Gülen Düşünceler

Size geçenlerde Bernard Shaw''ın düşünce başlıklarının toplandığı Gülen Düşünceler isimli kitaptan söz etmiştim. Şakir Eczacıbaşı tarafından derlenen kitap gerçek bir hazine değerinde. Bir kerede okunup bitirilecek bir eser değil, her zaman baş ucunda tutulup gerektikçe başvurulacak bir kaynak.

Bernard Shaw dünyanın gelmiş geçmiş en önemli düşünür ve yazarlarından birisi. Hayatı alaycı bir bakışla inceleyen ve ironik üslubundan asla vazgeçmeyen bir kalem. Gülen Düşünceler''in hemen başında yer alan birkaç sözünden bahsetmek istiyorum bugün. "Bu dünyada ilerleyen kişiler, kolları sıvayıp istedikleri ortamı arayan, bulamayınca da oluşturan kişilerdir".

Mrs.Warren''ın Mesleği isimli eserinden alınmış olan bu söz ne kadar doğru değil mi? Gerçekten de dünyada diğer insanlardan sıyrılıp sivrilmiş insanlar hep girişimci ruhlu ve cesur olanlardır. Kendilerine sunulmuş olanlarla yetinmeyip şartları zorlayan ve ne olursa olsun hedefine ulaşmaktan başka bir şey düşünmeyen bu tipteki kişileri bugün de ülkemizde ve dünyada görebiliriz.

Şu anda başarılı olan kocaman holding ve şirketlerin kurucuları çoğunlukla işe başlarken fakir ailelerin çocuklarıymış. Vehbi Koç, Sakıp Sabancı ve daha birçokları hayatın zor şartlarını tanıyıp daha sonra zirve basamaklarını bir bir tırmanmışlar. Ancak ikinci kuşakta, yani çocuklarında yüksek öğrenim diplomalarına rastlayabiliyoruz. Bu insanlar, eğer başlangıçtaki şartlara boyun eğmiş olsalardı hâlâ aynı yerde sayıyor olacaklardı. Ama öyle yapmadılar ve istedikleri ortamı bulamayınca, çok çalışarak kendileri oluşturdular.

"Hiç düş kırıklığına uğramayanlar, hiç umut beslememiş olanlardır." Bu da Shaw''ın Sezar ve Kleopatra isimli eserinden alınmış bir bölüm. Ve ne kadar doğru. Benim de zaman zaman üzerinde düşündüğüm bir kavram. Düş kırıklığına uğramak için önce bir şeyler beklemeniz, hayal etmeniz gerekir. Hayal kurmaksa insanın içinde gizli kalmış parlak bakışlı çocuğun izidir. Bir vizyon meselesidir. Çalışan beyinler üretir ve şekillendirir. Hayal kurmak, beklenti içinde olmak çocukça ya da aç gözlüce bulunulan talepler değildir. İlerlemek için belki de tek yoldur.

Tabii sağlamcı insanlar için geçerli değildir bu yol. Risk almaktan hoşlanmayan ve üzülmemek için elindeki ile idare etmeye razı olanların tercih etmeyecekleri bir yaşam biçimidir. Ama risk almazken kazanma şansını da kaybettiklerinin farkında değildir onlar. Kalbi sadece kan pompalasın diye taşımayıp hissetmek için de kullananlar çektikleri acıdan bile zevk almayı bilen cesurlardır.

"İstediğinizi elde edemezseniz, elde ettiğinizi istemek zorunda kalırsınız." İnsan ve Üstün İnsan isimli eserden alınmış bu söze bir göz atalım şimdi de. Benim toplum bazında aldığım bu görüş toplamda kaliteyi yakalamanın anahtarı aynı zamanda. İstediğimizi elde etmek için çabalamaktan vazgeçmemizin nasıl bir tehlike olduğunun altını çiziyor Shaw bu sözünde. Çünkü eğer vazgeçersek, bir müddet sonra elimizdekiyle yetinmek ve aslında istediğimizin bu olduğuna kanmak zorunda kalırız. Bu bir kısır döngü bir anlamda boşuna dönüp durmamak için uyanık olmak ve sürekli daha parlak olanı aramak zorundayız.

Bize verilenle yetinirsek, ortaya bugünkü Türkiye gibi bir görüntü çıkar. Birbirine küfür eden sanatçılar, içinde zekanın kırıntısına bile rastlanamayacak televizyon programları, diplomasız doktorlar ve dedikoduya verilen primler hep elde ettiğimizi istemek zorunda kaldığımız için başımıza gelen kalitesizlikler.

Sanatçıların, özellikle de yazarların en önemli işlevleri, insanları başlarına gelebilecekler konusunda uyarmaktır. Bazı gerçekler dünyanın kurulduğu günden bugüne değişmemiştir ve kıyamete kadar da değişmeyecektir. İşte bu yüzden klasik eserler asla eskime tehlikesiyle karşı karşıya değildir. İnsanın doğası, yapısı, zayıflıkları bellidir ve ne kadar modernleşse de içinde hep kalacak olan vahşi güdüler ortadadır.

Savaşlar, cinayetler, parayı bu denli sevmeler hep bu ehlileşmemiş tarafımız yüzünden dünyadan silinmiyor. O yüzden arabesk dinleyeceğimize biraz düşünürlere kulak versek, ilerlemek için bir şansımız olur.

Sözün özü Çalışmak hayat, düşünmek ışıktır.

LEVHA Güzel kuşları gösteren yalnız güzel tüyleri değildir.