Tahsis talebinin ret edilmesi

Abdullah DEMİRELLER-İstanbul: 27.03.2000 tarihinde SSK''ya yaşlılık aylığı talebinde bulundum. "Yaşlılık aylığı talebinden sonra sigortalı çalışmanız devam ettiğinden dosyanız işlemden kaldırılmıştır. İşten ayrılarak tekrar tahsis talebinde bulunabilirsiniz" cevabı aldım

Yani aylık talebim reddedildi. İşveren 25.03.2000 tarihinde çıkışımı vermesi gerekirken 01.05.2000 tarihinde çıkışımı vermiş. İşverenin yapmış olduğu bu hata nedeniyle hak kaybına uğramış bulunuyorum. Tekrar tahsis talebinde bulunursam hangi ay itibarıyla aylığa hak kazanmış olurum. Nasıl bir yol izlemeliyim? Cevap: Sayın Demireller, uygulamada sizin durumunuz gibi bir çok olay meydana gelmekte ve okuyucularımızdan bu konuda sık sık sorulara muhatap olmaktayız. Son olarak yaklaşık üç ay önce "SSK''ya yargı dersi" başlıklı bir yazı yayınlamıştık. Bu yazıda Yargıtay''ın emekli çalışan bir sigortalı için vermiş olduğu kararda sosyal sigortalar kurumunun yapmış olduğu işlemi iptal etmişti. Sizin durumunuz bu olaya benziyor.

Sigortalı bir işte çalışan kişinin tahsis talebinde bulunduktan sonra 506 sayılı yasanın 63. maddesine göre sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışma hakkı vardır. Ancak işverenin aylık talebinde bulunan sigortalının çıkışını yaparak sosyal güvenlik destek bordrosu düzenlemesi ve kuruma bildirim yapması gerekiyor. İşveren, bu mükellefiyetini yapmadan normal sigortalı gibi bildirime devam ederse, haklı olarak SSK aylık talebine ret cevabı vermektedir. Şimdi siz ne yapabilirsiniz? İşvereniniz, aylık talebinde bulunduğunuz Mart ayı için 6 gün, nisan ayı için 30 gün ve mayıs ayı için 1 gün aylık ve dört aylık bildirgelerin iptalini verecek. Eğer bu süre içinde gerçekten çalışmanız varsa, bu çalışmalarınızı sosyal güvenlik destek primine tabi tutarak kuruma bildirim yapacak. Yok eğer çalışmadıysanız, sadece yukarıda belirttiğimiz aylar için iptal bildirgeleri düzenleyecek. Ayrıca ücret bordrolarını, yasal defter ve belgelerini bu iptal durumuna uygun olarak düzenleyecek ve hak kaybına uğramamanız için teftiş isteyecek. İptal bildirgeleri düzenlediğinde kurum zaten bu bildirgelerin işleme alınabilmesi için, müfettiş incelemesi isteyecektir. Müfettiş raporunda iptal bildirgelerinin işleme alınması kararlaştırılırsa, ilk tahsis talep tarihinden geçerli olarak aylık almaya hak kazanabilirsiniz.

Bu işlemleri yapmadan tekrar tahsis talebinde bulunursanız, talep tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazanacaksınız. Burada görev işvereninize düşmektedir.

Örnek Yargıtay kararları I-Toplu iş sözleşmesinden doğan alacak-işletme kredi faizi-kıdem tazminatında faiz başlangıcı tarihi. Karar No: 1998/ 13594 Karar Tarihi : 23.09.1998

Karar Özeti :

1-Toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ikramiye alacağı için, işletme kredi faizi yürütülmesi gerekir. Yüzde 30 yasal faize karar verilmesi hatalıdır. 2-Kıdem tazminatı alacağında, tarih belirtilmeden faiz talep edildiğinde faizin başlangıcı akdin feshi tarihidir. II-Tarafların tazminat isteme hakları. Esas No: 1998/12939 Karar No: 1998/15535 Karar Tarihi: 03.11.1998 Karar Özeti : Yasa koyucu bir işçinin hizmet sözleşmesini yersiz ve gereksiz feshi halinde feshin gerçek nedenine göre çeşitli boyutlarda tazminata yer vererek hak kaybının önlenmesi için ülkenin sosyal ve ekonomik şartları elverdiği ölçüde, tedbirler alma konusunda özen göstermiştir. Bütün bunlardan başka İş Kanunu 13/son maddesinde de "tarafların ayrıca tazminat isteme hakları saklıdır." biçimindeki son fıkrası ile yukarıda anılan tazminatlarla karşılanmayan maddi ve manevi zararın belirlenmesi halinde, bunların giderilmesi sağlanmış olmaktadır. FAX: 0 (212) 454 25 67

Sorular-cevaplar Ümit YÜCEL-Adana: Bahsettiğiniz müteveffa sigortalının eş ve çocuklarının ölüm aylığından yararlanabilmesi için prim ödeme gün sayısının en az 1800 gün olması yasal bir zorunluluk. Verdiğiniz bilgilere göre 32 günü eksik çıkıyor. Ancak sigortalının isteğe bağlı sigortanın kapanışı için dilekçe vermediyse hak sahipleri ölen sigortalının prim borçlarını ödeyebilirler. Bu şekilde ölüm aylığı için gerekli olan 1800 gün şartı tamamlanmış olur ve hak sahiplerine aylık bağlanabilir.

İmran YILMAZ: Gönderdiğiniz maillere zamanında cevap veremediğim için özür diliyorum. Ablanızın almış aylığının annenize bağlanabilmesi için sağlığında annenizin geçiminin vefat eden ablanız tarafından sağlandığının ispat edilmesi gerekmektedir. Anneniz ayrıca babanızdan ölüm aylığı aldığı için ikinci bir aylık bağlanması çok zordur. Miras hukuku ile sosyal güvenlik hakları paralel düzenlenmemiştir.

Necati ELDEN-İzmir: Askerlik borçlanması dışında geriye dönük borçlanma yapamazsınız. Toplam hizmet sürenizi 56 yaşınızı ikmal edeceğiniz tarihe kadar 15 yıla çıkarırsanız Bağ-Kur kısmi yaşlılık aylığına hak kazanacaksınız.

Gülendam TAŞ-İstanbul: Son sosyal güvenlik yasasına göre 51 yaşınızı ikmal edeceğiniz tarihte en az 6000 gün prim ödemesi yaparak emekli olabilirsiniz. 18 yaş öncesi hizmetleriniz sigortalılık süresine sayılmayacak, prim ödemeleriniz gün sayınıza dahil edilecektir. İmkanınız var ise prim ödemeye devam etmenizi tavsiye ederim.