TGRT Haber TV'nin başarılı spikeri Yaprak Hırka: Bu işin ilk kuralı mesleği sevmek

Yaprak Hırka: 'İnsanlar şöyle zannediyor. Birkaç saat ekranda kalıyoruz. Onun dışında hiçbir şey yapmıyoruz. Ama haber kanalları için durum böyle değil.'

Çağla Türk - TÜRKİYE GAZETESİ

Uzun yıllarını mesleğine adamış bir isim Yaprak Hırka. Muhabirlik, yönetmenlik, spikerlik... Birçok alanda deneyim kazanmış. Aslında biz kendisini daha çok 'depremi sunan spiker' olarak tanıyoruz. Tabii ki diğer başarılarını göz ardı etmeden. Yaprak Hırka ile samimi bir röportaj gerçekleştirdik. "O ceset kokusunu hâlâ hissederim" sözleriyle bizleri 99'lu yıllara götürdü. Spikerliğe dair tüyolar da verdi...

İlk olarak sizi tanıyalım?
Mesleğe memleketim Kayseri'de bir yerel kanalda başladım. Aynı zamanda Erciyes Üniversitesi'nde İngiliz Dili ve Edebiyatı okuyordum. Öğrenim hayatım süresince pop müzik programı, gece bülteni, ana haber bülteni derken haberciliğe adım attım. 1999'da İstanbul'a geldim. TGRT'de işe başladım. Geldiğim yıl depreme denk geldiği için o dönemde afet bölgesinde çalıştım. Depremden sonra önce sağlık sonra ekonomi muhabirliği yaptım. Spikerlikte deneyimim vardı ancak muhabirlikte yoktu. Bu anlamda TGRT'de piştim. Ardından başka kanallarda çalıştım. 2012 Temmuz ayından beri TGRT Haber'de yoluma devam ediyorum.
Çocukluktan beri gelen bir istek miydi?
Hayır. Aslında ben hukuk okumak istedim. İlkokula Türk Eğitim Derneği (TED) Kayseri Koleji'nde başladığım için iyi eğitim gördüm. Üniversite sınavında işi şansa bırakmak istemedim ve dilden girdim. Bölümümü severek okudum. Filoloji bölümü okuduğum için çeşitli branşlarda eğitim aldım. Benim mesleğime çok katkısı oldu o anlam da.
Kaç yaşına kadar ekranda olmayı düşünüyorsunuz? Hedefiniz nedir?
Devam ettirebildiğim yere kadar yapmak isterim. Haber kanallarındaki spikerlik bizim alışık olduğumuz spikerliğe benzemiyor. Bizde her şey bir anda oluyor ve canlı yayında o işi kotarmanız gerekiyor. Onun heyecanı da ayrı güzel. Yapabildiğim yere kadar yapmak isterim, devamında program tabii ki.
Mesleğinizi severek yapıyor musunuz?
Bu iş sevmeden yapılmaz. Mesela 23 Nisan'da Çanakkale'deydik. Canlı yayın gerçekleştirdik. Çok yorulmamıza rağmen hepimizde bu sevgi vardı. Haber yapma ve insanlara bir şeyler aktarma isteği vardı. O dürtü bizi o kadar az uyku uyumamıza rağmen ayakta tuttu ve sonucunda "Niye böyle oldu" bile demedik. 100 yılda olacak bir şeydi ve ne mutlu bunu biz gerçekleştirdik. İnsanlar şöyle zannediyor. Birkaç saat ekranda kalıyoruz. Onun dışında hiçbir şey yapmıyoruz. Giyiniyoruz, süsleniyoruz, ekranın önüne çıkıyoruz gibi geliyor ama haber kanalları için bu böyle değil.
Mesleğin zorlukları var mı?
Tabii ki... Hiçbir bilginiz yok konuyla ilgili. Sadece kulağınıza başlık geliyor. Bir patlama meydana geldi ve diyor ki "yayına devam et." Onun dışında ajanslara henüz düşen bir bilgi yok, muhabir arkadaşlarımız oraya ulaşmamış olabiliyor. Ulaşmış olsalar bile net bilgiye sahip olamıyorlar. O süre zarfında o yayını kotarmanız gerekiyor. Ekrandan gördüklerinizi en azından izleyicilerinize anlatarak devam ettirmeniz lazım. Ki haberler düşene kadar bir şeyler aktarabilesiniz. Bir süre gece haberlerini sundum. Sabaha kadar yayınlar oluyor. Benim şansımdan mıdır bilmiyorum. Çok çetrefilli olaylar meydana geldi. Mesela İsrail'in Gazze saldırıları, Soma faciası... Soma faciasında 5 saat 15 dakika, Gazze katliamında da 5 saat 45 dakika; sadece bir 6 dakikalık ihtiyaç molası dışında susmadan yayına devam ettim. Bu da hakikaten zihni açık tutma açısından hem sürekli konuşmada yanlış yapmama açısından zor. Bazen de utanabildiğiniz durumlar da oluyor. Ölü sayısı, bilançoya dair bir şey gelmemiş oluyor. Önünüze gelen ilk bilgiyi söylemek durumunda kalıyorsunuz. Zaman zaman düzeltmeniz gerekiyor. Bu da canlı yayın haberciliğinin bir cilvesi.

GENÇLERİN DİKKATİNE
Muhabirlik şart Spiker olmak isteyenlere Yaprak Hırka'dan tüyolar...Kelimeleri iyi telaffuz etmeli. Yani her bir harfin hakkını vererek okumalı. Biz buna artikülasyon diyoruz.
En az bir yabancı dil bilmeli. Metinlerde zaman zaman yabancı kelimeler geçiyor, bunların telaffuzunu doğru yapabilmeli.
Araştırma ve öğrenmeye yatkın olmalı.
Farklı alanlara ilgi duyup jargonlarına hakim olmalı. (spor, tıp, ekonomi vs)
Gündemi farklı kaynaklardan takip etmeli.
En önemlisi de saha bilgisi olmalı. Yani mutlaka muhabirlik geçmişine sahip olmalı. En son geçen sene depreme stüdyoda yakalandım. Benim muhabirlik deneyimim olmasaydı o programı kotarmam çok zordu. Bu yüzden haber kanallarında spikerlik yapmak isteyenlerin mutlaka bir dönem muhabirlik yapmaları şart. Hepimizin her konuda bilgi sahibi olması imkansız. Ama en azından gelen konuğa bir muhabir havasında doğru soruyu sorabilmeniz gerekir. Muhabirlerin de olay yerine gittiğinde olayla ilgili bilgisi yoktur. Orada sadece soru sorarak bilgi toplamaya çalışır. Dolayısıyla bizim yaptığımız işte muhabirlik alt yapısının çok faydasını görüyoruz. Muhabirlikte haberi kendimiz yazıyoruz, kendimiz seslendiriyoruz. Dolayısıyla bunların hepsini bilmeden direkt ekran önüne çıkan zorlanır.