Malezya Başbakanı''nı kutladım

Devlet Bakanı Mehmet Keçeciler, son günlerde dış politikanın içinde gözüktü. Önce Tahran''da yapılan Cumhurbaşkanı''nın katılmadığı EKO toplantısında Türkiye''yi temsil etti. Sonra da Dışişleri Bakanı İsmail Cem ile birlikte Malezya''da yapılan İslam Örgütü toplantısına katıldı. Keçeciler''in Konya Milletvekili olarak muhafazakar ve dini konularla ilgili bir imajı var. Acaba bu son faaliyetleri bu imajdan mı kaynaklandı? Bu konuları kendisiyle yaptığımız sohbette ele aldık.

* Kışlalı-Tahran toplantısına neden siz katıldınız? Keçeciler-EKO''da en gelişmiş konulardan biri gümrüklerle ilgili. Benden önce çok faaliyet yapılmış. Geçen sene katıldığım toplantıda bizim büyükelçi İstanbul''da kurulacak İslam Bankası''nın yasasının TBMM''den geçirilemediğini söyleyip yardımımı istemişti. Bunu sağladım. Yoksa banka başka ülkeye gidecekti. Büyükelçi ''Tahran''a bizim bakan gelemiyorsa Keçeciler gelsin'' diye bakanlığına mesaj yollamış. Böylece gittim. Yoksa başka hususlarla ilgili bir seçimden dolayı değil bazı yazılar çıktı ''Tam ona göre iş'' falan diye. Neredeyse başımız derde girecekti. Bunları aştığımızı söyledik. Ama ''neden arka arkaya buralara gidiyorsun?'' diye şüphelenmeye başladılar.

* Kışlalı-Orada İran yetkililerine mesajınız oldu mu? Keçeciler-Resmi görüşme olmadı. Resmi görüşme yapmamaya özel dikkat gösterdik. Verdikleri yemekte dışişleri bakanlarıyla oturduk. İran basınında bizi mahkum eden yazı yayınlanmıştı. ''Türk cumhurbaşkanını siyonistler İran''a göndermedi'' diye haber çıkmıştı. Ama bütün basına Hizbullah mücadelemizi anlattım. İran''ın desteği kanısı olduğunu, bu yanlışsa İran''ın değiştirmesi gerektiğini söyledim. Bu konuda tavizsiz hareket edeceğimizi, Hizbullah ile ilgili bağlantılarını tesbit ettiğimiz takdirde bunun ilişkilerimize çok menfi tesir edeceğini hissettirdik.

* Kışlalı-Kuvvet komutanlarının son demeçleri de Türkiye''nin bu konuda ne kadar hassas olduğunu gösteriyor? Keçeciler-Gayet açık. Bunların yaptığı vahşet Türkiye''de hiç görülmemiş. Bizimkilerin işi olamaz. Toplanan bilgilerin ispatlanabilir hale getirilmesi lazım. O zaman kesin harekete geçilir. Ama İran yapmışsa Hatemi''den öncek dönemin eseri. Bugünkü iktidarı dışarda tutmakta yarar var. Hatemi''nin çanak anten iznini vermesi, bizim kanalların rahat izlenmesine yol açmış. Türkiye''deki hava oraya aynen yansıyor. Büyük bir kesim olan Azeriler Türkçe biliyor. Olup biteni anlıyorlar.

* Kışlalı-Malezya''daki konferansda Genel Sekreterliğin alınamaması eleştirilere yol açtı! Keçeciler-Genel Sekreterliği uhdesinde bulunduran Fas istifa edecekti. Bu görev Asya grubuna geçecekti. Biz bundan dolayı aday olduk. Geçen sene katıldığım toplantıdan sonra dönerken havaalanında Fas''lı bana istifa edeceğini söylemişti. Şimdi yerine gene bir Fas''lı geliyor. Oysa Asya grubuna geçseydi, kolaydı. Birçok devlet başkanına söylemiştim. Türk devletleri ve Pakistan kesin bizi destekliyorlardı. Umman da bizi destekliyordu. Asya grubunda 17 ülke var.

* Kışlalı-Türkiye için netice pek iyi olmadı galiba? Keçeciler-Değil. Asıl endişemiz eğer Genel Sekreterlik sırası Asya grubuna geçer de Bengladeş karşısında seçimi kaybetme ihtimaliydi. Bu bizi sıkıntıya sokardı. Arap grubu 22 ülke. Afrika 17 Asya da öyle. Hepsi 56 ülke. Afrika ve Arap grupları birleşip Fas''ın devam etmesini sağladılar. Arap grubu üyesi olan Fas''ın daha önceki Genel Sekreterler gibi 4 senelik süreye sahip olmasını desteklediler. Malezya''nın başkanlığında kurulan bir hukuk grubu Fas''ın devam edeceğine karar verdi. Oylama da olmadı.

