İngiltere İskoçya ve Galler

21''inci yüzyıla girmek üzereyiz. 20''nci yüzyılda pek çok imparatorluk ve komünizm yıkıldı. Yugoslavya parçalandı. Milliyetçi duygular, devamlı olarak milletlerarası ilişkileri sarstı durdu. Bir yandan bir ulusu birlikte tutan demokrasiye istikrar unsuru, seçime, anayasa-insan haklarına saygı diğer yandan değişmenin devamlı olması ülkeleri sarsabilir. 1997 seçimlerinde İngiltere''de İşçi Partisi büyük bir öneri getirdi. İngiltere''de serbest seçimlerle İskoçya ve Galler Birleşik Krallık''tan ayrılabileceklerdi. Nitekim birkaç hafta önce bu seçimler yapıldı ve bu iki ülkenin kendi meclisleri olma arzusunun Birleşik Krallık''tan ayrılmak istedikleri demek olmadığı seçimler sonunda belli oldu. 18''inci yüzyılda Birleşik Krallık''ı meydana getiren birçok unsurlar Protestanlık, Fransa''yla sonu gelmez savaşlar, imparatorluğun kurulması artık önemini kaybettiler. İskoçya''nın ve Galler''in İngiltere ile uzun savaşlar sonunda birleştiklerini biliyoruz. 1314''te 2''nci Edward''n İskoçya''yı işgal ettiğini fakat Bannocburn savaşında İskoçya Kralı Robert the Bruce''e yenildiğini ve İskoçya Krallığının bu surette muhafaza edildiğini, 1371''de ilk Stuart Kralı olan 2''nci Robert''in İskoçya tahtına çıktığını, Galler''de yerleşmiş bir aileden gelen Henry Tudor''un 3''üncü Richard''ı devirerek 7. Henry ismi ile İngiliz tahtına geçtiğini, 1513''te İngiliz Kralı 8''inci Henry''nin kızkardeşi ile evli 4. James''in komutasındaki bir İskoç ordusunun İngiltere''yi işgale kalkıştığını fakat Fiodden savaşında İngilizlere yenildiğini Kral dahil 10.000 İskoç''un savaşta öldüğünü fakat Kralın ahfadının Stuart hanedanı adı altında hükümdarlıklarını devam ettirdiklerini tarih yazmaktadır. 1534''te İngiltere reformasyonunu tamamladı. Roma''daki Papa ile bütün ipler koptu. 8''inci Henry İngiltere kilisesinin başı oldu, 1534-43''te İngilizce Galler''in resmi dili oldu. 1558-1603 yılları Birinci Elizabeth''in saltanatıdır. Ülkede dini çekişmeler bitmiş fakat iki Katolik devlet olan Fransa ve İspanya ile İngiltere''nin arası açılmıştır.. Fransız tehditleri sonunda Kraliçe Elizabeth yarı Fransız yarı İskoç olan Kraliçe Mary Stuart''ın 1587''de idamını emretmiş ve Kraliçenin kafası kesilmiştir. 1588''de de İspanya donanması Armada mağlup edilmiştir. Kraliçe Elizabeth''in zaferleri İngilizlere iftihar vesilesi olmuş bu dönemde Şekspir, Marlowe ve Spencer gibi büyük kültür devleri yetişmiştir. 1603''te bekar ve çocuksuz Birinci Elizabeth ölünce İskoçya Kralı 6. James Birinci James olarak İngiltere Kralı oldu, birlik bayrağını kabul etti. 1642-58 arasında İngiltere''de iç savaş oldu. 1649''da Kral Birinci Charles Parlamento kuvvetlerince (ki başlarında Oliver Cromwel vardı) idam edildi. 1660''da Stuart''lar İkinci Şarl''ın tahta geçmesi ile İngiltere tahtını tekrar elde ettiler. 1688-89 ihtilali ile katolik İkinci James tahttan indirilip yerine William (Of Orange and Mary) geçirildi. İnsan Hakları Kanunu Parlamentonun üstünlüğünü kabul ettiği gibi Katoliklerin tahta çıkamayacakları ilkesini de getirdi. 1707''de Stuart hanedanı Hanover prenslerinin İngiltere tahtına geçmelerine itiraz ettiklerinden Londra''nın ekonomik tehditleri sonucu İngiltere ile İskoçya Büyük Britanya ismi altında birleştiler. 1750''de Parlamentonun kurduğu East İndia Company imparatorluğu kurmaya başladı. Bu imparatorluk tarihin en büyük ve en kalabalık imparatorluğu oldu. Dünya nüfusunun dörtte birine hükmetti, dünya demirinin yüzde 53''ünü, dünya kömürünün yüzde 50''sini üretti. Dünya ticaretinin beşte birine sahip oldu ve ancak 1947''de Hindistan''la Pakistan''ın ayrılmaları sonucunda son buldu. 1760''la 1830 arası İngiltere''de sanayi inkılabı yapıldı, ekonomisi ve sosyal nizamı değişti. 1775-1783 Amerika bağımsızlık savaşı yapıldı. 13 sömürgeyi yitirdi. 1801''de Birlik Kanunu ile İrlanda ile birleşildi ve Büyük Britanya Birleşik Krallığı kurulmuş oldu.

Runnymde''de Kral John tarafından asilzadeler temsilcilerine 1215''te verilen Magna Carta ile Kral dahil hiç kimsenin hukukun üstünde olamayacağı 63''üncü madde ile kabul olunmuştu. Asilzadeler bazı haklar elde etmişlerdi 1832''de. Bu haklar orta sınıfa teşmil edildi 1928''de genel seçim ve de genel oy kabul edildi. 1886-1921''de İrlanda''da bağımsızlığa yönelme mevcut. 1921''de İrlanda''nın 32 kazası (county) bağımsızlığa kavuştu, 6''sı Birlik''te kalmayı tercih etti. Ülkenin ismi Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı oldu. 1921''de İngiltere''nin ilk İşçi Partisi Başbakanı İskoçyalı Ramsay Macdonald idi. 1969''da Prens Çarls Caernavron Şatosu''nda Gal Prensi ilan edildi. Şimdilik İskoçya ve Galler, Birlik''te kaldılar, 21''inci yüzyıl bakalım ne gösterecek?