Hukuki danışmanlık yapıp engellinin gözünü açıyorlar

VATANDAŞI DİNLEMEK BİZİM İÇİN TERAPİ GİBİ...

Adile Ünal (sağda) Marmara, Fatma Tokaç ise Gazi Üniversitesi mezunu. İkili önce engellerinden dolayı daha sonra başörtüsü sebebiyle okurken zorluklar çekmiş. Hukuku bırakmayı bile düşündüğünü söyleyen Ünal, "Bir gün beni bir vakıf konferansa davet etti. Başörtülü olduğumu görünce çok bozuldular. Ama konferans sonunda ayakta alkışladılar. Hâlâ görüşüyoruz. Ben hayatımda hep bir şirket danışmanlığı hayal ettim, avukatlık değil. Danışmanlık, seminerler bizi çok rahatlatıyor. Hep farklı kişilerle muhatap oluyoruz. Terapi gibi oluyor aslında bizim için" diye konuşuyor.

Fatma Tokaç ve Adile Ünal, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Özürlüler Müdürlüğü'nde görevli iki görme engelli avukat. İkili, engelli hukuku konusunda ülkemizdeki en ehil isim. Çünkü her yıl, telefon ve seminerler aracılığıyla binlerce engellinin sorusuyla muhatap oluyorlar. Biz de bu hafta sayfamızda, sizden gelen soruları yönelttiğimiz iki başarılı avukatı ağırladık. Doğuştan görme engelli olan Fatma Tokaç'ın hayat hikâyesi Afyonkarahisar'da başlamış. Öğrenimini ilköğretimden itibaren yatılı okullarda sürdürmüş. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitiren Tokaç, kamuda çalışamamış. 2005 yılında da Adile Ünal ile birlikte İSÖM'de göreve başlamış.

YURT DIŞINDAN BİLE ARIYORLAR

Danışmanlık sayesinde her an kendilerini geliştirdiklerini belirten genç avukat, şunları söylüyor: "Sürekli, kanunlar, kararlar okuyoruz. Ayrıca engellileri ilgilendiren konferans, panel, seminere katılıyoruz. Yılda 100-120 konferansta konuşuyoruz. Yeni anayasa çalışmaları konusunda da fikirlerimizi dile getirdik.

Ülkemizde, Adile ve benden başka pratik anlamda bu konuda uzman yok. Türkiye'nin her yerinden, hatta yurt dışından bile telefon alıyoruz. Çok ilginç sorular geliyor. Üzerine şirket kurulan mı ararsınız, şizofren raporu verileni mi? Ama gelen sorular aynı olsa da vatandaşın bilinçlenme oranı artıyor. En çok da maaş ve evde bakım ücretleriyle ilgili sorular yöneltiliyor. Bu da engellinin maddi ihtiyaçlarının fazla olduğunu gösteriyor."

ARAYA DUVAR KOYMUYORUZ

Yanlış iğne sonucu iki aylıkken gözlerini kaybeden Adile Ünal ise kendisini annesinin eseri olarak görüyor. Ünal şöyle diyor, "Annem ilkokul mezunu ama sabahlara kadar kitap okurdu bana. Sadece ders kitapları değil, roman alırdı. Harçlıklarımızı hep kitaba verirdik. Aileler özürlü çocuğunu dışarı çıkarmak istemiyor, ama annem beni hayatın içinde tuttu. Engelli olmayanlarla koşup oynadım, düştüm kalktım öğrendim. Bu temelle rahat okudum. Evimize en yakın üniversite Haydarpaşa Kampüsu olduğu için Marmara Hukuku tercih ettim ve kazandım. Arkadaşlarım dalga geçiyor, "Mahallenizde Oxford olsaydı oradan mı mezun olacaktın" diye. Ama okumak o kadar kolay olmadı. Başörtüsü engeline takıldık. Babamın baskısıyla hukuku bitirdim. Şimdi yaptığım işten çok keyif alıyorum. Kendimi danışman olarak biliyorum, avukat değil. Avukat denilince araya bir duvar örülüyor sanki. Avukatım desem insanlarla bu kadar kaynaşamazdım."

Engelsiz bilişim günleri

25-27 Mayıs arasında Celal Bayar Üniversitesi ev sahipliğinde "Engelsiz Bilişim 2011" zirvesini gerçekleştiriyor. Dün Süleyman Demirel Kültür Merkezinde başlayan zirve, yarın sona erecek. Sempozyuma, Manisa Valiliği ve belediyesi, Başbakanlık Özürlüler İdaresi, Dünya Engelliler Vakfı, İnternet Teknolojileri Derneği de destek veriyor.

