Yeltsin''in başı dertte

Rusya Cumhurbaşkanı Boris Yeltsin''in ve ailesinin müthiş yolsuzluk yaptığı iddia edilmektedir. Bir İsviçre inşaat şirketinin Yeltsin''e ve iki kızına bir milyon dolar tutarında rüşvet verdiği Felipe Rüver adlı birisi tarafından basına açıklamıştır. Trover Kremlin''de yüksek düzeydeki kimselerin özel şirketlerden milyonlarca dolar rüşvet aldıklarını da bidirmiştir. Rusya ve İsviçredeki savcılar bu iddiaların çoğunu tesik etmektedirler. Rusya bağımsızlığına kavuştuğu 1991 yılından bu yana en zor günlerini yaşamaktadır. Yeltsin çok güç durumdadır. Aralık ayında parlamento seçimleri, gelecek yasa da başkanlık seçimleri vardır. Bu ara Moskova''da üç büyük terörist olay üç blok apartman yüklemiş yaklaşık 300 kişi bu ana bir Türk de hayatını kaybetmiştir. Bunların gizli servisi tarafından düzenlendiği ileri sürülüyor. Bu olayda sebebleriyle Yeltsin olağanüstü hal ilan edip parlamento ve başkanlık seçimlerini iptal etmesi de beklenilenler arasında. Yeltsin''i seçimle iş başına gelen ilk Rus lideridir. Yeltsinin baş rakibi Moskova Belediye Başkanı Yuri Luzkhov''dur. Onu bir yolunu bulup bertaraf edebilir, halefi olması beklenilen yeni başbakan Vladimir Putin''i yeteri derecede kuvvetli bulmayıp Yeltsin ailesinin menfaatlerini koruyacak emekli general Aleksander Lebed gibi sert birini tercih edebilir. General Lebed büyük zengin Boris Berezovsk''nin de adamıdır. Halen Sibirya valisidir.

Yeltsin''e en büyük tehdit ona ve ailesine karşı yolsuzluk iddialarıdır. Bilhassa kızı ve yardımcısı Tatyana Dyadalinko Büyük itham altındadır. Yeltsin ailesi ithamları reddetmektedir. İddia sahibi Rusya doğumlu İsrail ve İspanyol pasaportlu Trover 35 yaşındadır. Yeltsin, kızı Dyachenko ve Kızlarından diğer biri olan Yelena Okulava''nın Kremlinle bir milyar dolardan fazla iş yapmış Mabetex adlı İsviçre İnşaat şirketinin başkan ve kızlarına ait 800.000 ila 1 milyon dolarlık kredi kartı borcunu ödediğini söylüyor. Trover İsviçreli Savcılara Mabetex firmasını mahkemeye götürecek delilleri vermiştir. Trover sorgu ve araştırmalar derinleştikçe kara para aklama ve büyük çapta hırsızlık olaylarının da ortaya çıkacağını söylemektedir. Trover Nisanda Rus Devlet Televizyonunun Vide-oteypte Başsavcı Yuri Skuratov''a benzeyen birinin iki fahişe ile birlikte olması ileri sürülerek vazifeden el çektirilen Yuri Skuratov''la çalışmaktadır. Skuratov, Mabetex işinin incelenmesini durdurmak için sahte teyp kullanıldığını belirterek konuşmasına devam etmektedir.

Skuratov eylülün ikinci haftasında Trover''in yolsuzluk iddialarını tekrarlamış ve Mabetex''in Kosova doğumlu başkanı Behçet Pacolli''nin yüksek Rus yetkililere 10 milyon dolarlık rüşvet verdiğini söylemiştir. Hükümet hemen cevap vermiştir. Geçen hafta Moskovada bombaların patlamasından sonra Rus memurlar Skuratov''un Moskova''daki dairesini ve yazlık evini arayıp bazı belgelere ve şahsi eşyaya el koymuşlardır. Skuratov gazetecilere memurların Mabetex''e ait belgeler aradıklarını fakat bulamadıklarını söylemiştir.

Yeltsin ve yakınları hakkında ortaya atılan yolsuzluk iddiaları ve Yeltsin''in ülkeyi yönetmekten aciz olduğu eleştirileri tüm aile fertlerini bunalıma sokmuş bulunmaktadır. Yeltsin''in karısı Naina Yeltsin, TV ekranına çıkarak "Bunalımdayız. Artık bize ilişmeyin. Rus basını bizden ne istiyor bilemiyorum. Şu fani dünyada tüm sorun ve belalardan eşimi ve bizi sorumlu tutuyorlar" demişti. Rusyanın bir de Dağıstan ve Çeçenistanla savaş durumu bulunmaktadır. Bilindiği üzere 1994-1996 arası Rusya Çeçenistana saldırmış fakat mağlup olmuştu. Geçen yüzyılda kahraman Şeyh Şamil Dağıstan ve Çeçenistan''ı uzun bir savaş sonunda Rus Çarlığından kopararak bir İslami Devlet kurmuştu. TİME dergisinin (20 Eylül 1999 nüshası) yazdığı gibi Çarın meşhur amansız Kazaklarına karşı Dağıstanlılar ve Çeçenler çok cesur ve sert idiler. "Öyle kahramandılar ki bir tek Kafkasyalıyı yenmek için yüz Rus gerektiği atasözü oldu." 1994-1996 savaşında Çeçen kuvvetlerine komuta edenlerden parlak bir komutan olan Şamil Basayev Dağıstan''da dini bir devlet kurmak için 2000 Çeçenle Dağıstan''a girdi. Ruslar 200 ölü verdiler. Bunun üzerine yeni Rus Başbakanı Vladimir Putin şeritaçi Çeçen militanlara karşı olduğunu ileri sürdüğü Çeçenistan''ı havadan bombalatmaya başladı. Moskova Çeçenistan sınırına 50.000 kişilik asker yığdı.

Çeçenistan''ın tek yanlı bağımsızlık ilan etmesi üzerine Rus ordusu 11 Aralık 1994''te Çeçen topraklarına girmiş, iki yıl süren 50.000''den fazla kişinin öldüğü savaşı Rusya kaybetmişti. Ağustos 1996''da imzalanan barış andlaşması uyarınca Rusya bu ülkeden tüm askerlerini çekmiş, Çeçenistan''ın nihai statüsünün 2001 yılında yapılacak bir referandumla belirlenmesi kabul edilmişti.

Çeçenistan şimdilik Rus hava saldırısına cevap vermemiştir. Başkan Aslan Mashadov, hükümet üyeleri ve cephe komutanları ile yedi saat süren bir toplantı yapmış ve saldırıların sürmesi halinde karşılık vereceğini açıklamıştır.

Temennimiz saldırıların durmasıdır. Yeltsin durumunu düzeltmek için masum Çeçenlerin kanlarını dökmemelidir.