Çok pahalı bir fetih Kandiye Kalesi -579-

Nihayet Avusturya Savaşları sonuçlanmış, Veziriazam Köprülüzade Fazıl Ahmet Paşa seferden dönerken Edirne''de devrin Padişahı IV. Mehmet Han tarafından bizzat törenle karşılandı ve, "Gel benim şanlı vezirim" diye iltifatta bulundu. Artık can sıkıcı bir hal alan ve yirmi yıldan beri sürüp giden Girit işine nihayet vermek zamanı gelmiş, hatta geçiyordu. Bir gün padişah, veziriazam başta olmak üzere devletin bütün ileri gelen yüksek rütbeli memurlarını, Şeyhülislamı ve Kazaskeri toplantıya çağırdı. Kandiye''nin direndiğini, bu kalenin limanında üslenen düşman gemilerinin, tüccar ve özellikle de hacılara zarar verdiklerini, esir aldıklarını hatırlattı ve:

Edirne''den yola çıkıldı... -Kandiye kalesinin bir an önce fethi, murad-ı şahanemdir, dedi.

Sonra Fazıl Ahmet Paşa''ya gerekli emri hemen orada verdi... 1666 yılı Mayıs ayının 15. gün Fazıl Ahmet Paşa Edirne''den yola çıktı ve Tesalya üzerinden Mora''ya geldi. İskefe kasabasında karargah kurarak hazırlıkları yaptı. Nihayet Mora''nın doğusundaki Benefşe limanından hareket eden donanma ile 3 Kasım günü Girit''in Hanya limanına vardı. Fazıl Ahmet Paşa, hemen Kandiye kalesi etrafında bir inceleme yaptı. Esaslı tedbirler almadan bu kalenin alınmasının çok güç olacağını anladı. Kış yaklaşıyordu. Bu yüzden, bahar gelince kuşatmaya devam etmek üzere Hanya şehrine döndü. Kandiye kuşatmasının yarıda kaldığını sananlara da: -Merak etmeyin, baharda kıyamet kopacaktır! diyordu... 1667 yılı Mayıs ayı geldi. Kuşatma şiddetlendirildi. Veziriazam: -Hemen bir netice alınması beklenemez. Fakat şehrin düşeceği muhakkaktır. Bundan şüpheniz olmasın, diyordu.

Çok gedik açıldı, ancak!..

1667 yılı, önceki yıllara göre hayli başarılı geçti. Çok gedik açıldı. Düşmanın huruç hareketleri kanlı bir şekilde püskürtüldü... Kış yaklaşıyordu. Bu sebeple, 18 Kasım 1667''de savaşa ara verildi ve bahara ertelendi. Veziriazam Fazıl Ahmet Paşa kumandanlara: -Yüreğinize bezginlik düşmesin, inşallah fetih gerçekleşecektir, diyordu... 1668 yılında harekât bırakıldığı yerden tekrar başladı. Lağımların sayısı çoğaltıldı. Top ateşi bir kat daha şiddetlendirildi. Yeni gedikler açıldı. Düşmanın çıkış hareketleri önlendi. Buna cesaret eden birlikler yok edildi. Herkes: -Bu yıl Girit savaşlarının son yılı olacağa benziyor, diyordu...