İsteğe bağlı sigorta

Rumuz-E.M: 1975 yılında sigortalı çalışmaya başladım. Son olarak çalıştığım işyerinden 31 Aralık 1996 tarihinde ayrıldım ve aynı ay içinde isteğe bağlı sigortaya müracaatım oldu. 1 Ocak 1997 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigorta primi ödüyorum. Ancak son çalıştığım işveren çıkışımı 1 Ocak 1997 tarihinde yapmış. Ocak 1997 ayı içinde adıma bir günlük sigorta primi ödemiş. Bu nedenden dolayı yaklaşık 4 yıllık isteğe bağlı sigortaya ödediğim primler iptal edileceği söylendi. İşverenin muhasebe hatası neden bana yükleniyor. Yasal olarak neler yapabilirim? Cevap: Mektubunuzun özetini yukarıya çıkardım. İşverenin yapmış olduğu bu yanlışlığın size fatura edilmesi gerçekten bir haksızlıktır. Bilindiği gibi, isteğe bağlı sigortaya tabi olarak prim ödeyen sigortalıların herhangi bir işte çalışmıyor ve başka bir sosyal güvenlik kurumuna tabi prim ödemiyor olması gerekmektedir.

Sigortalılar ve işverenler kurum mevzuat bilgisinin eksik olasından dolayı benzer hatalara düşmektedirler. Sosyal Sigortalar Kurumu''nun otomasyona geçememiş olması bu hataların başka bir nedeni olmaktadır. Ancak Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü 24.05.1995 tarihinde yayınlamış olduğu 12-63 Ek sayılı genelgesiyle sizin durumunuzda olan sigortalılar için gerçekten takdir edilecek çözüm yolu getirmiştir. Şimdi bu genelgenin uygulamaya ışık tutan bölümlerini aşağıya alıyorum. "506 sayılı Kanun''un 58 nci maddesi uyarınca isteğe bağlı sigortaya devam edenlerin; kimi hallerde isteğe bağlı sigortalılığı başladığı tarihte, kimi hallerde de isteğe bağlı sigortalılığı devam ettiği sürelerde, mecburi sigortaya veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmalarının bulunduğunun tespit edilmesi halinde, isteğe bağlı sigortalılıkları iptal edilmektedir. Ancak, hizmet çakışmalarının genellikle ilgililerin emeklilik işlemleri sırasında ortaya çıkması nedeniyle, iptal işlemleri sigortalıların telafisi imkansız mağduriyetlerine sebep olmaktadır. Bu nedenle konu Sosyal Sigortalar Kurumu Yönetim Kurulu''nca incelenmiş ve aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülmesine karar verilmiştir.

1-İsteğe bağlı sigortaya devam etmek isteyenlerden dilekçe alınacak ve isteğe bağlı sigortalılıklarının başladığı yazıyla kendilerine bildirilecektir. (Dilekçe ve yazı örnekleri kurumda vardır.) 2-İsteğe bağlı sigortaya devam etmek isteyenlerin, isteğe bağlı sigortalılığın başlayacağı tarihte, 506 sayılı yasaya veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olmaması esas olmakla birlikte, ilgililerin isteğe bağlı sigortanın başladığı tarihte 506 sayılı yasaya veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmalarının bulunduğunun aradan uzun zaman geçtikten sonra ortaya çıkması halinde, isteğe bağlı sigortalılıkları yeni bir talep aranmaksızın, sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödeme halinin sona erdiği ayı takip eden aybaşından itibaren başlatılacaktır.

3-Çakışmanın, isteğe bağlı sigortanın devam ettiği süre içinde meydana geldiğinin sonradan tespit edilmesi halinde; a)- İsteğe bağlı sigorta primleri çakışma süresinde de düzenli olarak ödenmiş ise, sigortalının iradesini isteğe bağlı sigorta yönünde kullandığını kabul ederek, sadece çakışan sürelerdeki isteğe bağlı sigortalılığı iptal edilecek, diğer isteğe bağlı sigortalılık süreleri geçerli sayılacaktır.

b)-İsteğe bağlı sigortaya devam ettiği süre içinde mecburi sigortaya tabi olarak çalışan ve mecburi sigortaya tabi olduğu sürede isteğe bağlı sigorta primlerini ödemediği belirlenenlerin, iradelerini isteğe bağlı sigortayı sona erdirme yönünde kullandıkları kabul edilerek o tarih itibarıyla isteğe bağlı sigortalılıkları iptal edilecektir. Bunların mecburi sigortalılıkları sona erdikten sonra, yeniden isteğe bağlı sigortaya devam edebilmeleri, yeni bir yazılı başvurularıyla ve başvuru tarihini izleyen aybaşından itibaren mümkün olabilecektir.

