1800'lerden kalma Mevlevihane tablosunun sırrı çözüldü

Tokat'ta bulunan ve 1800'lü yıllara ait olduğu düşünülen tablodaki semboller ve ayetler, uzmanlar tarafından deşifre edildi. Kur-an'ı Kerim'den ayetlerin yer aldığı tablo, idareciler için nizam ve adalete dair mesajlar taşıyor.

Tokat Mevlevihane'de bulunan ve 1800'lü yıllarda yapıldığı tahmin edilen cam altı süsleme tablosu, Tokat Olgunlaşma Enstitüsü öncülüğünde Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi tarih ve ilahiyat bölümü öğretim görevlileri tarafından incelendi.

Kim tarafından yapıldığı bilinmeyen ancak kullanılan teknik özelliklerinden dolayı 19. yüzyıla ait olduğu düşünülen tablo, detaylı incelemeler sonucunda barındırdığı motiflerin ve mesajların anlamıyla dikkat çekti.

BİRDEN FAZLA MESAJ İÇERİYOR

Tablo, içerdiği mesajlar dikkate alındığında dönemin devlet yöneticilerine hediye edildiği tahmin ediliyor.

Aynalama tekniği, tablodaki sembol ve yazıların simetrik olarak yansıtılmasıyla birden fazla anlam katmanı oluşturuyor.

Yapılan analizlerde, eserin Kur'an-ı Kerim'den ayetler içerdiği ve bu ayetlerin yönetim ve adalet mesajları verdiği tespit edildi.

Tablo üzerine yapılan araştırmalar devam ederken,enstitü eserin bir replikasını üretmeye başladı.

Görsel sanatlar atölyesinde yapılan replika çalışmalarının, tablonun hem estetik hem de tarihi değerini gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.

Tablodaki mesajlar hakkında bilgi veren enstitüsü müdürü Aslı Gül, eser hakkında tespit ettikleri bilgileri şöyle aktarıyor:

BELKIS'A ATIF YAPILIYOR

“Tablo, döneminde devlet yönetimine gelen idarecilere hediye edildiği düşünülmektedir.

Eser, Neml suresi 30'uncu ayet ile başlar ve burada Hazreti Süleyman'ın Sebe melikesi Belkıs'a gönderdiği mektuba atıfta bulunur. Bu mesaj, Allah'a isyanı bırakıp iman edilmesi yönündedir.

Ardından Fetih suresinin yer aldığını görüyoruz; burada Allah'a iman edenlerin zafere erişeceği vurgulanmaktadır. Devamında İhlas suresiyle tevhit vurgulanarak Allah'ın birliğine, gücüne ve kuvvetine işaret edilmektedir”

"AHİRETTE KARŞINIZA O ÇIKAR"

Tabloda ayrıca, sağ ve sol taraflarda bulunan ibrik motiflerinde “Maşallahü Teala” yazısının yer aldığını ve bunun saf ve temiz duyguları temsil ettiğini belirten Gül şöyle konuşuyor:

“Tablonun alt kısmında bulunan Osmanlı Cihan Devleti armasıyla da eserin derin anlamı tamamlanmaktadır. Doğru, adaletli ve iyi yönetim vurgulanmaktadır.

Tablonun bütününe bakıldığında kompozisyon anlam bütünlüğü içinde idarecilere mesajlar vermektedir. Aynalama tekniğiyle yapılan eserde, sanatçı ‘Bu fani dünyada ne yaşarsanız ahiret hayatında karşınıza o çıkacaktır' mesajını vermiştir”

MEVLEVİHANE'DE KEŞFEDİLDİ

Enstitü bünyesindeki görsel sanatlar atölyesinde tablonun replikasının üretimine başladıklarını ifade eden Aslı Gül, “Tablomuzu Tokat eski Valimiz Numan Hatipoğlu, Mevlevihane'de görüp beğendi. Tokat Olgunlaşma Enstitüsü adına bizden replikasının yapılmasını ve çoğaltılmasını istedi. Biz de bu talep üzerine tabloyu yaptık." dedi.

"Bu süreçte tablonun içeriğini çok merak ettik ve anlamını çözmek için Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi'ndeki tarih ve ilahiyat bölümlerinden destek aldık. Anlamını çözdüğümüzde karşımızda muazzam anlamlı bir tablo olduğunu fark ettik. Şu anda da üretimine devam ediyoruz ve görsel sanatlar atölyesindeki arkadaşlarımız bu tablodan devamlı yaparak satışa sunmaktadır” diye konuştu.

Tablonun benzerini görmediklerini belirten Gül, eserin içerdiği mesajlar ve önemi bakımından Türkiye'de tek olduğunu düşündüklerini ifade ediyor.