SİZDEN GELENLER

Otizmliye evde bakım parası alınır mı?

"Bir engelli babasıyım. Zonguldak'tan aldığım raporu Bursa, Bursa'nın raporunu Zonguldak kabul etmiyor. Lütfen bu durumu izah edin."

> Levent Yıldız / Tokat

Benim 9 yaşında, yüzde 80 özürlü raporlu otizmli bir oğlum var. Reşadiye'de asgari ücretle çalışıyorum. Çocuğum ilköğretim 2. sınıf öğrencisi. Evde bakım ücretine başvurdum 'Eli ayağı sağlam okula da gidiyor' diye bağlanmadı. Evde bakım ücreti alabilir miyiz? Bir de ilçeden yaklaşık 100 km yol alıp özel eğitime gidiyoruz. SGK'dan yol ücretini talep edebilir miyim?

CEVAP: Rehabilitasyon merkezlerine servis zorunluluğu bulunmuyor. Engellinin eğitim yardımı alabilmesi için devletin engellilere özel eğitim kurumlarına ya da alt sınıflara gitmesi lazım. Engellinin evde bakım parası alabilmesi için de üç şart gereklidir: 1-Ailede kişi başına düşen gelirin bir aylık net asgari ücret tutarının üçte ikisinden daha az olmamalı (Bu rakam şu an 380 lira civarında). 2- Engellinin sağlık kurul raporunda ağır özürlü ibaresi bulunmalı 3- Engellinin başkasının yardımı olmadan hayatını devam ettiremeyecek durumda olduğu bakım heyeti tarafından tespit edilmeli. Heyet, kişinin günlük işlerini başkasının yardımı olmadan yaptığına kanaat getirilirse maaş verilmeyebilir. "Red" cevabı aldıktan sonra da bir ay içinde itiraz hakkınız vardır.

Eğitim hakkımız ne kadar?

> Mehmet Tulal / İzmir

Oğlum 1988 doğumlu. 5 yıldır devletin Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi'ne (OÇEM) gidiyor. Bir yıl sonra hakkının bittiği söyleniyor. Ne yapabiliriz?

CEVAP: 3-14 zorunlu yasal eğitim yaşı. Bir yıl sonra çocuğunuz 14 yaşına girecek ve hakkı bitecek. İki yıl daha uzatılabiliyor. Fakat bunun için çocuğunuzun eğitime ihtiyaç duyduğunu ispatlamanız ve okulun şartlarının müsait olması gerekiyor. Öncelikle okul ve ilçe milli eğitim müdürlüğü özel eğitim şubesiyle görüşmeniz sağlıklı olur.

Engelli memur alımlarını bekliyoruz

> Melek Özer

Merhaba. Ben bir engelli vatandaşım. Engelle hayat mücadelesi vermek başlı başına bir sıkıntıyken, bir de önümüze birçok engel çıkarılıyor. 2011 engelli öğretmen ve engelli memur alımı yapılacağı açıklandı. Ama alımın ne durumda olduğu belirsiz. Onca engelli umut içinde bekliyoruz, bir sınav yapılsa bir işimiz olsa diye. Birçok engelli kadrosu boşken, bizi neden bekletiyorlar? Artık bizim sesimizi de birileri duysun, kulak versin bize. Teşekkür ederim...

İş gücü kaybı ne sakatlık oranı ne?

> Mehmet Demirkol / İznik

İşgücü kaybı oranı yüzde 40'ın altında da olabilir (işgöremezlik ödeneğinde olduğu gibi), üzerinde de... Ama sakatlık oranı değinildiği zaman en az yüzde 40 işgücü kaybını içermelidir....

SİZ SORUN İSÖM CEVAPLASIN

Engellilerle ilgili hukuki sorunuzu İstanbul Büyükşehir Belediyesi Özürlüler Müdürlüğü Engelsiz Sayfa okurları için cevaplıyor!

BİZE ULAŞIN: Engelsiz Sayfa: 29 Ekim Cad­de­si

No: 23 34197 Ye­ni­bos­na/İS­TAN­BUL

Tel: 0 212 454 31 75 Faks: 0 212 454 3100

engelsizsayfa@tg.com.tr