Can Atalay'ın vekilliği düşürüldü, Meclis'te ortalık karıştı

Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay Milletvekili Can Atalay'ın milletvekilliği, Türkiye Büyük Millet Meclisinde hakkındaki kararın okutulmasının ardından düşürüldü. Kararın okunmasının ardından Meclis'te ortalık karıştı, CHP ve DEM Parti milletvekilleri bağırarak ve sıralara vurarak uzun süre protesto eylemi gerçekleştirdi.

Gezi Parkı davasında 18 yıl hapse mahkûm olan Atalay, 14 Mayıs seçimlerinden sonra TİP listesinden Hatay Milletvekili seçilmişti. Bunun üzerine Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapan Atalay’ın hak ihlali talebi, iki kez AYM tarafından kabul edilmiş, ancak Yargıtay Atalay’la ilgili yargılamanın durması istemlerini reddetmişti. Yargıtay 3’üncü Ceza Dairesi son olarak Ocak ayı başında kararında direnerek, Atalay hakkındaki kararın örneğinin, gereğinin takdir ve ifası için TBMM Başkanlığı’na gönderilmesini kararlaştırmıştı. Yargıtay’ın ikinci Atalay kararı, yaklaşık üç haftadır TBMM’de bekletiliyordu.

Genel Kurul’un dünkü birleşiminde, Yargıtay’ın kararı okundu ve Atalay’ın milletvekilliği düşürüldü.

MECLİS'TE ORTALIK KARIŞTI

Birleşimi yöneten TBMM Başkanvekili Bekir Bozdağ'ın kararı okutacağını duyurmasına karşı çıkan CHP ve DEM gruplarından milletvekilleri sıralara vurdu, TİP Genel Başkanı Erkan Baş da, Anayasa kitapçığı ile Başkanlık Divanı’na yürüyerek, kararın okunmasını engellemek istedi.

Tartışmalar devam ederken, CHP kararın ‘kapalı oturumda’ okunması önergesi verdi. İçtüzük gereği, önergenin görüşmeleri de ‘kapalı oturumda’ yapıldı, ancak kararın kapalı oturumda okunması önergesi reddedildi. Ardından Genel Kurul tekrar açık oturuma geçti, bu kez usul tartışması açıldı.

ATALAY KARARI İŞLEME ALINDI

Tartışmalardan sonra Yargıtay’ın Atalay kararı okunarak işleme alındı. Oturumu yöneten Bozdağ, karar okunduktan sonra Atalay’ın milletvekilliğinin düştüğünü duyurdu. Karar okunurken, CHP ve DEM Parti milletvekilleri bağırarak ve sıra kapaklarına vurarak uzun süre protesto eylemi gerçekleştirdiler. Kürsü önüne gelen milletvekilleri, kararın okunmasını engellemek istedi.

AYM'YE GİDECEĞİZ

Can Atalay'ın vekilliğinin düşürülmesinin ardından Atalay'ın avukatı Deniz Özen, karara ilişkin Anayasa Mahkemesi'ne başvuracaklarını söyledi. Sözcü TV'ye konuşan Özen, "Can Atalay karar okunduktan sonra Anayasa Mahkemesi'ne başvuru yolu açık. Anayasa Mahkemesi'ne gideceğiz, AYM yüksek ihtimalle ihlal kararı verecektir. Bugüne kadar uygulanmayan kararın bu sefer tanınacağına yönelik inancımız var. Halihazırda iki tane ihlal kararı var" dedi.

ATALAY'DAN İLK AÇIKLAMA

Öte yandan vekilliği düşürülen Can Atalay'dan ilk açıklama da geldi. Atalay X hesabından yaptığı açıklamada "Tam bir hafta sonra 6 Şubat. Yarından itibaren ana gündemimiz budur. Uygulamaya bulaşmak istemeyenler, kendini dışında tutmak isteyenler varmış… Başka biçimde takdim etseler de başka yere baksalar da başka yere gitse de, imzaları olmasa da tarihe Anayasa’nın askıya alınmasına ortak olanlar olarak geçecek" ifadelerini kullandı.

https://twitter.com/CanAtalay1/status/1752367238403752178

KARAR TBMM'NİN SİTESİNE DE YANSIDI

Can Atalay’ın vekilliğinin düşürülmesi TBMM sitesine de yansıdı. Atalay’ın ismi ‘Milletvekilliği düşürülenler’ listesine eklendi.

