12 Eylül''den bu yana 19 yıl geçti. Şu an itibariyle aldığı sonuçlar bakımından Ecevit haklı çıkmış oldu. Ama bunun bizim haksızlığımız anlamına geldiğini düşünmüyorum. Bülent Bey bir konuşmasında söyledi, sadece Baykal''a karşı değil, bütün eski kadrolara karşıydı. Onlardan kurtulmayı hedeflemişti. 12 Eylül''e giden yolda Ecevit bizi de ağır ağır dışlamaya başlamıştı.
Erol Tuncer 1938''de Bayburt''ta doğdu. İlkokulu Bayburt''ta orta ve liseyi Haydarpaşa Lisesi''nde okudu. 1960''da İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi''nden mezun oldu. Kara Yolları Genel Müdürlüğü''nde çalışmaya başladı. Daire başkanı olduktan sonra askere gitti. Dönüşte Afet İşleri Genel Müdürü oldu. İki önemli depremde görev aldıktan sonra 1973''te TBMM''ye girdi. Politikacı bir aile içinde yetişmişti.1957''de CHP Gençlik kollarına üye olmuştu. Siyasete ilgisi hep sürmüştü. CHP''nin yenileşme hareketi sırasında Gümüşhane''de yeni aday arandığını duymuş, kendisi de siyasete atılma kararı verdiğinden aday olmuştu. Partiye davet edilerek gittiğinde zamanın CHP Genel Sekreteri Orhan Eyüboğlu ile yardımcısı Prof. Turan Güneş, Orhan Birgit ve Ferda Güley ile ilk görüşmeleri yapmıştı. 1980''e kadar parlamentoda kaldı. 1977''de Ecevit''in kurduğu ama güven oyu alamadığı kabinede İmar İskan Bakanıydı. Parti Meclisi üyesi ve Merkez Yönetim Kurulu üyesi olarak sürekli görev yaptı. Bundan dolayı da 12 Eylül''den sonra yasaklı oldu. 1987''de yasaklı hali sona erdi. Ama 12 Eylül''den hemen sonra siyasi faaliyetlerini ''CHP''yi nasıl yaşatırız?''a Mustafa Üstündağ başkanlığında bir grup arkadaşıyla cevap arayarak sürdürdü. CHP kapatılınca da yenisi nasıl kurulur diye çalıştılar. Erdal İnönü''yü SODEP''in başına geçirdiler, desteklediler. 1987''de yasaklar kalkınca eski CHP''liler parçalandı. Bu 1992''ye CHP''nin yeniden kurulmasına kadar sürdü. Bütün bu gelişme çalışmalarının içinde olan Erol Tuncer ile CHP''nin son halini de içeren bir sohbet yaptık.
KışlalıSODEP''in 1991 seçimlerinde aldığı netice mi, daha sonra CHP ile birleşmeye giden yolu açtı? TuncerSODEP o seçimde iktidar olma mücadelesi veriyordu. Ama alışılmamış bir yere; 3. sıraya düştü. Oy da yüzde 20.8''e düştü. Parti içinde büyük kaynaşma oldu. Baykal onu olağanüstü kurultay nedeni saydı. ''Cumhuriyet tarihinin en kötü sonucudur'' dedi. Genel sekreterlikten ayrılmış, yerine Hikmet Çetin geçmişti. KışlalıÇözüm olarak CHP''nin kurulması fikri o zaman mı çıktı? TuncerEvet. CHP kurulmalıdır ve soldaki birleşmeyi o sağlamalıdır diye düşünüldü. Partinin son yönetim kurulu olarak bize geliniyordu. Böylece normal gelişme sağlanabilirdi. Görevlendirildik. İlkeleri saptadık. CHP''nin açılması ama DSP ve SHP yanında üçüncü parti olmaması gerekti. Eşgüdüm Görevlisi ve sözcüsü unvanıyla eski en kıdemli genel sekreter yardımcısı olarak çalışmaları götürdüm. Herkesi kucaklayıcı olduk. Kimseyi dışlamamaya çalıştık. KışlalıDiğer sol partilerle temasınız sürdü? TuncerEvet ikisiyle de eş mesafeli olarak kaldık. İnönü ve Ecevit''e beşer ziyaret yaptık. Sonra Ecevit''e bir ziyaret daha yaptık. Partinin açılışında iki tez vardı: Baykal ''Açılırım arkamdan gelen gelir'' diyordu. Ben ''Birleşme kimseyi kırmadan olmalı. Amaç mutlaka birleşme olmalı'' diyordum. Kurultayı Baykal kazandı. KışlalıEcevit''e ne önerilmişti? TuncerEcevit''e bir fazla ziyaret yaptık. Altı defa gittik. Genel Başkanlığı önerdik. İstanbul''dan da bir heyetle görüşmüş kabul edebileceği intibaı vermişti. Bizden süre istemiş fakat iki gün sonra red cevabı vermişti. ''CHP''yi açıp DSP''ye katalım'' diyordu. Bu kabul edilmedi. Kendisi Kurultay''a da gelmedi.
