Ege'deki volkanik patlamanın izleri! Santorini'de yaşananların kalıntıları Çeşme'de

Ege'de panik oluşturan depremler ve volkanik patlama asırlar önce de yaşandı. İzmir'in Çeşme ilçesindeki kazılarda elde edilenler, 3 bin 500 yıl önce patlayan Santorini Volkanı'nın oluşturduğu tsunaminin izlerinin sunuyor. Ege kıyılarında oluşan yıkımı gözler önüne seriyor. İşte o patlamadan geriye kalan arkeolojik araştırmalar...

Yaklaşık 4 bin yıllık geçmişiyle Çeşme'nin en eski yerleşimi olan Bağlararası, Batı Anadolu'nun Tunç Çağı'na ait önemli bir liman şehri olarak önemli bilgiler barındırıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı desteğiyle 2001 yılında başlayan kazılar Prof. Dr. Vasıf Şahoğlu tarafından 2019 yılına kadar yürütüldü.

"TSUNAMİ KALINTISI ARKEOLOJİK YERLEŞİM YERİ İÇERİSİNDE İLK KEZ TESPİT EDİLDİ"

ANKÜSAM Müdürü Prof. Dr. Şahoğlu, 2009-2019'da gerçekleştirilen kazılarda, tarih öncesi dönemlerde meydana gelen en büyük afetlerden birinin izlerine ulaşıldığını söyledi.

Bağlararası'ndaki kazı çalışmalarında volkanik küle 2012, tsunami kalıntılarına 2013, tsunami kalıntıları arasındaki iskelete ise 2017 yılında ulaştıklarını anlatan Prof. Dr. Şahoğlu bulguların bilimsel analizlerinin 10 yıl sürdüğünü, sonuçların 2022'de Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi dergisinde yayımlandığını kaydetti.

---

Şahoğlu Santorini Volkanı'nın yaklaşık 3 bin 500 yıl önce patlamasının insanlık tarihi açısından büyük bir olay olduğunu belirterek, "Santorini Volkanı, insanlık tarihinde meydana gelmiş ve izini çizgi halinde izleyebildiğimiz belki de tek doğa olayı. Oluşturduğu tahribat oldukça büyük çünkü patlama Akdeniz havzasının en yoğun yerleşim bölgelerinden birinde gerçekleşti. Bu felaket Minos uygarlığının deniz hakimiyetinin en dorukta olduğu dönemde meydana geldi." diye konuştu.

---

Şahoğlu kazılarda ulaşılan volkanik kül tabakasının bilimsel açıdan büyük önem taşıdığını ifade ederek, "Santorini Volkanı patladığında gökyüzüne yükselen küller, Çeşme Bağlararası'ndaki kazı alanında bir çizgi halinde tespit edildi. Aynı kül tabakasına Mısır'daki bir kazıda da rastlanması binlerce yıllık insanlık tarihinde aynı ana bakabileceğimiz tek işareti oluşturuyor." dedi.

---

Bağlararası'nda Santorini Volkanı'nın küllerine ve oluşturduğu tsunaminin kalıntılarına bir arada rastlandığını aktaran Şahoğlu, şöyle konuştu:

"Bağlararası'ndaki tsunami kalıntısı, dünyada bugüne kadar Santorini Volkanı'nın oluşturduğu tsunamilerin arkeolojik bir kazı alanında bulunduğu ilk yer. Volkanik kül daha önce jeolojik sondajlarda bulunmuştu ama tsunami kalıntısı arkeolojik yerleşim yeri içerisinde ilk kez tespit edildi. Bu doğa olayı yaşandığında Ege kıyılarındaki yerleşimlerde, binlerce kişinin hayatını kaybettiğini düşünmemiz gerekiyor. Çeşme Bağlararası, Santorini Adası'ndan 227 kilometre uzaklıkta olmasına rağmen tsunamiler o günkü yerleşimi tamamen yerle bir etmiş ve bir daha burada iskan yapılmamış. 3 bin 500 yıl önceden bugüne kadar, bu büyük doğal afet sırasında hayatını kaybeden hiçbir insanın izi bulunamamıştı. İlk kez 2017 yılındaki Çeşme kazılarımızda tsunami kalıntıları arasında yaklaşık 17 yaşlarında bir erkeğe ait bir iskelet bulduk."

---

FELAKETİ ANLATAN ARKEOLOJİK BİR PARK PROJESİ

Santorini Volkanı'nın hala aktif olduğunu kaydeden Şahoğlu, "Günümüzde tsunami denildiğinde çoğumuzun aklına Japonya veya Endonezya gibi bölgeler geliyor. Oysa tsunaminin en büyüğü ve tehlikelisi Ege'nin ortasında Santorini Adası'nda meydana gelmiş." dedi.

Şahoğlu bölgenin yaşanan büyük felaketi anlatan arkeolojik bir parka dönüştürülmesi için, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.