AKM’de çelik hasırlı heykel tartışması

İstanbul’daki Atatürk Kültür Merkezine konulan metal heykel, tartışma başlattı. Çelik hasır formu sebebiyle “metal yığınına” benzetilen çalışmanın tasarımcısı Semih Eskicioğlu “Eserimi, hikâyesini inceledikten sonra değerlendirsinler” dedi.

MURAT ÖZTEKİN'İN HABERİ - Atatürk Kültür Merkezi, (AKM) silüetini tamamlamak üzere yarışma ile seçilen isimsiz heykele kavuştu. Geçen sene düzenlenen yarışmada birinci olan tasarımcı Semih Eskicioğlu’nun dizayn ettiği metal heykel, AKM yerleşkesi ile Mete Caddesi’nin kesişim noktasında yerini aldı. Ancak “AKM’nin mimari ruhunu ve sanatsal kimliğini yansıtan, doğaya, sanata ve kente saygılı bir eser” ifadeleriyle tanıtılan çalışma, bir tartışmanın fitilini ateşledi. Bazı vatandaşlar çelik hasırlar kullanılarak meydana getirilen eseri yadırgarken, sanatçılar da farklı görüşler taşıyor.

"PROJEYE UYGUN OLMASI LAZIMDI"

İlk olarak İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat sosyal medya paylaşımında eseri “metal yığını”na benzeterek “Bu akıl almaz uygulamanın acilen durdurulması lazım” ifadelerini kullanmıştı.

Eseri Türkiye gazetesine değerlendiren usta heykel sanatçısı Süleyman Saim Tekcan ise “AKM’nin bulunduğu Taksim, Türkiye’nin en önemli meydanlarından biri. Elbette oraya bir eser konulabilir ama hem bina ile ilişkisinin doğru olması hem de proje olarak sunulan örneğe uyması lazım. Bu heykelin ise projedeki hâlinden farklı şekilde oraya konulduğu söyleniyor. Ancak eserin seçilmesi hakkında jüri böyle bir karar verdiyse ona da saygı duymak gerekiyor” diyor.

Sanat eleştirmeni İsmail Erdoğan da eser hakkında “Burada sanatçının bina ile ilişki kuran geçişi ifade edecek şekilde tasarrufta bulunması hoş. Ancak bizi AKM’ye götürecek değil, AKM’nin üstüne çıkaracak bir eser beklerdik. Elbette sanatçılar mimari yapılardan etkilenir ama eserin mimariden farklı şeyler sunmasını, daha ikonik bir performans göstermesini isterdik” diyor.

"ESERİN ARKASINDAYIM"

Ancak AKM’ye konan çalışmayı birinci seçen jürinin başkanı Hüsamettin Koçan, eserin arkasında olduğunu söylüyor. Koçan “Bu aslında bir heykel değil, AKM’yi gölgelemeyen şeffaf bir enstalasyondur. Oraya bir Taksim anıtı yapılmadı ki! Türkiye’nin başka işi yokmuş gibi sanatçıyı ortaya koyarak bu eseri tartışmak doğru değil. Yapılan tartışma günümüz sanatına dair bir kültürel yetersizlikten kaynaklanıyor. Yeniliğe kapalı bir anlayış var. Biz bu eseri oy birliğiyle seçtik ve ben jüri başkanı olarak eserin arkasındayım” şeklinde konuşuyor.

USTA SANATÇILAR SEÇMİŞTİ

AKM'nin heykeli, Hüsamettin Koçan’ın başkanlığını yaptığı; Celaleddin Çelik, Günseli Kato, Murat Tabanlıoğlu, Osman Dinç, Seçkin Pirim ve Şakir Gökçebağ gibi isimlerden oluşan jürinin değerlendirmeleri neticesinde seçilmişti. Sanatçı Semih Eskicioğlu, çalışmasında AKM'nin şehre yayılan silüetini uzaktan ele aldığını kaydederek “Opera salonundan yayılan sanatın metaforik yansıması olarak ses dalgaları, esere formunu aydınlatma yöntemini ve rengini vermektedir” diyor.

BİLGİ EDİNMEDEN ESERİ ELEŞTİRMESİNLER

Eseri dizayn eden Semih Eskicioğlu ise heykelinin Atatürk Kültür Merkezi binasıyla uyumlu ve başka bir yere konulduğunda anlamı olmayacak bir yarışmada birinci olduğunu söylüyor. Eleştirileri değerlendiren Eskicioğlu, “Söylenenleri elbette duydum, kişisel olarak eleştiriye açık bir insanım ve yaşamdaki her kavramın eleştirilmesi gerektiğine inanırım. Fakat bunun zemininin bilgi olması gerektiğine inanıyorum. Yani herhangi bir şeyi, temel bilgilerini edinmeden ve konu özelinde birikiminiz olmadan eleştirirseniz komik duruma düşebilirsiniz. Bir esere ‘metal yığını’ veya ‘sanat eseri’ demek sizin bakış açınızla ilgilidir. Eserimi eleştiren kişilerin yarışmanın konusunu, değerli jüri üyelerimizi, eserimin hikâyesini inceledikten ve süreci anladıktan sonra değerlendirmelerini rica ederim” ifadelerini kullanıyor.