Kaydet
a- | +A

Moralı Ali Efendi, Paris''te beş yıla yakın kaldı. Bu süre zarfında, 1798 sonbaharında Fransa ile Osmanlı devleti arasında savaşın başlaması, elçi için de kâbus dolu günlerin başlamasına sebep oldu. Ali Efendi bir aydan sonra hemen diplomatik ilişkilere girişti. Özellikle de iki ülke arasındaki, Osmanlı aleyhine Fransa lehine olan "Kapitülasyonlar"la, ticari anlaşmaları, Osmanlı lehine düzeltme çabaları içine girdi. Fakat kurnaz Talleyrand''ın usta manevraları ile bu çabalarından istenilen sonuç alınamadı.

Fransızların gerçek yüzü Bu görüşmelerin sürdüğü sırada Napolyon''un Mısır Seferi Fransa''nın gerçek yüzünü de göstermiş oldu. Artık Ali Efendi için bir skandal ve eziyet yılları da resmen başlıyordu. Hadise Napolyon''un Mısır Seferi o devir Osmanlı diplomasisi için tam bir skandala dönüştü. Bu olayın baş mimarı, Dışişleri Bakanı Talleyrand''dan başkası değildi. Usta politikacı Talleyrand, Napolyon''un Mısır Seferini elçiden gizlemeyi başarır. Öyle ki Napolyon''un Mısır''a vardığı haberi İstanbul''a geldiğinde, Ali Efendi Paris''ten Napolyon''un Malta''da olduğuna dair haberler göndermekteydi...

İki devlet artık savaş halindedir. Bu durum; o devir âdetlerine göre savaşan ülkenin elçisinin harb boyunca hapsedilmesini öngörmekteydi. Zira İstanbul''daki Fransız Maslahatgüzarı Ruffin Yedikule''ye hapsedilmişti. Fransızlar ise uzun vadede ilişkilerde gelişmelere göre elçiyi kullanmak için onu hapsetmeyerek pasifize edecek bir yöntem izlediler. Paris''ten ve ülkeden çıkışını yasakladılar.

1789 yılı Osmanlı elçisi yönünden kötü bitti. Ali Efendi savaş yüzünden, İstanbul hükümetince de unutulmuştu. Bir müddet sonra oturduğu konaktan atılıyor, akabinde de Fransız hükümeti ödeneğini kesince, Ali Efendi Paris''te beş parasız kalıyordu. Bununla birlikte savaş bitip barış zamanı belirince, Ali Efendinin itibarı da birden artmaya başlıyordu. Bu sefer de, Ali Efendi özellikle Fransızlara karşı ihtiyatlı bir politika izlemeye başladı. İstanbul''dan gelen emirlere daha fazla riayet eden, hassaten barış görüşmelerinde bunu fazlasıyla kullanan bir insan portresi ortaya çıktı. Müzakareler sonunda Fransızlar Mısır''ı boşalttılar...

"Olağanüstü elçi" atandı!

Öte yandan Bâb-ı âlînin, olağanüstü elçi göreviyle, Galib Said Mehmed Efendi''yi Paris''e göndermesiyle, Ali Efendinin diplomatik görevi de resmen sona ermiş oldu. 14 Temmuz 1802''de dönüş hazırlıklarına girişti. Maiyetinde iki Türk üç Rum yardımcıyla yola çıkmıştı. Paris halkının ilgisizliği apaçık belliydi. Paris gazeteleri hiç önemi olmayan bu olaya çok az yer verdi ve onun nasıl bir şöhret olduğu hakkında okurlarına daha çok bilgi vermeyi gereksiz buldular. Kısaca gelişi muhteşem dönüşü sessiz oldu...

ÖNE ÇIKANLAR