Ara dinlenmesi ve izin süresi

Çalıştığımız işyerinde öğle yemeğinde geçen bir saatlik süre için ücret ödemesi yapılmıyor. 10 saat çalışmamıza rağmen 9 saatlik ücret ödemesi yapılıyor. Öğle yemeğinde geçen bir saatlik süre için ücret ödenmesi gerekmez mi? Ayrıca işyerinde senelik izin konusunda sorun yaşıyoruz. Beş yıla kadar 12 gün izin verilir, 5 yıldan fazla olanlar için 18 gün deniyor. Halbuki biz beş yıla kadar 15 gün, 5 yıldan fazla çalışma süresi olanların 21 gün izin hakkının olduğunu biliyorduk. Biz aydınlatmanızı bekliyoruz. Ayrıca ismimizin açıklanmasını istemiyoruz. Cevap-İş Kanunu''nun 62. maddesinde iş süresinden sayılan haller sayılmıştır. Altı madde olarak sayılan bu sürelerin içinde öğle yemeği ve ara dinlenmesinde geçen süreler yoktur. Mefhumu muhalifinden gidecek olursak iş süresinden sayılmayan öğle yemeği veya diğer yemek süreleriyle çay molaları iş süresinden sayılmamaktadır.

Ara dinlenmesinin süresi Yine İş Kanunu''nun 64. maddesinde ara dinlenmesi konusu düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, Çalışma süresinin ortalama bir zamanda o yerin âdet ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere; a)- 4 saat ve daha kısa süreli işlerde yarım saat, b)-4 saatten fazla 7.5 saate kadar (7.5 saat dahil) süreli işlerde yarım saat, c)-7.5 saatten fazla süreli işlerde bir saat ara dinlenmesi verilir. Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir. Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki örf ve gelenekler veya işin niteliği göz önünde tutularak toplu iş sözleşmesi veya hizmet akitleri aralı olarak kullanılabilir. Dinlenmeler o işyerinin aynı kısmındaki bütün işçilerine önceden belirtilmiş olan aynı saatte uygulanır. Ancak işin gereğine göre nöbetleşe dinlenme yapılması hizmet akitlerinde veya toplu iş sözleşmesiyle düzenlenebilir. Ara dinlenmesi iş süresinden sayılmaz İş Kanunu''nun 64. maddesinin son fıkrasında ara dinlenmesinden sayılan sürelerin iş süresinden sayılmayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hükme göre sizin bir saatlik öğle yemeği süresi iş süresinden sayılmayacak ve dolayısıyla ücret ödemesi yapılmayacaktır. Bu konuda iş yerinin uygulaması doğrudur. Mektubunuzun ayrıntısını yukarıya alamadık. Bazen 24 saat çalıştığınızı yazmışsınız. Günlük 3 saatten fazla çalışma yasağı vardır. Ayrıca fazla çalışma için izin alınması gerekmektedir.

Yıllık izin süreleri İş Kanunu''nda yıllık izin süreleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. İş yasası kapsamına giren işçiler işe girdikleri günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmış olanlara yıllık izin verilir. Yani yıllık izine hak kazanmak için en az bir yıl çalışmış olmak gerekmektedir.

Hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar olanlara yılda 12 gün, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara 18 gün ve on beş yıl ve daha fazla olanlara yılda 24 gün yıllık izin verilir. Yıllık ücretli izin günlerinin hesabının da izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Görüldüğü gibi işveren tarafından size bildirilen yıllık izin süreleri doğrudur. Ancak bu süreler iş günüdür. Hafta tatili bu sürelere dahil değildir. Sizin yaptığınız hesaplarda doğrudur. Hafta tatilleriyle birlikte yıllık izin süreleri yaklaşık olarak sizin hesapladığınız gibi olmaktadır.

Yıllık ücretli izinlerin işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara eğer isterlerse gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren 7 güne kadar gereken ücretsiz izni vermek zorundadır. Yani çalıştığınız yerin dışında izin geçirecekseniz 7 güne kadar ücretsiz izin kullanabilirsiniz.

Çalışma bakanlığına; 0399 623 403 Bağ-Kur sicil numarasıyla 15 yıl prim ödeyip 26.02.2000 tarihinde emeklilik müracaatı yaptım. Her türlü evraklarımı hazırlayıp teslim ettim. Bu güne kadar hiçbir bilgi alamadım. Araştırılmasını talep ediyorum. Faks:0224 713 02 74 Melahat AYAZ-İnegöl/Bursa

Sorular-cevaplar Mehmet Köse- Osmaniye: Askerlik borçlanmasını bir kez yapmışsınız. İkinci kez yapmanız mümkün değildir. Eğer daha önce askerlik borçlanması yapmadıysanız şimdi yapabilirsiniz. Ayrıca, askerlik süresince Bağ-Kur primi ödemeniz varsa yine askerlik borçlanması yapamazsınız. Verilerinize göre yeni yasanın yürürlük tarihinde 21 yıldan fazla hizmet süreniz olduğu için hizmet sürenizi en az 25 yıla tamamlayarak 46 yaşınızı ikmal edeceğiniz tarihte emekli olabilirsiniz.

Nezahat Altay- İstanbul: Son sosyal güvenlik yasasının yürürlük tarihinden önce sigortalı olan kadın sigortalılar 15 yıllık sigortalılık süresi 3600 gün prim ödemesi ve 52 yaşını tamamlayarak emekli olabileceklerdir. Sizin emekli olabilmeniz için 652 yaşınızı tamamlamanız gerekmektedir. Gün sayısı olarak eksiğiniz yok. 52 yaşınızı tamamlayacağınız tarihte 15 yıllık sigortalılık süresi de tamamlanmış olacaktır.

Cemil Tüysüz- Mecidiyeköy: Ticari faaliyetiniz olduğu dönem içinde zorunlu olarak Bağ-Kur sigortasına tabisiniz. Bunun için önce bu süreyi Bağ-Kur''a borçlanarak ödemeniz gerekmektedir. Son olarak Bağ-Kur''a prim ödemiş olacağınız için bu kurumun yasasına göre emeklilik için en az 25 yıl hizmetinizin olması gerekiyor. Eksik süreyi tamamladıktan sonra emekli olabilirsiniz.