Büyük devletlerin yeni ‘kölelik’ metotları!
Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın “Dünya beşten büyüktür!” şeklindeki doktrinel sözünün ağırlığı ve kıymeti her geçen gün daha iyi anlaşılıp hissediliyor.
Dünya bir gün bu sözü tam anlamıyla anlayıp sahiplendiğinde belki de çok geç kalınmış olacak! “Yeni Dünya Düzeni” bugün bütün haşmetiyle sahnedeki yerini almış görünüyor. Küresel egemen güçlerin dünyayı şekillendirdiği bir süreç Venezuela olayıyla pik yaptı!
Emperyalizm, "neo kölelik" ve eşitsizlik özellikle gelişmekte olan ülkelerin tepesinde "Demoklesin kılıcı" gibi sallanmaya başladı. Tarihsel kölelikten modern biçimlere evrilen sömürü düzeni, bugün milyarlarca insanı etkileyen tek yönlü ticaret ve borç köleliğiyle devam ediyor ne yazık ki!
Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun 3 Ocak 2026'da ABD tarafından yakalanması, "ben yaptım oldu" mantığını örnekliyor. Bu olay, Yeni Dünya Düzeni'nde zayıf ülkelerin bağımlılığını artırdığı gibi kölelik metaforunu da gerçeğe dönüştürdü.
Eleştirmenler, Yeni Dünya Düzeni’yle küreselleşmenin yeni kölelik biçimleri oluşturduğunu savunuyor. Mesela Çin'in Afrika'daki borç tuzakları veya dijital gözetimle bireylerin kontrol altına alınması, Rusya’nın eski hinterlandına yönelik tehditkâr ve cüretkâr yaklaşımları, ABD’nin açıktan bütün zenginlikleri tek başına sahiplenme güdüsü ve şantajları, AB’nin tarihî sömürü gerçekliğinin yeniden neşet etmesi bütün insanlığı tehdit ediyor.
Birleşmiş Milletler verilerine göre modern kölelik küresel çapta artıyor, pandemi ve ekonomik krizler bunu tetikliyor. Buna karşılık liberaller, Yeni Dünya Düzeni'nin köleliği azalttığını ve Birleşmiş Milletler gibi kurumların mücadele ettiğini belirtiyor olsalar da buna kendilerinin dahi inanmadığını söyleyebiliriz.
ABD özel kuvveti Delta Force'un Caracas'ta düzenlediği operasyonla Venezuela Devlet Başkanı Maduro'nun evinden alınması bütün dünyayı şoke etti!.. Gerekçeleri uyuşturucu kaçakçılığı ve narko-terörizm suçlamalarına dayanıyordu! Aslında bu operasyonun dayanağı 2020'de hazırlanan bir iddianame idi. Bu iddianamede Maduro’nun kartellerle iş birliği yaptığına dair gizli kayıtlar ve tanık ifadeleri yer alıyordu.
ABD ve bu operasyonu savunanlar bu operasyonu bir hukuk zaferi olarak görüyor ve Maduro'nun seçim sahtekârlığını birincil gerekçe olarak gösteriyor. Uluslararası Hukukçular, ekstradisyon anlaşması olmaması nedeniyle bu eylemin bir silahlı saldırı ve uluslararası hukuk ihlali olduğunu vurguluyor.
Peki ABD’nin bu kabil operasyonları hangi tehlikelerin yolunu açıp tetikleyebilir?
Maduro olayı, Yeni Dünya Düzeni'nde zayıf devletler için çok tehlikeli sinyaller içeriyor. Benzer riski taşıyan ülkelerin başında İran ve liderleri geliyor. İran, ABD'nin terör sponsorluğu ithamları nedeniyle benzer operasyonlara açık bir ülke. Yine Küba, Bolivya ve Nikaragua gibi ülkelerin liderleri de benzer yaptırımlar ve müdahale tehdidi altında bulunuyor.
Öte yandan gelecekte Çin veya Rusya’nın göz diktiği ülkeler de benzer yakalama veya müdahalelere maruz kalabilir! Pandora’nın kutusu açıldı bir kere! Bu tarihten sonra Rusya ve Çin’in de pervasızlaştığını hep birlikte göreceğiz! Nitekim uluslararası analistler, bu tür eylemlerin yeni kolonyalizm biçimini güçlendireceğini ve zayıf ülkeleri ekonomik köleliğe daha da bağımlı hâle getireceğini savunuyor.
Hasılı, “Yeni Dünya Düzeni”nde ‘kölelik’ biçim değiştirdi diyebiliriz.
Maduro olayı güç dengesizliklerini açıkça ortaya koydu. Tarihsel müdahaleler ve uluslararası hukuk ihlalleri gösteriyor ki "ben yaptım oldu" mantığı zayıf ülkeler için bundan böyle daha fazla bağımlı hâle gelme potansiyeli taşıyor. Bu tehlikeleri önlemek için Birleşmiş Milletler gibi çok taraflı kurumlar güçlendirilmeli ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Dünya Beşten Büyüktür” doktrini dünya ülkeleri tarafından iyi anlaşılmalı ve belki de yepyeni ittifaklar dönemi başlamalıdır...
Maduro olayında bütün ülkelerin kendilerine sorması gereken yegâne soru şudur:
“Bu operasyon, gerçekten bir adalet arayışıyla mı yoksa ekonomik kölelik ve neo hegemonya aracı olma potansiyeli nedeniyle mi yapıldı?"
