Yayıncılıkta ‘Avrupa’yız okumada ‘Afrika’

Yayıncılık sektöründe dünyada 11. sıraya tırmanan Türkiye’de geçen yıl 60 bin çeşitte yeni kitap basıldı. Ancak Türkiye’nin okuma oranlarında Afrika ülkeleriyle yarışması, kafalarda soru işareti meydana getiriyor.

Edebiyattan kültüre, eğitimden elektronik kitaba Türkiye’de yayıncılık sektörü son yıllarda en parlak günlerini yaşıyor. Okuma rakamlarının TÜİK’e göre hiç de iyi gözükmediği ülkemizde, geçtiğimiz günlerde bir rekora imza atıldı. Dünya yayıncılığında 11’inci sırada yer alıp Avrupa ülkeleriyle yarışan Türkiye’de, ISBN numarası tahsis edilen kitap sayısı tüm zamanların rekorunu kırarak, geçen yıl yayınlanan kitap çeşidi 60 bin 335’e ulaştı. Toplamda basılan kitap sayısı ise 666 milyonu geçti. ISBN’deki bu büyük değişim geçtiğimiz yıla göre yüzde 11, 2000 yılına oranla ise yüzde 480 artışı gösteriyor. Geçen yıl neşredilen 60 bin 335 kitabın yüzde 95’i basılı yayından oluşurken, yüzde 5’ini de e-Kitap teşkil ediyor.
Ancak yayıncılık sektörünün bu kadar canlı olduğu ülkemizde, araştırmalara göre kitap okuma rakamlarının oldukça düşük gözükmesi, kafalarda soru işaretleri meydana getiriyor.

1 DAKİKA KİTAP, 6 SAAT TV
Türkiye İstatistik Kurumuna (TÜİK) göre, Türkiye’de kitap okumaya kişi başına ayrılan müddet, günde yalnızca 1 dakika. Buna karşın, televizyon izlemeye 6 saat, internete 3 saat zaman harcanıyor. Ülkemizde düzenli kitap okuyanların nispeti de yaklaşık %0,01. Türkiye, UNESCO verilerine göre, kitap okuma oranında dünyada 86’ncı sırada, Afrika ülkeleriyle yarışıyor. Peki, nasıl oluyor da yayıncılıkta rekorların kırıldığı ülkemizde okuma rakamları bu kadar düşük? Acaba yapılan okuma araştırmaları mı bizi yanıltıyor, yoksa basılan kitaplar çöpe mi gidiyor? Bu soruların cevabını sektörü ileri gelenlerine sorduk...

ATEŞ OLMAYAN YERDEN DUMAN ÇIKMAZ
Geçen yıl 60 bin yeni kitap neşredilmesinin sevindirici bir gelişme olduğunu söyleyen Profil Kitap’tan Münir Üstün “Ateş olmayan yerden duman çıkmaz diye bir atasözümüz var. Devlet kitapları hâricinde 60 bin çeşitte, toplam 666 milyon kitap basıldı. Bu kitaplar çöpe gitmiyor ya! Türkiye’deki okuma rakamlarına dair yapılan araştırmaların hakikati yansıttığını düşünmüyorum. Basılan kitaplar sahiplerini buluyor, Türkiye’de kitap okunuyor. Eğitimin kitaplarının basılan eserler arasında büyük bir payı var ama bu zaman içerisine yerine oturacaktır. Yayıncılığı iyice öğrendiğimizde, kültür kitaplarının sayısı da artacaktır” yorumunda bulunuyor.

OKUYAN VAR Kİ BASILIYOR
Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı Kenan Kocatürk ise “Türkiye’de kitap çeşidinin artması çok pozitif bir gelişme, özellikle çocuk kitaplarında büyük bir artış var. Ancak aynı zamanda kazanılan ciroyla da karşılaştırmak lazım. Okumaya gelirsek; okuyucusu var ki bu kadar kitap yayınlanıyor” şeklinde konuşuyor.

“OKUMUYORUZ” YAKINMASI BİTECEK
Türkiye Yazarlar Birliği İstanbul Şube Başkanı Mahmut Bıyıklı da yeni açıklanan rakamların “Kitap okunmuyoruz” yakınmasını bitireceğini söylüyor. Bıyıklı şöyle konuşuyor: Neticede arz talep meselesi olmasa bu kadar kitap basılmaz. Türkiye’de kitap okunuyor. Yayıncılarımız sektördeki gelişmeleri doğru okuyorlar ve muhataplarına ulaşıyorlar. Kitap çeşidindeki artışı pozitif olarak değerlendiriyorum fakat nitelikli kitapların çoğalması da en büyük temennimiz.