"Cihan Devleti" olmanın gereği

Cihan Padişahı III. Murad Han Lehistan hakkında karar vermek için Divan-ı Hümayundakilere sordu:

-Şu Vilayet-i Leh tahtının gene boşaldığını işittik. Tedbiriniz ne ola?.. Reisülküttab (Hariciye Vekili) Abdülmuhyi Paşa da söz istedi: -Devletlû Efendimiz, arzederim ki, bu Polonya tahtı için en münasip fert, İsveç Kralının oğlu Sigismond''dur. -Berhüdar olasın Paşa... Biz dahi aynı kimseyi düşünür idik... Avrupa canibinde mevcut casus ve mutemed âdemlerimiz, bu şahsı münasip görürler... Üstelik Leh Hükûmet reisi Zamovski de bu zatı tavsiye eyler.

Gerçek Osmanlı dostu... Zamovski gerçek Osmanlı dostu idi. Erdel Prensinin kız kardeşiyle evlenmişti. Erdel eyaleti, Osmanlı devletine tabi olduğu için, akrabalık bağları da mevcuttu. Divan-ı Hümayun, bu zatın desteklediği kimseyi, Polonya tahtına geçireceğe benziyordu.

Fakat Sadrazam endişeliydi: -Velakin bu Sigismond nam kimse, Protestan mezhebindendir. Katolikler ile Protestanlar, birbirlerinin kanlarını içebilir derler de!.. Sadeddin Efendi araya girdi: -Ne endişe buyurursunuz Efendiler... Elbet Devletlû Padişahımız bu hususu da düşünmüş olsalar gerektir. Hakikaten III. Murad Han kestirip attı: -Katolik milletinin kralı Protestan olamaz ya... Sigismond da Lehistan tahtına geçer geçmez Katolikliği kabul edecektir. Kat''î teminat aldık. -Ferman Sultanımızındır Efendimiz, diyen Veziriazam hâlâ endişeliydi. Padişah tekrar sordu: -Merakınız nicedir Paşa?.. Açıkça beyan idesüz!.. Burası meşveret divanıdır. Her fert fikrini, sualini ve dahi cevabını açıkça beyan eylemez ise, doğru yolu nice buluruz?.. -Bizi bağışlayın Sultanım. İlla ki düşüncemiz, istikbal için olupdur. Bu Sigismond''un pederi olan İsveç Kralı ölürse Oranın kralı da olabilir.

Veziriazamın endişesi!.. -Sigismond bizim arzumuz üzerine Lehistan Krallığını tercih edecektir. Lehistan vilayeti hem daha büyük, hem de zengin bir ülkedir. İsveç memleketi, sairede adı sanı dahi bilinmez. Böyle bir ülkede kim krallık ister? Yalnız bir şey var Sultanım... -Gene Sigismond hakkında mı? -Beli Sultanım!.. Alaman İmparatoru kendi oğlunu Sigismond''un kızkardeşi ile evlendirmek istermiş... -Demek ki bu yolla Polonya''ya hakim olmak ister!.. Evet, "Cihan devleti" olmanın mesuliyetleri vardı. Osmanlı Padişahı bunun da çaresini bulmalıydı!..