Aydın Nysa Antik Kenti'nde 1000 yıllık 47 mezar bulundu

Sultanhisar ilçesinde Aydın Dağlarının eteğinde iki vadi arasında yer alan antik kentteki kazılar, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Hakan Öztaner başkanlığında devam ediyor.

Akharaka Tapınağı ve Anadolu'nun en iyi korunmuş kütüphanelerinden birine sahip antik kent, tiyatro, stadyum ve meclis yapısıyla dikkati çekiyor.

Nysa Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Öztaner ünlü coğrafyacı Strabon'un eserinde Nysa'da eğitim aldığını yazdığını, kütüphaneleri ve tiyatrolarıyla Nysa'nın aynı zamanda Roma döneminin eğitim ve kültür kenti olarak bilindiğini söyledi.

Restorasyon çalışmalarının yanı sıra kazılara da devam ettiklerini dile getiren Öztaner, heyecan verici bir sezona başladıklarını kaydetti.

Nysa'nın ızgara planlı cadde ve sokak sistemi üzerine çalışmaya devam ettiklerini belirten Öztaner, Efes, Magnesia ve Tralleis güzergahındaki ana ticaret yoluna bağlantıyı sağlayan bir caddeye ulaştıklarını ve çok heyecanlı olduklarını bildirdi.

Öztaner, caddenin kullanım dönemini belirlediklerini ifade ederek, "Efes'ten başlayarak Magnesia, Trallies ve günümüze ulaşan ana ticaret yoluna bağlantıyı sağlayan kentin kuzey güney yönlü ana caddesini bulduk." dedi.

Caddenin 7. yüzyıla kadar kullanıldığını, depremlerden sonra toprak altında kaldığını aktaran Öztaner, caddenin üst dolgu toprağında 47 mezar bulduklarını söyledi.

NYSA ANTİK KENTİ'NDE SALGIN HASTALIK

Gömülerin 11. yüzyıla ait olduğunu belirten Öztaner, şunları kaydetti:

"Cadde hattı üzerinde 47 tane geç dönem mezarı bulduk. Mezarlar içerisinde bebek ve çocuk mezarlarının çoğunlukta olması 11. yüzyılda kentte salgın hastalıkların olabileceğini ve yaşantının zor geçtiğini gösteriyor. Bu salgın hastalığın tespitine yönelik araştırmalara devam ediyoruz. Kentin son döneminde daha fakir, daha düzensiz yerleşimlerin olduğu anlaşılıyor ve kentin merkezinin de mezarlık olarak kullanmasından dolayı terk edilmiş bir görüntü sunmakta."

Mezarlardan birinin oda mezar olduğunu anlatan Öztaner, şöyle konuştu:

"Bu mezarı açtığımızda bir sikkenin üzerine yapışmış dokuma parçası ele geçti. Olasılıkla keten bitkisinden yapılmış ve o mezarın sahibinin bir kadın olduğunu antropologlar tespit etti. Yaklaşık kırklı yaşlarına ulaşmış, dokuma işi yaptığından dolayı ipler dişlerini tırtıklı hale getirmiş. Bunlar tabii bizim için heyecan vericiydi. Dokumanın sikkenin korozyonuyla birlikte korunarak gelmesi de önemliydi. Sikkenin tarihinden mezarların 11. yüzyıla ait olduğunu tespit etmiş olduk."

Bulunan caddenin önemine değinen Öztaner, "Bu caddenin önemi Nysa'yı güneyden geçen ana yolla bağlantı kurması. Dolayısıyla Efes'ten yola çıkıp gelseydiniz kente işte bu cadde üzerinden giriş yapıyor olacaktınız. Ne zamana kadar, 7. yüzyıldaki o yıkıcı depreme kadar." dedi.

Öztaner, 2 bin yıl öncesine ait caddenin uzunluğunun 1 kilometreyi aştığını, şu anda 100 metrelik kısmında çalışma yaptıklarını sözlerine ekledi.

NYSA ANTİK KENTİ'NİN ÖNEMİ

Aydın – Denizli karayolu üzerinde Aydın’ın 30 km. doğusunda Sultanhisar İlçesi’nin 3 km. kuzeybatısında yer alan, Antik Karia bölgesinin önemli bir kenti olan Nysa'da kazı çalışmaları devam ediyor.

Nysa‘nın kuruluşu hakkındaki bilgileri Augustus devrinin ünlü gezgin ve coğrafyacısı Amasyalı Strabon (M.Ö.63 –M.S.21) ile tarihçi Stephanos’un anlattıklarından öğreniyoruz.

Eskiden Karia olarak adlandırılan bölge Helenistik devirde, M.Ö. 3. yüzyılın ilk yarısında Seleukos’un oğlu I. Anthiochos Soter tarafından kurulmuştur.

İki şehir olarak kurulan kenti bir köprü birbirine bağlıyor. Burada tiyatro, Gymnasion, agora, tünel vb. yapılar mevcut. Roma döneminde binalara ilaveler yapılıyor. Kent, özellikle Roma İmparatorluk devrinde kültürel olarak önemli bir noktaya ulaşıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı şu bilgileri veriyor:

"Çok dik bir boğazın iki yanında kurulmuş binalar, sokaklar ve meydanlar tonozlu alt yapılarla desteklenmiştir. Nysa eski çağlarda özellikle eğitim alanında ünlü bir kentti ve Strabon bu kentte eğitim görmüştü. Antik kentteki Gymnasion ve kütüphane kalıntısı Nysa’daki bu eğitim yapılarını oluşturmaktadır.

Nysa, antik dönemde, hızlı akan ve derin bir boğaz oluşturan bir nehirle ikiye bölünmüştür. Bu derin boğazın üzerinde bulunan üç köprü kentin iki yakasını birleştirmektedir. Şehri ikiye bölen dere yatağının batısında gymnasium ve stadium, kuzeyde Bizans yapı kalıntısı ve kütüphane, kütüphanenin kuzeydoğusunda ise 10.000 kişilik tiyatro bulunmaktadır. Kütüphane, iki katlı olup Ephesos’taki Celsus Kütüphanesi’nden sonra Anadolu’nun en iyi korunmuş antikçağ kütüphanesidir. "