İki işyerinden sigortalılık

Osman Yavuz-Tekirdağ:1946 doğumluyum. Bağ-Kur sigortasına 1976 yılında girdim ve hizmet sürem 2100 gün çıktı. Daha sonra Arabistan''a gittim. Yurda döndükten sonra SSK''ya prim ödüyorum. Hizmet döküm belgesinde gün sayım 3687 çıkıyor. Bir yıl 365 gün sayıldığı için SSK gün sayımın 2711 olarak değerlendirileceği söyleniyor. İnşaat işçisi olarak çalıştığım için inşaat sahipleri ayrı ayrı bildirim yapmışlar ve bazı yıllar prim ödeme gün sayım 600 güne çıkıyor.

Bu bilgilere göre, 1-Bağ-Kur ve SSK hizmetlerimi birleştirebilir miyim?

2-SSK''ya benim adıma yapılan 365 günden fazla ödemeler nasıl değerlendirilecektir?

3-Ne zaman emekli olabilirim? 4-Arabistan''da geçen hizmetim için ne yapılabilir? Cevap: Sosyal güvenlik kurumları arasında geçen hizmet birleştirme yasası doğrultusunda Bağ-Kur hizmetlerinizi SSK''ya aktarmanız mümkündür. Son olarak SSK''ya tabi olarak çalışmaya başladığınız için bu kurumun şartlarına göre emekli olacaksınız.

Emeklilikte yıl 360 gün hesap edilir Sosyal Sigortalar Kurumu''nun uygulamasında her ay 30 gün ve bir yıl 360 gün olarak işlem yapılmaktadır. Şubat ayı 28 veya 29 gün olmasına rağmen kuruma 30 gün üzerinden prim ödenecektir. Keza Ocak, Mart gibi bazı aylar 31 gün olmasına rağmen 30 gün üzerinden prim ödemesi yapılmaktadır. Ayrıca bir kişi iki veya daha fazla işverenin yanında çalıştığı durumlarda her işveren sigortalının çalışmalarını ayrı ayrı olarak bildirecektir. Sigortalı için bir ayda 60 gün veya daha fazla gün prim ödenmiş olsa bile emeklilik işlemlerinde o ay için 30 gün hizmete sayılacaktır. Sizin içinde bir yıl içinde 360 günden fazla olan süreler hizmetinize sayılmayacaktır. Yaşlılık aylığı işlemlerinde bir yıl içinde 360 günden fazla olan süreler hesap edilmeyecektir.

Fazla ödenen prim iade edilir Bir sigortalı adına iki veya daha fazla işveren tarafından ödenen primlerin tutarı sigorta primine esas kazancın üst sınırını aşması halinde artan tutar sigortalıya iade edilir. İade için sigortalının yazılı talepte bulunması gerekir. Örneğin, iki işverenin yanında çalışan bir sigortalının brüt ücretinin bir işyerinde 500 milyon ve diğer işyerinde 300 milyon olduğunu varsayalım. Bu sigortalı için iki işveren ayrı ayrı olarak kuruma bildirim yapacak ve primleri ödeyecektir. Ancak sigortalını toplam 800 milyon brüt ücreti üzerinden prim kesilmiş olacaktır. Halbuki sigorta primine esas kazancın üst sınırı 600 milyon liradır. Bu sigortalı kuruma yazılı olarak müracaat ederek prime esas kazancın üzerindeki 200 milyonluk ücretinden yapılan sigorta prim kesintisinin iadesini isteyebilir. Ancak işveren hissesini talep edemez. Sadece sigortalı hissesini yani yüzde 14''lük kesintiyi alabilir.

Buraya kadar yaptığımız açıklamalardan anlaşılacağı üzere bir yıl içinde 360 günden fazla olan hizmetleriniz için gün sayısı alamazsınız. Adınıza değişik işverenler tarafından yapılan prim ödemelerinin tutarı toplanacak,sigorta primine esas kazancın üst sınırına kadar olanı hesabınıza işlenecektir. Pirime esas kazancın üstünde yapılan ödemelerin iadesini (varsa) isteyebilirsiniz.

Eğer sigorta başlangıcınız 8 Eylül 1976 tarihinden önce ise yeni yasanın öngördüğü yaş haddine takılmadan 5000 gün prim ödemesiyle 25 yıllık sigortalılık sürenizin tamamlanacağı tarihte emekli olmaya hak kazanacaksınız. Daha sonraki bir tarih ise 55 yaşınızı tamamlayacağınız tarihte en az 5000 gün prim ödemesiyle emekli olacaksınız. Yaş haddi ile sigortalılık sürenizin tamamlanması aynı yıl içinde olduğu için sadece ay olarak durum farklılık gösterebilir. Ayrıca prim ödemenizi 5000 güne çıkarmanızda aynı süreye denk gelecektir. Sigorta başlangıcınızı ay ve yıl olarak yazmış olsaydınız kesin tarih verebilirdik.

Arabistan ile sözleşmemiz yok Arabistan''da yaklaşık 10 yıl hizmet süreniz var. Ancak Arabistan ile Türkiye arasında sosyal güvenlik sözleşmesi olmadığından bu ülkede geçen hizmetlerinizi ve ödenen primlerin iadesini isteyemezsiniz. Sizin gibi bir çok vatandaşımızın bu konularda hak kaybı olmaktadır.

Sorular-Cevaplar Murat POLAT-Üsküdar: Almanya ile ülkemiz arasında sosyal güvenlik anlaşması vardır. Müteveffa eşinizin Almanya''da geçen çalışmaları ile ilgili prim iadesini talep edebilirsiniz. Bunun için SSK Genel Müdürlüğü Yurtdışı İşçi Hizmetleri Daire Başkanlığı''na yazılı müracaatta bulununuz. Yazışmalarınızı Almanya ile burası yürütecektir ve neler yapmanız gerektiği konusunda ayrıntılı bilgi verilecektir.

Muharrem SARI-Kars: SSK yaşlılık aylığı bağlama sisteminde önceki uygulamada gösterge ve üst gösterge uygulanırken son sosyal güvenlik yasası ile bu uygulamaya son verilmiştir. Ancak gerek eski uygulamada ve gerekse yeni uygulamada yüksek matrah üzerinden prim ödenmesinin yaşlılık aylığına yansıyacağı açıktır. Artık olaya son beş yıl veya on yıl olarak bakmamak gerekmektedir. İmkanlar ölçüsünde yüksek dereceden ödeme yapmak kuşkusuz yararlı olacaktır. Yeni uygulama ile sigortalılık süresi içinde ödenen tüm primler aylık bağlamada değerlendirilecektir.

Mehmet KORU-Burdur: Yeni yasanın yürürlük tarihinde 22 yıldan fazla ancak 23 yıldan az sigortalılık süreniz olduğu için emeklilik için 45 yaşınızın ikmalini beklemeniz gerekecektir. (2005 yılı) Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve SSK hizmetlerinizin toplamının en az 5000 gün ve son olarak SSK''ya isteğe bağlı yaptığınız ödemenin en az 1260 gün olması gerekmektedir. İmkanınız ölçüsünde prim ödeme sürenizi yaşınız doluncaya kadar artırmanızı tavsiye ederim.