4-İsteğe bağlı sigorta primlerinin her ay 30 günlük tutarının ödenmesi esastır. Ancak, ödemelerin süresi geçtikten sonra ve kısmen yapılmış olması halinde, mahsup işlemi primi ödenmeyen en eski aydan başlamak ve prim aslı ile gecikme zammı birlikte hesaplanmak suretiyle yapılacaktır. Kurum veznesine veya bankaya yapılan kısmi ödemelerde gecikme zammı, sadece prim aslının ödenmeyen bölümüne uygulanacaktır." Bu genelgeye göre sizin tüm isteğe bağlı sigortalılığınız değil, sadece Ocak 1997 ayına ait isteğe bağlı sigorta süreniz iptal edilecektir. Eğer kurum hepsini iptal ederse bu genelgeyi hatırlatarak itiraz ediniz. * Fax: 0 (212) 454 25 67

Soru-cevaplar

Cevriye CANTÜRK-Osmangazi: Geriye dönük olarak 1972-1989 yılları arasını borçlanmanıza yasal imkan yoktur. 50 yaşınızı ikmal edeceğiniz tarihte prim ödemenizi 3600 güne çıkararak emekli olabilirsiniz. 1996 yılında isteğe bağlı sigortadan çıkış dilekçesi vermediyseniz bu süreyi gecikme zammı ile ödeyebilirsiniz. Ancak buna gerek yoktur. İsteğe bağlı sigortaya giriş yapmanızı ve ileriye doğru ödeme yapmanızı tavsiye ederim. Böylece gecikme zammından kurtulmuş olacaksınız. Zaten yaş haddini beklemek durumunda olduğunuzdan zaman kaybınızda olmayacaktır.

İsmetullah ÖZTÜRK-İstanbul: SSK''dan yaşlılık aylığına hak kazanabilmek için gerekli olan 25 yıllık sigortalılık süresini tamamlamış oluyorsunuz. Askerlik borçlanması ile gün sayınızı 5000 güne çıkararak hemen emeklilik müracaatınızı yapabilirsiniz. Askerlik borçlanmasını kısmi olarak yapamazsınız. Önceden müracaatınız var ise tebliğ edilen borcunuzu ödeyin. Yeni başvuru yapacaksanız zaten en geç 3 ay içinde ödeme yapmak zorundasınız. Askerlik borçlanması için aylık prim tutarı 30 milyon liradır.

Kadriye ŞENEL-Bursa: Verdiğiniz bilgilere göre bir yıl sonra 50 yaşınızı ikmal edeceksiniz. Sigorta başlangıcınız 1974 yılı olduğu 50 yaşınızı tamamladığınız tarihte prim ödeme gün sayınızın en az 3600 gün olması gerekiyor. Bu süreyi şimdiden aştığınız için prim ödemeyi durdurabilirsiniz. Gün hesaplamalarınızı çok dikkatli yapın. Aksi takdirde madur olabilirsiniz.

Mustafa EROĞLU-Gültepe: Emeklilik için gerekli olan 25 yıllık sigortalılık süresini tamamlamış durumdasınız. Askerlik borçlanması dahil hizmet sürenizi 5000 güne tamamlayacağınız tarihte hemen yaşlılık aylığı müracaatınızı yapabilirsiniz.

Murat YETİMOĞLU-Adana: Bildiğiniz gibi 4447 sayılı yasa SSK aylık bağlama sistemini değiştirmiştir. Eski sistem geçerli olsaydı 31 Aralık tarihini beklemeniz yararınıza olacaktı. Ancak şu an için bunun önemi yoktur. Kasım ayı sonunda tahsis talebinde bulunabilirsiniz.