Nazlı Budin, Gamlı Tuna...

* Budapeşte -----------------

Yüz elli yılı aşan bir süre Osmanlı hakimiyetinde kalan Macaristan''dayız. İkibinli yılların ticaret merkezi durumundaki Budapeşte, dünün Budin vilayeti... İhlâs camiası; Avrupa''ya açılan serhat kapımız Budapeşte''de büyük bir atılım içerisinde. Devlet-vatandaş işbirliğinin verimli ürünü diyebileceğimiz "İhlâs Ticaret Merkezi"nin temel atma töreninde sevinç ve hüznü birlikte yaşadık. Tarihi ve ticari hayatı yan yana yaşatan bu mükemmel organizasyonda emeği geçenleri kutluyoruz!.. Macaristan bizim için bir Anadolu, Balkanlar ve Kıbrıs değil. Ancak bu coğrafyadaki 165 yıllık birlikteliğin izleri hâlâ canlı, etkileri hâlâ sıcak sayılır. Bir zamanlar Osmanlı''nın ince donanmasına yol ve liman olan "Yeşil Tuna" şimdi "Nil"den ayrı akıyor... Benden doğup, bana dökülmeyen Fırat ve Dicle''ye ağıt yakıp, gam taşıyor... Almanya''nın "Kara Ormanlar"ından doğup, dokuz ülke ve dört başşehri sulayarak, "Karadeniz"e dökülen mavi Tuna sadece gam çekmekle kalmayıp, zehir de taşıyor. On yıllık demokrasi tecrübesiyle Macaristan; komünist dönemdeki kayıplarını telâfi etmekle meşgul. Bunun farkında olan batı dünyası Macaristan''a büyük destek vermekte... "NATO"ya üyelikle hayli mesafe kateden Macaristan, Avrupa Birliği''ne üye olma yolundaki en şanslı eski demirperde ülkesi. İkibinli yılların başında Avrupa''ya tam entegrasyonun plânları yapılıyor. Serbest pazar ekonomisi, özelleştirme ve yabancı yatırımlar Macar halkı için çok yeni ekonomik yaklaşımlar... Tam bir uyum sağlanamamış olsa dahi yetmiş yıllık komünist rejimden sonra mevcut durum bir lütuf görünümünde. İkibin yıllık eski bir tarihe sahip olan Budapeşte turistler yatağı... Turizm gelirleri açısından ilk sıralarda yer alan Macaristan akıllı politikalar üretiyor. 1515''te Türk hakimiyetine giren Macaristan''daki Türk izleri boncuk mesabesinde. Gül Baba Türbesi, Budin Kalesi ve son vali Abdurrahman Paşa''nın kabri dışında pek bir eser kalmamış durumda. Bizdeki Kültür Bakanlığı''nın kulaklarını çınlatmaktan başka birşey gelmiyor elimizden. Biz yeraltındaki Hitit, Asur ve Yunan kalıntılarını ortaya çıkarmak için milyarlar harcarken elin oğlu kendi değerlerine sahip çıkıyor. Macar kültürü ve dili Osmanlı''dan çok şeyler almış. Sessiz, sakin ve terbiyeli insanların oluşturduğu Macar halkı; komünist dönemin sıkıntılarını atmaya ve batıyı yakalamaya çalışmakla meşgul. Zigetvar, Estergon, Kanije, Beç ve Budin gibi tarih ve kültür dolu beldeleri üzerinde barındıran Macaristan, dün bizim bir eyaletimiz iken bugün ticari partnerimiz olabilir ve olmalıdır da. Çevre ve kuşak ülkelerimizde gördüğümüz tarihi düşmanlık Macaristan''da hiç yok. Hatta kabrini ziyaretle müftehir olduğumuz son Budin Valisi Abdurrahman Paşa''nın mezar taşındaki mânâlı iltifat bizleri mutlu etti. Yetmiş yaşında Budin''i savunurken şehit Vali için; "Kahraman düşman, rahat uyu!" diyebilecek asalette bir ülke ve millet!..