İNÖNÜ''NÜN ENDİŞESİ KışlalıBaykal partiyi nereden nereye getirdi? Erdal İnönü birleşmeyi nasıl karşılamıştı? TuncerCHP''yi sıfır kilometrede aldı. Bildiğiniz sonuca getirdi. İnönü CHP''nin açılmasını tasvip etti ama birleşmeyi o da istemiyordu. O da ''Açalım SHP çatısında toplanalım ve sonra ismini CHP''ye çevirelim'' diyordu. KışlalıSonra SHP ve CHP birleşmesi oldu? TuncerOnda da çabamız oldu. Ama ben dışında kaldım. Oluşan kamuoyu SHP ile CHP''yi birleştirdi. Ama bütünleşme olmadı. Görünen manzara iki partinin örgütlerinin birbirini yemeğe çalıştığıydı. Örgütü ele geçirme mücadelesi oldu. Baykal ve arkadaşları daha usta olduklarından onlar ele geçirdi. Protokola birleşmenin CHP tüzüğüne göre yapılacağı notu kondu. KışlalıNasıl bir avantaj sağladı onlara bu? TuncerOnlara göre örgütlenme sandık birimine SHP''ye göre mahalle birimine göreydi. Yani CHP üyesi azdı. SHP''ninki fazlaydı. Bu not SHP avantajını ortadan kaldırdı. 100 bin üyeli CHP 1 milyon üyeli SHP''yi yiyebilir dedim. 1995 seçim sonuçları birleşmenin bütünleşme haline gelemediğini açıkça gösterdi. KışlalıOylar azaldı artacağına? TuncerSinerji enerjisi doğmadı. Çünkü bir parti mensupları diğer parti mensuplarını ekarte etti. Onlarda dışlanmış olduklarını görünce gidip tabanda DSP ile birleştiler. Yanlışlık önce parti kuruluşunda örgütlenmeden başladı. Baykal ve arkadaşları kendilerine başlıca amaç olarak kendi adamlarını örgütlere yerleştirmeyi aldılar. 1995''in seçim neticelerini de kaza saydılar. Büyük hataydı.
SARI KART GÖRDÜK KışlalıNe saymalıydılar? TuncerNeticeler seçmenin verdiği açık seçik ''sarı kart'' idi. O uyarıyı anlamadılar. Ne bir özeleştiri yapıldı ve parti içinde bir değerlendirme yapıldı. 1999''da da bilinen netice doğdu. KışlalıBu noktada Ecevit''in başından beri yaptığı değerlendirmenin doğru çıktığı söylenebilir mi? İnönü de Baykal grubunun hizipçiliğinin bu neticeyi doğurduğunu geçenlerde ifade etti. Tuncer12 Eylül''den bu yana 19 yıl geçti. Şu an itibariyle aldığı sonuçlar bakımından Ecevit haklı çıkmış oldu. Ama bunun bizim haksızlığımız anlamına geldiğini düşünmüyorum. KışlalıSiz işin içindeydiniz; 12 Eylül olmasaydı Ecevit, Baykal grubuyla çalışmayı sürdürebilir miydi? Yoksa CHP parçalanır mıydı? TuncerDoğru. Bunu Bülent Bey de bir konuşmasında söyledi. Yalnız Ecevit sadece Baykal''a karşı değil, bütün eski kadrolara karşıydı. Onlardan kurtulmayı hedeflemişti. 