Edebiyat dergiciliği bitiyor mu?
Edebiyat dergiciligi bitiyor mu?
Dergâh’ın yayına ara vermesinden sonra edebiyat dergileri, gündemin merkezine yerleşti. Biz de köklü edebiyat dergilerinin durumunu yayın yönetmenlerine sorduk...
MURAT ÖZTEKİN
Bütün dünyada yaşanan selüloz krizi ile Türkiye’de kâğıdın ithalat ve kurla yükselen fiyatı, yayınevlerinden sonra edebiyat dergilerini de sarsmaya başladı… En son Türkiye’deki köklü edebiyat dergilerinden Dergâh, “Bütün dünyada gözlemlenen kâğıt tedarikinde yaşanan zorluklar” sebebiyle yayına ara verdiğini duyurdu. Biz de Türkiye’de okuyucusuyla buluşmaya çalışan köklü edebiyat dergilerinin durumunu araştırdık…
AVRUPALILAR BİZE ŞAŞIRIYOR
1933’ten beri aralıksız neşredilen Türkiye’nin en eski edebiyat dergisi Varlık’ın Yazı İşleri Müdürü Filiz Nayır Deniztekin “Dünyada selüloz krizinden ötürü kâğıtta fiyat artışı oldu. Bizde dolar kuru etkisi de var. İki ay üst üste aynı fiyattan kâğıt alamıyoruz. Dergicilikte bizi köşeye sıkıştıran bir durumun içerisindeyiz” ifadelerini kullanıyor. “Mutlaka devlet desteği lazım” diyen Deniztekin sözlerine şöyle devam ediyor: Edebiyat dergileri bütün Avrupa ülkelerinde sübvanse ediliyor. Avrupalı dergi yayıncılarıyla konuştuğumuzda, yardım almadan hayatımızı sürdürdüğümüzü öğrenip bize hayret ediyorlar.
Bütün bunlara rağmen dergiyi çıkarma motivasyonlarını anlatan Filiz Nayır Deniztekin “Bir kere 1933’ten beri aksamadan yayınlanan bir gelenek bu… Ülkemizde yaşayan en eski edebiyat dergisi. Dünyada da parmakla gösteriliyor. Zarar da etsek böyle bir geleneği sürdürmek bizim vazifemiz. Dergiyi çıkarmak zorundayız. İnşallah yayın hayatı düzlüğe çıkacaktır” şeklinde konuşuyor.
HER DÖNEM SIKINTI YAŞANDI
Hece Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Rasim Özdenören ise “Sadece bu dönemde değil her zaman edebiyat dergisi çıkarmak fedakârlık işiydi. Dergiyi çıkaranlar kendi varlıklarından ve ceplerinden fedakârlık ediyordu. Bir de edebiyatın müşterisi hep az oldu” diyor. Dergilerin içerisinde bulundukları durumun devlet desteğiyle değişmeyeceğini savunan Özdenören “Devlet kâğıt temininde destek olabilir ama suni kalacaktır. Bu durum, edebiyat dünyasının kendi meselesidir. Edebiyatçı varsa edebiyat dergisi vardır. Bir edebiyat görüşünüz mevcutsa sarı defter kâğıdına yazıp atsanız onu müşterisi bulur. Ama itiraf edeyim ki dolu şeyler söyleyen bir edebiyat dergisi elime geçmiyor. Dergilerde birbirinin tekrarı olan şeyler amatör heveslerle yazılıp çiziliyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
EDEBİYAT DERGİLERİ UFKUMUZDAN KAYBOLACAK
Yarım asrı geride bırakan Türk Edebiyatı dergisinin Genel Yayın Yönetmeni İmdat Avşar ise edebiyat dergilerine olan rağbetin düştüğünü kaydederek “İnternet çağında edebiyata olan merak biraz azaldı. Bunun yanında 70’li ve 80’li yılların o hararetli edebi ortamının edebiyat dergilerinin de eski havasında olmadığını rahatlıkla söylemek mümkün. Edebiyat dergilerini kuşaklar boyunca devam ettirmek giderek zorlaşıyor. Zira kuşaklar da değişiyor ve eski edebî toplulukları da oluşturmak zor” diyor. Avşar sözlerine şöyle devam ediyor: Bütün bunlar aşılabilir ama döviz kurlarının geldiği durumdan sonra yerli kâğıt imal edemeyişimizden kaynaklanan başka bir sıkıntı meydana geldi. Şimdi maliyetler iki katına çıktı. Bu durum devam ederse, edebiyat dergileri kayan yıldızlar gibi ufkumuzdan kaybolacaklar. Dergiler her dem yeni fikirlerin oluştuğu mecralar. Dergilerin edebiyat hayatından çekilmesi Türk edebiyatının geleceği açısından ciddi bir kriz meydana getirir. Bu sebeple devlet, PTT üzerinden dergilere kargo hizmeti sunabilir.
Bizi Takip Edin
YORUMLAR
