Resulullahın Eshabı
Peygamberimizin arkadaşları. Kadın veya erkek, çocuk veya büyük bir Müslüman, Resulullah efendimizi çok az da olsa bir kere görürse, kör olan, bir kere konuşursa ve iman ile vefat ederse buna "Sahib" veya "Sahabi" denir. Birkaç tanesine "Eshab" veya "Sahabe" denir.
Peygamberimizi, kafir iken görüp de, Resulullah''ın vefatından sonra imana gelen veya Müslüman iken, sonra mürted olan (Müslümanlıktan çıkan) sahabi değildir. Sahabi olduktan sonra mürted olup, Resulullah''ın vefatından sonra, tekrar imana gelen, sahabi olur. Peygamber efendimiz cin sınıfına da peygamber olduğu için, cin de sahabi olur.
Eshab-ı kiram, dini hükümler hususunda en muteber otoritedir. Çünkü Kur''an-ı kerimi, Peygamberimizden öğrenip, kendilerinden sonrakilere öğretmişler ve açıklamışlardır. Peygamberimizin yaptıkları ve söyledikleri hakkında bilgiler, bunların bizzat görerek ve duyarak naklettikleri şeylere dayanır. İşte bunların bütün olarak naklettikleri hükümler, hadis-i şeriflerin temelini teşkil etmiştir. İslamiyette İcma-ı ümmet, yani âlimlerin sözbirliği, ancak Eshabın zamanında tam ve mükemmel bir şekilde gerçekleşmiştir. Ayrıca Eshabın herbiri, dinde sözü senet, vesika olan müctehid âlimlerdendir. Sonra gelen müctehidlerden üstündür.
Ehl-i sünnet âlimleri, Eshab-ı kiramın üstünlük sırasını üçe ayırmıştır:
1. Muhacirler: Mekke şehri alınmadan önce, Mekke''den veya başka yerlerden, vatanlarını, yakınlarını terk ederek, Medine şehrine hicret edenlerdir. Bunlar, Resulullah''ın yanına iman ile gelmiş veya gelince iman etmişlerdir. Amr bin As hazretleri bunlardandır.
2. Ensar: Medine şehrinde veya bu şehre yakın yerlerde ve Evs, Hazrec adındaki iki Arap kabilesinde bulunan Müslümanlara Ensar denir. Çünkü Peygamber efendimize ve Medinelilere her türlü yardımda ve fedakârlıkta bulunacaklarına söz vermişler ve sözlerinde durmuşlardır.
3. Diğer Eshab-ı kiram: Mekke şehri alındığı zaman ve daha sonra Mekke''de veya başka yerlerde imana gelenlerdir. Bunlara Muhacir ve Ensar denmez. Yalnız sahabi denir.
Eshab-ı kiramın en üstünleri, Resulullah''ın dört halifesidir. Bunlardan sonra en üstünleri Aşere-i Mübeşşereden, yani Cennetle müjdelenmiş olan on kişiden, geri kalan altısı, (Talha, Zübeyr bin Avvam, Abdurrahman bin Avf, Sa''d bin Ebi Vakkas, Said bin Zeyd, Ebu Ubeyde bin Cerrah) ve hazret-i Hasan ile hazret-i Hüseyin''dir.
Yarın: Eshab-ı kiramın üstünleri
