Engellilerin merkezleri de engelli
Kadıköy Rehberlik Araştırma Merkezi eski bir konak. Veliler çocuklarını kucakta çıkarıyor.
> İSTANBUL - Cüneyt BİTİKÇİOĞLU
Türkiye genelinde 213 yerde bulunan Rehberlik Araştırmaları Merkezleri (RAM), özel eğitim gerektiren çocukları inceleyip teşhis koyduktan sonra nasıl bir eğitim almaları gerektiğini belirliyor. Ancak, bu merkezlerin 156'sında ne bir tekerlekli sandalye rampası ne de bir asansör bulunuyor. Nüfusun en yoğun olduğu İstanbul'da bile engellilerin eli ayağı olan bu kurumların birçoğu düzenleme istiyor.
Kadıköy'de 20 senedir hizmet veren Kadıköy Rehberlik ve Araştırma Merkezi bunlardan biri. Erenköy 19 Mayıs Mahallesi'nde kurulu bulunan 3 katlı merkezin 3 katında da engellilere test yapılıyor. Fakat çocuklarını buraya teste getirenleri kötü bir sürpriz karşılıyor. Aileler, engellilerini sırtlarına alarak merdivenleri tırmanmak zorunda kalıyor. Veliler, "Sırtımızda çıkardığımız çocuğumuzu düşürsek daha vahim bir kaza meydana gelecek. Korku içinde yakınımızı bu merkeze getirmek durumunda kalıyoruz" diyor. Her yağmurda merkezi su bastığını belirten veliler, sıkıntılarını şöyle dile getiriyor:
YAĞMURDA SU BASIYOR
"Burası eski bir köşk. Bina çok güzel ama çatı akıyor, boyalar rutubetten dökülmüş durumda. Dışarıdan bakıldığında insanın adeta içine ürperdi veriyor. Buraya gelenler kendilerini perili bir köşke gelmiş gibi hissediyor. Ahşap binanın içerisine girdiğinizde durum daha da içler acısı. Merdivenler, duvarlar sanki üzerinize devrilecek gibi. Kadıköy ilçesinde yer alan bütün ilköğretim ve liselerdeki rehberlik sınıf öğretmenleri de bu binada hizmet alıyor. Binanın bir an önce onarılmasını ve engellilere uyumlu hale getirilmesini istiyoruz."
Diğer ilçelerdeki durumu da merak ettik ve bir vatandaş olarak bu merkezleri aradık. İlginç bir sonuçla karşılaştık.
İSTANBUL'DAKİ RAM'LARIN DURUMU NE?
ÇOĞU BİR OKULUN İÇİNDE
> Bakırköy RAM: 3 katlı halk eğitim merkezinin 3. katında hizmet veriyor. Asansör ve rampa yok.
> Bayrampaşa RAM: Cevatpaşa İlköretim Okulu içinde yer alıyor. Asansör yok.
> Beşiktaş RAM: Kılıç Ali Paşa İlköğretim Okulunun içinde. Engelli rampası ve asansör bulunmuyor.
> Fatih RAM: İki katlı ahşap bir bina. Rampa ve asansör yok.
> Kağıthane RAM: İki katlı bir binası var. Giriş kata merdivenle ulaşılıyor. Rampa ve asansör yok.
> Kartal RAM: İki katlı binada rampa ve asansör bulunmuyor.
> Sarıyer RAM: İki katlı binada rampa ve asansör yok.
> Silivri RAM: Ertuğrul Gazi ilköğretim okulunun 4. katında hizmet veriyor. Asansör ve rampa bulunmuyor.
> Sultanbeyli RAM: Kız Meslek Lisesinin içinde yer alıyor. Asansör ve rampa yok.
> Şişli RAM: Beyoğlu'ndaki RAM, 2 katlı binada hizmet veriyor. Engelli rampası ve asansör yok.