12 Eylül''e giden yolda Ecevit bizi de ağır ağır dışlamaya başlamıştı. Kışlalı12 Eylül olmasaydı CHP içinde ne olurdu? TuncerEcevit yenilenme hareketi düşünüyordu. Onu getirdiğinde muhtemelen bizi de dışarda bırakacaktı. Başarısız bir iktidar dönemi geçirmiştik. Yenilmeyi acaba kendini temize çıkarmak için mi düşünüyordu? Bunu bilemem. Bugün dikkat ederseniz partisinde eski arkadaşlardan kimse yok. KışlalıEvet ama bu daha ziyade eski arkadaşlarından 12 Eylül sonrası mücadelesinde kimsenin kendisine yardımcı olmamış olmasından ileri gelen bir yaklaşım değil mi? TuncerEskilerinin tümünün dışlanmasında bu rol oynamış olabilir. Bunu ayrı konuşmak lazım. KışlalıBugünkü manzarayı değerlen-dirseniz. Baykal istifa etti ama yeniden genel başkan olma isteğinin işaretleri var. İl başkanlarının gösterisi bunlardan biri? TuncerOlabilir. Baykal başkanlığa kapalı görünmüyor bence. Örgüt istiyor diyerek gelme ihtimali açık. KışlalıÖrgüt nasıl ister? Başarısızlık ortada değil mi? Daha ne olsun? TuncerBen buna ''Yoku paylaşmak'' diyorum. Parti küçülerek bir noktaya gelmiş. Örgüt yanlışları düzeltmeli. Genel başkandan başlayarak kadroları cezlandırmalı. Ama örgüt Baykal''ın tasfiye hareketleri sonucu kendine bağladığı bir örgüt. Seçim önesi bir tüzük değişikliği yaptılar. Aday olanlara istifa ettiklerinde yerlerine geleceklerin hepsine Genel Merkez karar verdi. KışlalıCHP''nin geleneksel ve tarihsel işlevinin TBMM''de DSP tarafından yerine getirileceği işaretleri var. Ecevit''in kişiliğinin de rolü var. Bu durumda sadece Baykal''a bağlılıkla nereye varılır? Tuncerİsimle aşılabilecek olsaydı 1992''den bu yana çok yol alınmış olurdu. Ecevit de tek başına götürüyor ama kabul etmek gerekir ki o çok üretken. Farklı. Yeni kadrolar da üretti. KışlalıSadece CHP ismi neye yarar? TuncerBu değerli bir isim. tek başına yetmez. Hep söylerim: Müşteri daima haklıdır. Seçmen haklıdır. Oy vermiyorsa nedeni var. Bunlardan biri ''CHP kendinden beklenen işlevi yerine getiremedi. ''Aldığı oylar belli yaş grubu üzerinde olup başka partiye oy vermeyeceklerden geldi.
BARAJ BAYKAL''SIZ AŞILIRDI KışlalıAraştırmalardan Baykal olmasaydı oyumu verirdim diyenler olduğu da görülüyor? TuncerDoğru. Buna katılıyorum. O olmasaydı yüzde 10''u geçerdi oylar. Kışlalı Bu durumda neden ısrar edilir? TuncerYok''u paylaşmak dediğim bu. Hizipçiliğin bir sınırı vardır. O sınır fazla zorlanmamalı. Yoksa hareket hem partiye hem de o hizbe zarar verir. Ortadaki durum budur. Baykal''ın arkadaşları herşeyi paylaştı. Ama parti küçüldü. Hiçbiri de seçilemedi. KışlalıSHP-CHP birleşmesinde Karayalçın''ın çok önemli bir hata yaptığı görüşüne ne dersiniz? Partiyi Deniz''e teslim etti'' deniyor. TuncerÖnce protokol ile hata yaptı. Ama fazla suçlayamıyorum. Birleşme olsun diye ısrar edenlerdenim. KışlalıBugün ne yapılmalı? Tam karmaşa içinde gözüküyor. TuncerDoğru. Olağanüstü durum var. Umutsuz gözüken durum. Bu normal kurultaydan çıkan genel başkan ile aşılamaz. çıkacak heyet partinin çok büyük kesiminden destek almalı. Tek liste çıkmalı. Parti Meclisi daha önemli. Üretici olmalı. Yenileşmeli. Eski genel başkanlar biraraya gelip eşgüdüm görevi yapsalar. DSP kapalı. CHP kadrolara açık olmalı.

