İşverenin eşinin sigortalılık durumu

İmran AKIN-Bursa: 30.01.1987-26.01.1993 tarihleri arasında isteğe bağlı Bağ-Kur primi ödedim. Bu arada Ağustos 1992 tarihinde eşime ait işyerinde 5 günlük SSK sigortalısı olarak çalıştım. Daha sonra isteğe bağlı sigortaya prim ödedim ve halen eşime ait işyerinde sigortalı olarak çalışmaktayım. Bağ-Kur''a prim öderken SSK''dan sigorta numarası aldığım için emeklilik aşamasında sorun çıkar mı? Ne zaman emekli olabilirim? Çalışmakta olduğum işyerinden ayrılınca ayrıca benim de dilekçe vermem gerekir mi?

Cevap: Öncelikle daha önce yazmış olduğunuz mektup ve fakslara cevap veremediğimiz için affınıza sığınmak istiyorum. Siz okuyucularımızdan gelen yüzlerce mektup ve faksın tamamına hemen cevap veremiyoruz. Sizlerden de haklı olarak bu konuda eleştiriler alıyoruz. Sosyal Sigortalar Kanunu işverenin ücretsiz çalışan eşinin sigortalı olamayacağını hükme bağlamıştır. Kanun koyucu burada, Medeni Kanun''da belirtilen aile hukukunun öngördüğü yardımlaşma ve aile birliğinin hayat düzeyini yükseltmesi amacından hareketle işverenin ücretsiz çalışan eşinin sigortalı olmaması gerektiği sonucuna varmıştır. Eşin ücretle çalışması durumunda, hizmet akdinin varlığı kabul edilerek sigortalı sayılması gerekmektedir. Kanunda belirtilen ücretli veya ücretsiz çalışma durumunu pratik hayatta özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde değerlendirmek pek sağlıklı olmayacaktır. Çalışan eşe ücret ödemesi yapıldığı yasal kayıtlara intikal ettirilerek, sigorta primlerini ödemek zorunlu hale gelmektedir. Esas sorun iş yerinde fiilen çalışmayan eşlerin sigortalı gösterilmesinde yatmaktadır. Sadece kayıtlarda ücret ödemesi yapılarak çalışmayan eşlerin sigortalı gösterilmesi, ileride bu sigortalılığın iptaline neden olabilir.