> Tuzla RAM: Tuzla Belediyesinin arkasında otoparkta tek katlı prefabrik binada hizmet veriyor.
> Zeytinburnu RAM: 2 katlı binada asansör ve engelli rampası yok.
ÖRNEK UYGULAMA
Üniversiteden engelliye özel eğitim bursu
> "Engelli Dostu Üniversite" olma yolunda ciddi adımlar atan İzmir Üniversitesi, önümüzdeki yıldan itibaren 5 engelli öğrenciye burslu eğitim imkânı sunacak. Rektör Prof. Dr. Kayhan Erciyeş, üniversitenin fiziki şartlarını engelliler için uygun hale getirdiklerini belirterek bu desteklerini burs vererek sürdüreceklerini ifade etti. Karşıyaka Engelli Spor Kulübü'ne sponsor olduklarını hatırlatan Prof. Dr. Kayhan Erciyeş, "Avrupa'ya gittiğinizde sokakta çok sayıda engelli görürsünüz ve burada ülkemdekinden daha fazla engelli var yanılgısına düşersiniz. O ülkelerde engelliler evlerine kapanmak yerine sosyal hayata karışabiliyor. Bu durumun Türkiye'de de yaşanması için görev, yetkili kurum ve kuruluşlara düşüyor. İzmir Üniversitesi olarak engelli basketboluna destek oluyoruz" dedi.
Uygulamalı trafik eğitimi
> Sultangazi Belediyesi Engelliler Koordinasyon Merkezi, engelli öğrencilere Trafik Eğitim Parkında uygulamalı eğitim verdi. Polis amcalarının gözetiminde, araçlarla trafiğe çıkan 70 öğrenciye trafik işaretleri, yayaların ve sürücülerin uyması gereken kurallar, emniyet kemeri kullanımı anlatıldı. Akülü arabalara binerek parkın içinde gezen engelliler, gönüllerince araç kullandı.
Kampüste engelleri öğrenciler kaldıracak
Türkiye Ulusal Öğrenci Konseyi, üniversitelerin sosyal ve fiziki engellerini mercek altına aldı.
Gökhan Kaya ANKARA
> Türkiye Ulusal Öğrenci Konseyi, engelli üniversite öğrencilerinin kampüs içinde, üniversite binasında ve buraya ulaşmada yaşadıkları sıkıntıları hafifletmek için "Engel-sizler misiniz" isimli proje hazırladı. Pilot uygulama olarak önce bir üniversitede başlatılacak proje çerçevesinde üniversite binalarındaki engeller tespit edilecek. Engelli öğrencilerin derse katılımları konusundaki sıkıntılar ortadan kaldırılacak.
Projenin ilk aşamasının tamamlanmasının ardından engelli öğrencilerin sosyal hayata katılımı konusunu ele alacaklarını belirten Konsey Başkan Sinan Kartal, iller arasında sadece engelli öğrencilere yönelik gezi düzenleyeceklerini de ifade etti.
YÖK BAŞKANINDAN TAM DESTEK
Projenin içinde valiliklerin ve yerel yönetimlerin de olması için çalışma yapacaklarını belirten Kartal, "Belediyeler, engelliler için otobüslerinde asansör ayarlamışlar mı ayarlamamışlar mı bunların takipçisi olup çalışma yapacağız" dedi. YÖK Başkanı Yusuf Ziya Özcan'ın da desteğini aldıklarını açıklayan Kartal, proje sayesinde engelli üniversite öğrencilerinin hayatlarını büyük ölçüde kolaylaştıracaklarını ifade etti.
Alanlarımız yaşamaya uygun değil
Türkiye İstatistik Kurumu'nun "Özürlülerin Sorun ve Beklentileri" araştırmasına göre Türkiye'deki her 100 engelliden 66'sı, yaşadığı alanların kendilerine uygun olmadığını ifade etti. Kayıtlı engellilerin yüzde 77'si sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi, yüzde 40.4'ü bakım hizmetlerinin iyileştirilmesini ve yaygınlaştırılmasını istedi.
