Kıbrıs, adaylığının tartışıldığı AB''de de gündemdeki ilk konu olarak Türkiye''nin karşısına çıkıyor. Yunanistan ise Ankara''nın adaylığına karşı, Kıbrıs Rum Kesimi''nin tam üyelik takvimini Helsinki''de belirleme hesapları yapıyor.
ıbrıs; Helsinki süreci öncesi, Türkiye-AB ilişkilerinde gündemin ilk sırasına oturdu. DYP İçel Miletvekili Ayfer Yılmaz, Türkiye''yi Gümrük Birliği''ne sokan ekibin başındaydı. Karma Parlamento Komisyonu Başkanlık Divanı''nın temasları çerçevesinde Brüksel''de bulunan Ayfer Yılmaz, AB''de gelinen noktayı anlattı. Türkiye olarak, kesinlikle çizilen konulardan sapılmayacağını ve 25 yıldır Kuzey Kıbrıs''ta meşru bir devletin var olduğunu ifade eden Afyer Yılmaz, "İki toplum, adada güven ve barış içinde yaşıyor. Konfederasyon, iki toplumun kendi geleceği için hayati önem taşıyor. AB, adadaki demokratik ortamdan memnun değilse, bunun da sebebini söylemek zorunda. Türkiye''nin 25 yılı unutması mümkün değil" şeklinde konuştu.
TÜRKİYE''NİN GÖRÜŞÜ AÇIK Helsinki''den Türkiye''ye adaylık perspektifi çıkarsa ve siyasi alanda ilk tartışılmaya başlanacak meselenin Kıbrıs olacağının altını çizen Yılmaz, "Çünkü Kıbrıs''la hızlandırılmış bir üyelik süreci söz konusu. Ancak, Türkiye''nin görüşü de çok açık. Meselenin ada içinde çözülmesini istiyor" dedi. Yılmaz, görüşlerini şöyle dile getirdi: "AB ile bundan sonra ilişkilerimizi nasıl götüreceğiz? Siyasi alanda, AB Komisyonu''nun hazırladığı Türkiye Raporu''nda, Kopenhag kriterlerinin siyasi şartları yerine getirilmeden Türkiye ile görüşmelere başlanılmaması gibi bir ifade var. Yani, biraz baktığımız zaman subjektif kavramların yer aldığı bir kategorideyiz. Sebebine bakıldığı zaman, Kopenhag''da üç kriter vardı. Biri politik, diğeri ekonomik. Öteki de topluluğun müktesebatını uyumlaştırmaktı. Ülke mevzuatını üst üste koyduğumuz zaman, üyelik katılım müzakereleri yapılsaydı, herhalde bugün diğer 12 aday denilen ülkenin üzerinde bir uyumun olduğu, kısa zamanda da bu uyumun sağlanacağı ortaya çıkardı. İkinci açıdan baktığımız zaman, ekonomik şartlarda Türkiye kendi serbest piyasa ekonomisine dayalı, ama kendi iç bünyesinden kaynaklanan meseleleri de belli bir süre perspektifinde halledebilirdi. Kalan politik kriter konusu ise insan hakları ve demokrasi. Türkiye ileri doğru adam atıyor ama biraz subjektif kavramlar var. Daha birlik içinde bir Almanya, Fransa, İngiltere''nin aynı seviyede olduğunun söylenmesi mümkün değil." Çeşitli uygulama farklılıkları olduğunu vurgulayan Yılmaz, "Helsinki''de Türkiye''ye üyelik ufkunun açılması ve Yunan vetosuyla Avrupa Parlamentosu engellerinin aşılarak katılma programlarına dahil edilmesi, Ankara''nın da devlet yapılanmasında köklü reform ve değişimler başlatması paralellik gerektiriyor. Aksi takdirde federatif bir yapı olan AB''ye uyumdan söz edilemeyecek" dedi. Avrupa''nın; kıyafeti düzgün, içinde problem oluşturmayacak aile fertleri istediğine dikkat çeken Yılmaz, "AB içinde herkes ideal bir davranış içinde değil, ancak, kimin üye olacağına yine onlar karar veriyorlar. Adayların kuralları değiştirmeye kalkışmalarını veya özel üyelik şartları öne sürmelerini kabul etmiyorlar. ''Yabancı koyun, sürünün kenarına yatar'' sözünde olduğu gibi, her geleni kendi aralarına almıyorlar" şeklinde konuştu.
* Yunanistan Kıbrıs için kolları sıvadı. Yunanistan Başbakanı Kostas Simitis, Finlandiya''nın Tampere şehrinde yapılan AB devlet ve hükümet başkanları zirvesinde, meslektaşlarına Kıbrıs''ın üyeliği için Helsinki''de tarih verilmesini istedi.
Seferberlik ilanı Kıbrıs Rum Kesimi''ne, AB''nin kapılarına açmaya başlayacağı tarih olan 2004 yılında tam üye yapmayı planlayan Yunanistan, diplomatik atağa geçti. Dışişleri Bakanı Georges Papandreu, bu çerçevede AB başkentlerine giderek Kıbrıs için takvim verilmesini isteyecek. Kıbrıs''ın AB üyesi olacağı tarihi ne pahasına olursa olsun Helsinki''de belirlemeye kararlı görünen Smitis Hükümeti, bu konuda seferberlik ilan etti. Smitis, 2000 yılında yapılması beklenen seçimlere, Kıbrıs''ı AB''ye tam üye etmiş siyasi lider olarak girmek istiyor.
Helsinki hesabı Brüksel''deki AB siyasi gözlemcileri, bir kaç ülke dışında, Kıbrıs Rum Kesimi''nin AB''ye tam üyelik tarihine itiraz edenin olmadığını ifade ediyorlar. Gözlemciler, Yunanistan''ın, Türkiye''nin adaylığına karşı Kıbrıs''ın tam üyelik takvimini Helsinki''de alma hesabı içinde olduğuna dikkati çekiyorlar.
