamıştık. Durum belli olunca araştırma yaptık. Neyi ne kadar sürede kaç maliyete yapabiliriz diye araştırdık. Günde, tam faaliyete geçerek, 50 konut yapabileceğimizi belirledik. Bakanlığın arzu etmesi halinde, asgari 15 gün içerisinde, bu kapasitemizi günde 200 konuta kadar çıkarabileceğimizi gördük. Durumu fiyatlarla birlikte Bakanlığa bildirdik.

- Kışlalı- Fiyatlara deprem dolayısıyla zam yaptığınız öne sürüldü?

"TEPE MAMÜLÜ KULLANMAYIZ"

Anarat- Ortada, dediğim gibi, beş yıldır üretim yok ki şimdi zam yapmış olalım. Sadece prefabrik konutta kullanılan betopan ürününe enflasyon ve girdiler oranında yüzde 5 civarında yapılan zam söz konusudur. Ayrıca bizim ürettiğimiz prefabrik evlerde bu malzemeyi de kullanmıyoruz. Bizimkilerde sac var. Yoksa diğer maddeleri biz üretmiyoruz ki onlara zam yapalım. Başkalarından alacağımız maddelerin aldığımız yerdeki fiyatları belli. Onları maliyet içine koyduk. Tepe üretimi hiçbir maddeyi sözkonusu inşaatta kullanmıyoruz.

- Kışlalı- Betopan ne işe yarıyor?

Anarat- Prefabrik binaların dış cephesinde yağmur, çamur, kara karşı koruma için kullanılır.

- Kışlalı- Tepe''nin prefabrik ev kapasitesi nedir? Türkiye''nin sizce böyle kaç eve ihtiyacı var şimdi?

Anarat- Sanıyorum 40 bin civarında eve ihtiyaç var. Bunun yarısını Tepe yapabilir. Yarısını da diğerleri. Bizim prefabrik ev yapma kapasitemiz Avrupa''da bile hiçbir ülkede yoktur. Bu alanda çok iyi isim yapmış durumdayız.

- Kışlalı- Deprem bölgesinde yapılacak prefabrik evler için teklif verdiniz mi?

Anarat- Bir tekliften ziyade elmizdeki bütün bilgileri verdik. Çünkü önemli olan bizim ihaleden pay almamız değil. Deprem dolayısıyla açıkta kalmış, çadırda kalmış olan vatandaşların soğuklar bastırmadan başlarını sokacakları, içinde çeşitli ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri evlere sahip olmaları. Bunun sağlanamamasının ortaya çıkarabileceği ihtimalleri düşünmek istemiyorum.

- Kışlalı- Çadırlarda uzun süre kalamayacaklarını herkes biliyor?

"BİR AY OLDU TARTIŞMA BİTMEDİ"

Anarat- Yaşlı, çocuk, hasta birçok insan var. Büyük çapta çalışma lazım. Yer seçilecek, zemin etütleri yapılacak. Plan, proje yapılacak. Sonra her şey tamamlanacak. Bunun için 8 ay gerekir diye düşünülüyor. Deprem olalı bir ay oldu. Daha tartışma tamamlanmadı. Bu insanların kışı nasıl geçirecekleri düşünülmüyor mu? Çadır neyle ısıtılacak? Tuvalet ihtiyacı nerede karşılanacak? Yemek nasıl yapılacak? Bütün bunlara 30 metrekare prefabrik evde cevap veriliyor.

- Kışlalı- Kış bastırmadan bu insanlar çadırdan kurtarılamazsa ne olur?

Anarat- Kötü haber kahini olmak istemem ama kış basmadan bu insanları kurtaramazsanız korkarım depremdeki kadar zayiat da çadırlar içinde verilir. Hastalıktan kayıplar verilir. Bazıları daimi yaşanacak normal binalardan bahsediyorlar. Bunu yapmak kolay mı? Böyle önerilerde bulunanların inşaat hakkında herhalde hiç fikirleri yok.

- Kışlalı- İhtiyaç duyulan prefabrik evler kaça çıkacak? Bu konutlara ihtiyaç kalmayınca ne olacak? Sonradan da kullanılabilecek mi?

Anarat- 200 milyon civarında olacak deniyor. Bizim yaptığımız hesaplara ve dizayna göre bu konutlara ihtiyaç kalmayınca konutlar sıfır kayıp ile, yani bir vidaları dahi kaybolmadan, tamamen sökülüp depolanabilecek. İleride bunlara ihtiyaç hissedildiğinde hemen arzulanan yere kurulabilecek. Bizim hazırlıklarımız böyle oldu. Bakanlığa bu ayrıntıları bildirdik. Ama yapılan ihalede, verilen şartnamelerde bu hususların üzerinde ne kadar duruldu bilmiyorum. Bizim öneride demonte edilecek evlerin muhafazasını üstlenebileceğimiz de yer almıştı.

- Kışlalı- Bakanlık bu konuda şimdiye kadar neler yaptı?

Anarat- Bir ihaleye çıkıldı. Ayda 250 ev yapabilecek kapasiteye sahip olan herkesin bu ihaleye katılmasına izin verildi. Dosya alıp işe başlayabilecek bunlar. 200-250 kişi böyle dosya almış duyduğuma göre. Böyle ise, bu kadar çok firma varsa, işin koordinasyonu çok zor olur.

- Kışlalı- Bakanlık şartnamesinde önerilen konut başı fiyat nedir? Konut yapacağım diyenlere ne avans veriliyor?

Anarat- Bakanlık yüzde 30 avans veriyor. Dosyaları alanlar inşaata başlıyorlar. Bakanlığın verdiği konut fiyatı 1.5 milyar liradır.

- Kışlalı- Yapılacak konutların vasıfları sizin önerdiklerinize herhalde uyuyor. Peki sizin yaptığınız hesaplara göre durum neydi? Bakanlık fiyatıyla aradaki fark ne oldu?

Anarat- Evet. Bizim projeler de öyleydi. 30 metre kare civarında belli vasıflarda olacak. Bizim önerdiğimiz gibi ihtiyaç sonunda demonte edilip saklanabilecek şekilde olması lazım. Şartnamede sökülüp takılabilme şartı var ama bunun sıfır zayiat ile olması gerektiği hakkında bir şey yok.