Sinemada bu hafta: Şişeden bayağılık çıktı!

Yönetmen George Miller’ın İstanbul’a uzanan bir cin hikâyesini merkezine aldığı “Üç Bin Yıllık Bekleyiş” filmi, sahte harem tasvirleri ve Osmanlıya anakronik bakışıyla, asırlık Batı ön yargılarının tekrarı mahiyetinde…

MURAT ÖZTEKİN

İstisnalar bir tarafa Hollywood sinemasının İstanbul tasvirleri problemli oldu. Ancak yönetmen George Miller, bu defa çıtayı epeyce “yukarıya” taşıyor! Meşhur “Mad Max” serisinin Avustralyalı yönetmeni, İstanbul’da geçen “Üç Bin Yıllık Bekleyiş”te Doğu’ya ve Osmanlıya karşı ön yargılarla şekillenmiş bir “cin masalı” üzerinden vasat altı bir fantastik filme imza atıyor. İngiliz yazar A. S. Byatt’ın hikâyesine dayanan eserin oyuncu kadrosunda; Idris Elba ve Tilda Swinton’ın yanı sıra Ece Yüksel, Zerrin Tekindor, Oğulcan Arman Uslu ve Burcu Gölgedar gibi Türkiye’den isimler de rol alıyor.

İSTANBUL’DA “FANTASTİK” YOLCULUK

Alithea adlı kadın, fantastik şeylere inanmayan bir akademisyendir. Fakat konferans için geldiği İstanbul’da gözlerine inanamasa da, fantastik varlıklarla karşılaşmaya başlar. Kapalıçarşı’dan aldığı cam bir nesneyi otele götürdüğünde ise siyahi devasa cinle karşılaşır. Otel odasında konuşmaya başladıklarında, üç bin yıldır içine hapsolduğu şişeden kurtulamayan cinin, azat olmak için kendisinin üç dileğini yerine getirmesi gerektiğini öğrenir. Ancak içine kapanık kadının bir dileği yoktur. Hâl böyle olunca cin, mazide yaşadıklarını anlatıp kadını ikna etmeye çalışır.

Idris Elba ve Tilda Swinton filmde başrolde...

RENKLİ AMA SAHTE

Güya Hazreti Süleyman’ın sarayında şişeye hapsedilen cin, Osmanlı sarayına uzanan fantastik ve bir o kadar saçma yolculuğa çıkmıştır. Belkıs’a âşık olmuş, haremde bulunmuş, bir Osmanlı kadınına arkadaşlık yapmıştır. Fakat ne sultanlar onu esaretten kurtarabilmiştir, ne de şişeyi bulan cariyeler… Kurgusal karakterler de maceraya dâhil olur, renkli ama sahte Osmanlı sarayı tasvirleri yapılır. Sonunda bugünün İngiltere’sine gelinir…

ORYANTALİZM BATAĞI

Yönetmen George Miller, Mad Max çöllerinden sonra arabasını hiç bilmediği ye rlere sürüyor. Klasik Doğu masalına, farklı bir cepheden bakmaya çalışırken oryantalizm batağına saplanıyor! Hiç var olmamış harem hâlleri, gaddar padişah tasvirleri, bir “tavşan” gibi resmedilen insanlar ve acımamız gereken Osmanlı kadınları… Bütün bu unsurlar, filmi âdeta uçuk hayaller kuran üçüncü sınıf 19. asır Avrupa ressamının fırçasından çıkmış oryantalist bir tabloya çeviriyor. Garip olan aradan asırlar geçmesine rağmen bu bayağı “resimlere” alıcı beklenmesi. Daha da garip olanı filmin tarih danışmanlığını “Türkiyeli” bir akademisyenin yapmış olması!

Filmde tasvir edilen Osmanlı askerleri...

İdeolojik cephe bir tarafa; bir kadın ile mahpus bir cinin yalnızlığının kesişmesi, kâğıt üzerinde ilgi çekici durabilir ama filmde öyle olmuyor. Hem oldukça sıkıcı hikâye hem de Idris Elba ile Tilda Swinton’ın kimyaları buna müsaade etmiyor.

Evet, filmde nadir de olsa eğlenceli anlar var. Türk seyircisi için, Elba’nın çocuksu Türkçesini dinlemek böyle olacaktır…

İşin sinematografisi ise gelgitli… İstanbul’da geçen film şehirde çekilmemiş; bunun yerine sırıtan CGI efektleriyle arka planlara camiler eklenmiş. Yani film, sinematografik olarak da hikâye ettiği dünyaya uzak kalmış.

Gülünüp, eğlenilip geçilecek bir film olmayan, Batı’nın Doğu’ya değişmeyen peşin hükümlü bakış açısını ortaya koyan “Üç Bin Yıllık Bekleyiş” durağan bir eser. Zaten pek çok Batılı mecrada çıkan eleştirilerde yerden yere vurulmuş...

HAFTANIN DİĞER FİLMLERİ

> “Burçlar”
> “Ticket to Paradise”
> “Moonage Daydream”
> “Cânn”
> “Dokunma Hurdacının Kızı”
> “Peter von Kant”

EN ÇOK SEYREDİLENLER

> “Hazine Avcısının Maceraları ve Zümrüt Tablet” 16 bin 579
> “Örümcek-Adam: Eve Dönüş Yok” 14 bin 465
> “Minyonlar 2” 11 bin 165
> “Evdeki Düşman: Başlangıç” 9 bin 374