Asherman sendromu

"6 ay önce karnımda ölen 3 aylık bebeğimi kürtaj ile aldılar. O zamandan beri âdet göremedim. Gittiğim doktorlar yapışıklık var açılması gerekir diyorlar. Bu konuda bilgi verebilir misiniz?" N.Ö.-KAYSERİ

Bir kadının normal âdet görebilmesi için beyinde hormon salgılayan bezlerin, yumurtalıkların, rahimin ve özellikle rahim içini kaplayan ve her ay âdet kanaması ile dökülen endomentrium isimli tabakanın, ayrıca diğer genital organları ile vücut fonksiyonları bakımından normal bir çalışma ve işbirliği içerisinde olması gerekmektedir. Asherman sendromu normal olması gereken bu halkanın endometrium düzeyindeki bozukluk sonucu âdet düzeninde oluşan bozukluklarla karakterizedir. Oluşma nedenleri daha çok doğum sonrası, missed abortion dediğimiz ölü bebek sonrası yapılan kürtajlar, diğer kürtajları takiben veya doğum sonrası plasentanın (eş) elle çıkarılması veya doğum sonrası kanamaları durdurmak için yapılan kürtaj, tampon yerleştirilmesi durumlarında ortaya çıkar. Bu olayları takiben rahim içerisinde oluşan sineşiler (yapışıklıklar) çok kere âdetin tamamen kesilmesine (amenore) bazen adet kanamasının azalmasına (hipomenore) ve sık olarak steriliteye yani kısırlığa yol açarlar. Tanı koyabilmek için yukarıda saydığımız müdahalelerden herhangi birini geçiren bir hastada âdetten kesilme, âdet kanamasında azalma ile kısırlığın ortaya çıkması önemli ip uçlarıdır.

Bu hastalara yapılacak küçük cerrahi bir müdahale (probe cüretaj) rahim içendeki yapışıklıkları anlamamızı sağlayacaktır. Kesin teşhisi koyabilmek için rahim içi filmleri ve rahim içi izlenmesi yöntemlerinden yararlanılır. Tedavide amaç rahim içi yapışıklıkların açılması ve tekrar yapışmasının engellenmesidir. Vajinal yoldan yapılan bazı teknik müdahaleler sonucu yapışıklıklar açılır ve tekrar yapışıklık olmaması için bazı tedbirler alınır.

Asherman sendromlu hastalar problemleri düzelmeden genellikle çocuk sahibi olamazlar ancak nadiren gebelik meydana gelebilmektedir. Önemli birtakım gebelik komplikasyonlar bu tip hastalarda sık olarak ortaya çıkmaktadır. Düşük, erken doğum, dış gebelik, doğum sonrası ciddi kanamalar bu durumda ortaya çıkabilecek komplikasyonlardır. Kısırlık durumunun söz konusu olduğu Asherman sendromlu hastaların tedavi sonucunda gebe kalmaları halinde yukarıda belirtilen gebelik komplikasyonlarına yakalanma ihtimalleri yine fazladır ve yakın takipleri gerekmektedir.

Bir kürtaj sonrası dahi oluşabilen Asherman sendromunun sonuçları görüldüğü gibi oldukça kötüdür. Bu nedenle doğum, düşük, kürtaj gibi müdahaleler sonrası adetleri kesilen veya oldukça azalan hanımların bir jinekolojik muayeneden geçmesi gerekmektedir. Doğum sonrası emzirmeye bağlı âdet kesilmeleri ve âdetlerin azalabileceği de unutulmamalıdır.