Emekliden adalet çağrısı
Zonguldak-Alaplı ilçesinden Ahmet Rasim Akgül adlı okurumuz 2430 gün Emekli Sandığı, 1091 gün Bağ-Kur, 1269 gün SSK ve 600 gün askerlik borçlanması yaparak toplam 5390 gün prim ödemesi ile SSK Tarım Sigortası''ndan Kasım 1999 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazanmıştır. Hesaplanan aylık tutarı 68.220.000-TL''dır. Aynı tarihte 3600 gün ile SSK''dan yaşlılık aylığı bağlanan sigortalıların aldıkları aylık tutarı 90 milyon liradır. Okuyucumuz haklı olarak daha fazla prim ödemesine ve hizmetinin bulunmasına rağmen daha az aylık bağlanmasına isyan etmektedir. 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu''nun 94. maddesi bağlanacak aylıkların en düşük göstergenin memur maaş katsayısından az olamayacağını hüküm altına aldığı için taban aylık tutarı, anılan yasaya göre aylık bağlanan sigortalılarda yükselmektedir. Öyle ki, aynı yasaya göre 3600 gün üzerinden aylık bağlananlar ile 5000 gün üzerinden aylık bağlanan kişilerin aldıkları tutar aynı kalmaktadır. Şu an SSK''dan aylık alanların yüzde 60''lık kısmı prim ödemelerine göre hesaplanan aylığından, bu madde sayesinde hak ettiklerinden fazla aylık almaktadırlar. İkinci olarak tarım sigortasından aylık bağlanan kişiler için 506 sayılı yasanın 94. maddesi uygulanmamaktadır. 2925 sayılı tarım işçileri yasasında da böyle bir madde yoktur. Dolayısıyla 2925 sayılı yasaya göre tarım sigortasından aylık bağlanan kişiler daha fazla prim ödemiş olsalar bile daha düşük aylık almaktadırlar. Bu durum gerçekten eşitsizlik doğurmaktadır.
Sosyal güvenlik kurumları ve yasaları arasında norm birliğinin olmaması bu tür haksız uygulamaları beraberinde getirmektedir. Tarım işçilerinin ödemiş oldukları primlerin diğerlerine göre düşük olduğu bir gerçektir. Ancak, örnek verdiğimiz okurumuzun hem gün sayısı yüksek hem de tarım sigortasına 3 yıl prim ödemiştir. Diğer hizmet sürelerinde ödemiş olduğu primler yüksektir.
4447 sayılı yasa ile aylık bağlama sistemi tamamen değiştirilmiştir. Sigortalının yaşlılık aylığı hesap edilirken tüm sigortalılık süresinde ödemiş olduğu tutarlar değerlendirilecektir. Ayrıca, gün sayısı da eskisi gibi 5000 günden artan süreler için değil tüm süreler için değerlendirmeye tabi tutulacaktır. Böylece fazla ödeyene fazla aylık bağlanacaktır. Bu yasa tek başına yeterli değildir. Özellikle üç büyük sosyal güvenlik kurumunun tek çatı altında toplanması ve tek bir sosyal güvenlik politikası uygulaması ile çalışanlar ve emekliler arasında dengenin kurulması gerekmektedir.
Rasim Akgül mektubunda yetkililere bizim aracılığımız ile seslenerek eşitlik mi eksiklik mi, adalet mi? diye soruyor. Yasal olarak bir eksiklik söz konusu değildir. Ancak, eşitsiz ve adaletsiz olduğu açıktır.
Fax: 0 (212) 454 25 67
Kısa... kısa... kısa...kısa... Birgül SÖNMEZ - Küçükköy: Kadın sigortalıların Bağ-Kur''dan emekli olabilmesi için en az 20 tam yıl prim ödemeleri gerekmektedir. Sizin hizmet süreniz yasanın yürürlük tarihinde 12 yıl olduğu için ancak 50 yaşınızı tamamlamayacağınız tarihte 20 tam yıl prim ödemesiyle emekli olabilirsiniz. Veya prim ödemenizi 15 yıla çıkardıktan sonra 52 yaşınızın tamamlanmasını bekleyeceksiniz. Az prim ödemek az aylık almak demektir. Ekonomik durumunuza göre tercih hakkınızı kullanmalısınız.
Muharrem KUŞ - Uşak: 447 sayılı yeni yasaya göre 51 yaşınızı tamamlayacağınız tarihte en az 5300 gün prim ödemesiyle emekli olabilirsiniz. Doğum tarihinizi yazmadığınız için daha kesin bilgi veremiyoruz.
Abdullah ASLI - Bursa: Askerlik borçlanması dahil 21 yıl Bağ-Kur hizmetinizi 25 tam yıla ikmal ederek emekli olacaksınız. Yani 4 yıl daha prim ödeyeceksiniz. Bu süre içinde yeni yasanın getirmiş olduğu yaş haddini tamamladığınız için bu yasadan etkilenmiyorsunuz. SSK tesciliniz olmadan isteğe bağlı sigortaya geçemezsiniz. Geçmenizi tavsiye etmem. Geçerseniz en az 3.5 yıl prim ödemeniz gerekecektir.
Ahmet BÜYÜKGÜNER - Merzifon: Yaş haddinden yeni yasaya göre 56 yaşınızı tamamlayarak emekli olabilirsiniz. Önceki mektubunuzda doğum tarihiniz yazılı olmadığı için yaş konusu değerlendirilmemiştir. Basamak yükseltmesi yaparsanız 23. basamaktan emekli olabilirsiniz.