SİZDEN GELENLER
Maaşımı kestiler
ne yapmalıyım?
Serpil Tutul / Konya
> Yüzde 40 raporu bulunan bir engelliyim. 35 yaşındayım. Eşim vefat ettikten sonra yeniden evlendim. Yeni eşim 71 yaşında. Evlendikten sonra, eşim emekli olduğu için özürlü maaşımı kestiler. Bir çocuğum var. İlköğretim 3. sınıfa gidiyor. O parayla ona bakıyordum. Ama şimdi bakımını yapamıyorum. Eşim de kızına yardım ediyor. Bu durumda ne yapmalıyım?
CEVAP: Özürlü maaşına bağlanmak için ilk şart en az yüzde 40 sağlık kurul raporu almaktır. İkincisi de bir sosyal güvencenizin bulunmamasıdır. Eşinizin sosyal güvencesi olduğu için bir hak talep edemezsiniz. İtiraz etseniz de faydası olmaz.
Rapor almaya korkuyorum
Songül K. / İstanbul
> Yüzde 42 oranında özürlü raporum var. Raporu aldığımda kalçamda 4 santimetre kısalık vardı. Fakat gelinen noktada bu 10 santimetreye ulaştı. Aynı zamanda akciğerimde süreğen bir hastalığım bulunuyor. Onun için raporumda 'sürekli' deniliyor. Yeni yönetmeliğin ardından raporumu değiştirmek istedim. Hastaneye gittim. Doktor tetkikleri eline alır almaz "akciğerin sağlam" dedi. Ama ben yıllardır kan kusuyorum. Hastalığım aynıkan nasıl iyi oluyorum anlamadım. Elimdeki raporu kaybetme korkusuyla işlemleri tamamlamadım. Sakatlık maaşıyla geçiniyorum.
Aracımı çektiler otopark hakkım ne?
İrfan S. / Kahramanmaraş
> Engelliyim. Aparat yardımıyla araç kullanıyorum. Otomobilimi park ettiğim yerden yarım saat geçmeden çekiyorlar. Ne yapmam gerekiyor? Bizim hakkımız nedir?
CEVAP: İmar yönetmelikleri otoparklarda engellilerin kullanımına yönelik düzenlemenin yapılmasını şart tutuyor. Tescil plakaları üzerinde "özürlü" olduğunu belirleyen işaret ve özürlüler için park kartı verilmiş bulunanlar, engelli araçları için ayrılan otoparkları süre sınırı olmadan kullanabiliyor. Ancak, otoparklar dışında bir yere park etmeleri durumunda sadece 15 dakikalık bir süreleri bulunuyor. Aracı park ettiğinizde ön camına park kartı/ özürlü kartını koymanız gerekiyor. 15 dakikayı geçmesi durumunda trafik memurlarının aracı çekme hakkı bulunuyor. Bu arada özürlülerin araçları için ayrılmış park yerlerini kullanan engelli olmayanlara iki katı para cezası uygulanıyor.
Kanunlardaki 'sakat' anlayış artık bitsin
Bir engelli annesi / İstanbul
> Zihinsel engelli kızım için vergi indirimiyle bir araç aldık. Bir sürü zahmet çektik, sırada bekledik. Ama ruhsatta 'sakat' yazıyordu. Kızım sakat değil ki! Otoparklarda da niye hep tekerlekli sandalye kullanılıyor. Artık bunları değiştirin.
BİZE YAZIN
Duygularınız, her türlü soru, istek ve görüşleriniz için e-mail ve mektuplarınızı bekliyoruz...
Engelsiz Sayfa: 29 Ekim Caddesi No: 23 34197 Yenibosna/İSTANBUL Tel: 0 212 454 31 75
Faks: 0 212 454 3100 engelsizsayfa@tg.com.tr