AK PARTİLİ USTA AÇIKLAMA YAPMIŞTI

AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, Can Atalay'ın vekilliğinin düşürüleceği sorusuna cevap vermişti. Usta, "Bugün veya bu hafta tamamlamayı düşünüyoruz açıkçası. Meclis'in de üzerine düşen görevi yapması gerekiyor" demişti.

NE OLMUŞTU?

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, 26 Nisan 2022'de Gezi Parkı davasında Osman Kavala'yı "hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçundan ağırlaştırılmış müebbet, Can Atalay dahil 7 sanığı ise “hükümetin ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım" suçundan 18 yıl hapis cezasına çarptırdı.

25 Nisan 2022’de tutuklanan Can Atalay, tutukluluğu sürerken 14 Mayıs’ta milletvekili seçildi. Milletvekili seçilmesinin ardından avukatları aracılığıyla mazbatasını alan ancak tutukluluğu nedeniyle milletvekili yeminini edemeyen Atalay ile ilgili Yargıtay’a yapılan tahliye talepli başvuru reddedildi.

Atalay talebi reddedilince “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlâl edildiği” gerekçesiyle AYM’ye başvurdu. Atalay’ın avukatları, Anayasa'nın milletvekillerine yasama dokunulmazlığı getiren 83. maddesine dayanarak seçim sürecinin ardından müvekkillerinin tahliyesi ve hakkındaki yargılamanın durması gerektiğini vurguladı.

Anayasa’nın 83. maddesinde, "Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclis'in kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz" ifadesi yer alıyor.

AYM, Can Atalay ile ilgili olarak 25 Ekim'de 5'e karşı 9 oyla hak ihlâli kararı verdi ve dosyayı, milletvekilinin tahliye edilmesi ve yargılamanın durması için yerel mahkemeye gönderdi.

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi ise Atalay için hüküm verildiği gerekçesiyle dosyanın Yargıtay 3. Ceza Dairesi’ne gönderilmesini kararlaştırdı. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 8 Kasım'da hem karara uymadı hem de Türkiye'de ilk kez görülen bir karara imza atarak ihlal yönünde oy kullanan AYM üyeleri hakkında ise suç duyurusunda bulundu.

“Yargı krizi” olarak adlandırılan olaya tepkiler sürerken, Can Atalay’ın avukatları bu kez AYM kararına uyulmaması nedeniyle bir kez daha Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. AYM Genel Kurulu 21 Aralık’ta Can Atalay hakkında daha önce verdiği hak ihlAli kararına uyulmaması nedeniyle yapılan ikinci başvuruyu inceledi. AYM, Anayasa'nın 67. maddesinde güvence altına alınan “seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı” ile 19. maddesinde güvence altına alınan “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı”nın ihlal edildiğine bu kez 3'e karşı 11 oyla karar verdi. İrfan Fidan, Muhterem İnce ve Muammer Topal karşı oy kullandı.

AYM, Anayasa'nın 148. maddesinde güvence altına alınan "bireysel başvuru hakkı”nın ihlal edildiğine ise oy birliğiyle karar verdi.

AYM ayrıca; hak ihlallerinin ortadan kaldırılması, yeniden yargılanmasına başlanması, infazın durdurulması, tahliyesinin sağlanması ve yeniden yapılacak yargılamada durma kararı verilmesi için kararın İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine oy birliğiyle karar vermiş ve Can Atalay'a 100 bin lira tazminat ödenmesine de hükmetmişti.

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi heyeti ise AYM'nin Can Atalay hakkındaki kararını uygulamayarak, dosyayı bir kez daha Yargıtay'a göndermişti.