* Kışlalı-Bu kararın önlenmemesi eleştiriye yol açmadı mı? Keçeciler-Evet biz böyle hal yolunu reddedip konunun çözülmesini liderler zirvesine bırakın, diyebilirdik. Zirve Katar''da olacak. Eylül ayında İsmail Cem daha önce bizim için bu yolun çözüm sağlayacağını düşünmüştü. Buraya kadar gelmek de başarısızlık değil, Asya grubuna geçmediğine göre.

Adayımız çok iyiydi * Kışlalı-Afrikalılar bizi neden desteklemedi? Haydi Arap grubu Fas''ı destekledi? Keçeciler-Hariciye o grup üzerinde fazla çalışmamış. Başkanlığımda, ya da İsmail Cem başkanlığında bir grup yapıp oralara gitseydi bir şeyler yapabilirdik. Bizim adayımız çok iyiydi. Arapça, Fransızca ve İngilizce''yi çok iyi biliyor. Suudi Arabistan Kralından madalya almış. Yaşar Yakış oralarda çok başarılı olmuş bir diplomatımız. Mısır''da da büyükelçilik yapmış. Suudi Arabistan biraz da bizi istemedi. Alışmışlar zayıf ülkelerden genel sekreter çıkarıp istediklerini yaptırmaya. Merkez de Cidde. Paranın çoğunu da onlar veriyorlar.

* Kışlalı-Aleyhimize bir çaba vardı galiba? Keçeciler-Zamanında doğru adayla çıktık. Alınan netice bizim için mağlubiyet değil. Aleyhimize çalışan ülkeler vardı. Suriye ve Irak gibi. Arap ülkeleri Türkiye''nin aleyhine çevirmişler. "Türkiye İslam Konferansı''na şeklen katılıyor. Türkiye, İsrail ile Müslümanlar aleyhine işbirliği yapan ülkedir, Türkiye komşusunun suyunu kesen bir ülkedir" propagandasını yapmışlar. Onlara karşı cevabımızı verdik. Hem de Kıbrıs ile ilgili kararı rahat geçirdik. Genel Sekreterliğe aday olmamız bizim aleyhimize yürütülmek istenen bütün propagandaları durdurdu. Türkiye''nin konuya verdiği önemi gösterdi. Görev verildiğinde İslam Konferansı''nı dünyada saygın ve etkili bir kurum haline getireceğimizi, sahip çıkacağımızı söyledik.

* Kışlalı-Genel Sekreterlik isteğimiz olmayınca herhalde bizi daha fazla kırmak istemediler. Kıbrıs ve diğer bizi ilgilendiren konularda? Keçeciler-Evet. Öyle oldu.

* Kışlalı-Malezya Başbakanı''nın yaptığı konuşmada Türk-Arap ilişkilerinde Arapları yakın tarihteki tutumlarından dolayı eleştirmesi ilginç oldu? Keçeciler-Kendisiyle ve Malezya heyetiyle de görüştük. Bu toplantı aslında İstanbul''da yapılabilecekti. Deprem dolayısıyla Kuala Lumpur''a nakledilmesine rıza gösterdik. Adaylıktan vazgeçtik. İlişkilerimiz gelişti. Başbakanın böyle konuşacağını biz bile beklemiyorduk. ''Siz İslam ülkesi Osmanlılara isyan ettiniz, gayri müslimlerle işbirliği yaptınız. Osmanlıyı arkadan vurdunuz'' dedi. "Nasıl Müslüman ülkelersiniz? Bunları şimdi hatırlatıyorum aynı hataları işlememek için" dedi.

* Kışlalı-Başbakanın konuşmasının etkisi oldu mu? Keçeciler-Araplar mosmor oldular. Cevap vermediler. Konuya girseler zararlı çıkacaklar. Başbakan bize yemek verdi ve kendisine yaptığı konuşmadan dolayı özel teşekkür ettim. "Önemli tarihi hakikatlere temas ettiniz. Türkiye adına sizi kutluyorum" dedim.

* Kışlalı-Netice itibariyle bu genel sekreterlik gayretleri puan kazanmamızı sağlamıştır. Değil mi? Keçeciler-Evet. Konferansta iki bakanla temsil edilmemiz, konuya verdiğimiz önemin en iyi şekilde sergilenmesi çok iyi oldu. Kanaatım dört sene sonra genel sekreterlik Asya grubuna geçince kolaylıkla alacağımızdır. Bu görevin bize verilmesinin İslam Konferansının itibarını arttıracağını ortaya koyduk.

* Kışlalı-İslam Konferansı''na galiba gittikçe daha fazla önem veriyoruz? Keçeciler-Kabul etmeli ki bu çok önemli bir platform. Burasını, milli politikalar açısından efektif hale getirirse Türkiye dünyada büyük güç olur. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyeliğine talibiz. Orada önemli rol oynar bu grup. İyi takip edilirse kanımca 56 üyenin 30 civarındakinin oyunu alabiliriz.

* Kışlalı-Türk Cumhuriyetlerinin tutumu nasıl? Keçeciler-Kapı gibi arkamızdalar. Bangladeşler çaba sarfetti ama hiç etkili olamadılar. 6 ülke bunlar. Pakistan da öyle.