Siz isteğe bağlı Bağ-Kur sigorta primi ödemesi yaparken eşinize ait işyerinde 5 günlük sigortalı gösterilmişsiniz ve bu tescil numarasının üzerine isteğe bağlı prim ödemeye devam etmişsiniz. Kurumlar arası hizmet çakışmalarında, isteğe bağlı sigorta ile zorunlu sigortanın çakışması durumunda zorunlu sigorta sayılmakta ve isteğe bağlı sigorta iptal edilmektedir. Sizin zorunlu SSK sigortalısı olduğunuz dönemden sonraki isteğe bağlı Bağ-Kur hizmetiniz iptal edilecektir. Çünkü zorunlu SSK sigortalılığı, Bağ-Kur sigortanızı kesmiştir. Bildiğiniz gibi bu günlerde emeklilik yaşı ile ilgili yeni düzenlemeler yapılmaktadır. Ne zaman emekli olabileceğiniz konusunda vereceğim cevap bu gün için geçerli olacak ve her an değişebilecektir. Mevcut mevzuata göre Ocak 2007 tarihinde emekli olabilirsiniz. İşverenler çalıştırdıkları sigortalıları en geç 1 ay içinde kuruma bildirmek zorundadırlar ve 1 aylık sürenin geçirilmesi halinde 1 asgari ücret tutarında idari para cezası verilmektedir. Aynı şekilde çıkışı yapılan sigortalıların bildiriminin de yine işveren tarafından yapılması gerekmektedir. Kanun, işe giriş ve çıkışlarda, çalışanlara bildirim mükellefiyeti getirmemiştir. Kıdem Tazminatı hesaplaması İbrahim POLATKIRAN: 1993 yılında çalışmaya başladığım işyerinden Mart 1999 tarihinde çıkışım yapıldı. 150.000.000-TL tazminat verildi. Halen aynı şirkette işe devam ediyorum. 6 yıl içinde adıma toplam 700 gün prim ödenmiş. Bu durum karşısında neler yapabilirim? Cevap: Öncelikle SSK''ya bildiriminizin yapılmadığı günler için girişimde bulunmanız gerekmektedir. Aynı işyerinde çalışmaya devam ettiğiniz için SSK''ya dilekçe vererek sigorta müfettişi tarafından inceleme yapılmasını isteyebilirsiniz. Eğer işyerinden ayrılırsanız hizmet tespit davası açarak eksik günlerinizi tamamlatabilirsiniz. Bu konularda daha önceki yazılarımızda ayrıntılı açıklamalar yaptığımız için tekrar yapmak istemiyorum. Sigorta bildirimlerinizin yapılmadığı süreyi yukarıda belirtilen 2 yoldan biri ile sağladıktan sonra kıdem tazminatı istemeniz için işten çıkarılmanız gerekecektir. Kıdem tazminatı işçinin işyerinde almış olduğu 30 günlük brüt ücretinin çalıştığı yıl sayısı ile çarpılması sonucu bulunmaktadır. Örnek verecek olursak; son 30 günlük ücretiniz 150.000.000-TL. ise ve 6 yıl çalışmışsanız, 6x150.000.000= 900.000.000-TL kıdem tazminatı almanız gerekecektir. Ayrıca ikramiye, prim gibi ödemeler varsa brüt ücrete dahil edilecektir. Bu ücrete 8 haftalık ihbar tazminatınızın da ilave edilmesi gerekmektedir. Sizin daha önce almış olduğunuz tazminat eksiktir ve her zaman için fark isteme hakkınız saklıdır.

Kısa...Kısa...Kısa... Fatma DÜRÜ-

20 yıllık sigortalılık süreniz dolmuş ancak prim ödeme gün sayınızı belirtmemişsiniz. Eğer 5000 günü tamamladıysanız hemen emeklilik müracaatınızı yapınız. Ömer DİNLİ-G. Antep:

Tarım sigortanız iptal edildiği için almış olduğunuz numaranın üzerine isteğe bağlı sigorta primi ödemeniz yanlıştır ve emeklilik aşamasında sorun olacaktır. Ayrıca verilerinize göre, SSK''ya tescil edildiğiniz tarihte zorunlu Bağ-Kur sigortalılığınız devam etmektedir. Af yasasından yararlanarak kazandığınız hizmet bu süreyi de içermektedir. Eğer tescil işleminizde çakışma yok ise 25 yıllık sigortalılık sürenizin tamamlanacağı Ekim 2002 tarihinde emeklilik müracaatınızı yapabilirsiniz. Sigorta numaranızın durumunu ilgili kurum ünitesine giderek netleştiriniz. Gaziantep sigorta müdürü veya yardımcıları bu konuda size yardım edeceklerdir. N.U.-Tavşanlı:

Eşinizden dolayı ölüm aylığı aldığınız için, Bağ-Kur İl Müdürlüğü babanızın ölüm aylığından yararlanma talebinizi reddetmiştir. Yapılan işlem yasaldır. Kanun, ''geçimini temin edecek başka bir geliri olmayan'' ibaresini kullanmıştır. Hem kocasından hem de eşinden ölüm aylığı alan kişiler, durumlarını gizleyerek aylık almaya devam etmektedir. Bizce yanlış bir uygulamadır ve anlaşılınca aldıkları maaşlar kendilerinden tahsil edilecektir.

Açıklama: Geçen hafta yayınlanan teşekkür yazımızda SSK Genel Müdürü Kemal Oktar''ın soyadı yanlışlıkla Kılıçdaroğlu yazılmıştır. Sayın Genel Müdür Kemal Oktar''dan bu yanlışlıktan dolayı özür diliyor, kendisine iletilen sorunlara gösterdiği hassasiyet dolayısıyla siz okurlarımız adına bir kez daha teşekkürlerimi sunuyorum.