Uykunun da adabı var

İmam-ı Gazali hazretleri İhya-ul Ulumiddinde yazıyor: Uykunun on adabı vardır:

İrfan?Özfatura
1-Taharet temizlik ve misvak kullanmak. "Kul temiz olarak uykuya yattığı vakit ruhu arşa yükselir ve gördüğü rüyalar sahih olur. Abdestsiz yatarsa rûhu yükselmez gördüğü rüyalar (adgâs-u ahlâm) karma karışık olur, doğru çıkmaz. "
Buradaki taharetten maksat zâhir ve bâtın temizliğidir. Esâsen perdelerinin kaldırılmasında müessir olan da bâtın temizliğidir.
2- Misvakını ve abdest suyunu hazırlamak, Allahın izni keremiyle uyanıp ibadet edeceğim diyerek yatmak.
"Gece kalkıp namaz kılmağı niyet ettiği halde sabaha kadar uyanamayan kimseye Allahu teâlâ namaz kılmış gibi mükâfat verir. Uykusu da Allahtan sadaka olur ona"
3- Vasiyetini yazıp başucunda bulundurmak. Kimse sabaha çıkacağını bilemez. Vasiyetsiz ölenler kıyamete kadar konuşamaz. Mevtalar ziyaretine gelir o karşılık veremeyince "yazık bu vasiyetsiz ölmüş" der acırlar.
Ani ölüm hazırlıklı olanlara lütuftur, hazırlıksız olanlara ise azâb.
4- Yatağa girdiğinde "Bugün Allah için ne yaptım diye düşünmek, günahlardan tevbe etmek. "Yarın herkese iyilik yapacağım, kimseye zulmetmeyeceğim" diye niyetlenmek.
"İçinde kimseye karşı zulüm ve kin hissi olmadan uykuya yatanın bütün cürümleri bağışlanır."
5- Mümkün mertebe mütevazı bir döşek seçmek, mükellef karyolaları kuş tüyü yatakları terk etmek. Hatta bazı büyükler şilte sermeyi bile münasip bulmaz bunu külfet sayarlar.
Ehl-i Suffâ topraktan yaratıldık, toprağa döneceğiz der, toprakta yatarlar.
6- Uyku gelmeden yatıp da dalmaya çalışmamak. Ancak gece ibadet gayesiyle olursa muvafıktır. Selef-i Sâlihin tamamen acıkmadıkça yemez, uyku galebe çalmadan yatmazlardı.
Resûl-i Ekrem efendimize filan kadın geceleri çok ibadet ediyor uyumamak için kendini bağlıyor dediklerinde "Mümkün olduğu kadar gece namazı kılın, uykunuz geldiği zaman da uyuyun" buyurdular. "Bu dinin hayrı kolay oluşundadır"
Falanca uyumadan namaza, arasını kesmeden oruca devam ediyor denildiğinde "Fakat ben hem kılar hem uyurum. Hem oruç tutar, hem de ara sıra yerim. İşte benim sünnetim budur. Sünnetimden ayrılan benden değildir" diye ikaz buyurdular.
7- Kıbleye dönmek. Mezarda olduğu gibi sağ omuz üzerinde yatmak. Efendimiz mübarek elini sağ yanaklarının altına koyarlardı.
8- Yatarken dua etmek. Âyetü'l Kürsî, Bakara sure-i celilesinin sonu ve Muavvızeteynleri (Kul euzüleri) okuyup ellerine üflemek, yüzüne ve azalarına sıvazlamak.
9- Uykunun bin nevi ölüm, uyanmanın dirilmek olduğunu düşünmek. Uykudan uyanan uyku ile hiç münasebeti olmayan şeyler gördüğü gibi, öldükten sonra dirilenler de görmedikleri duymadıkları şeyleri müşahede edeceklerdir.
Lokman hekim "Oğlum, ölümden şüphe ediyorsan uyuma. Uyumak mecburiyetinde kaldığın gibi öleceksin. Dirilmekten şüphe ediyorsan uyanma. Uykudan uyandığın gibi dirileceksin" dedi.
10- Gece uyanınca ya da sabah kalkınca kalbinde ve lisanında zikrullahı buluyorsan ne âla. Buna çalış, alışacaksın sonunda.
Selman-ı Farisi kardeşliği Ebû'd-Derdâ'yı ziyarete gitmişti. Gece Ebû'd-Derdâ ibadete hazırlandı, Hazret-i Selman "yat uyu" dedi.
Sonra bir daha kalkmak istedi, yine "yat uyu" dedi.
Sabaha karşı bu sefer kendisi "haydi şimdi kalkalım" dedi, birlikte namaza durdular. Hazret-i Selman arkadaşına "Nefsinin senin üzerinde hakkı var, mi-safirinin sende hakkı var, ailenin hakkı var, herkese hakkını ver" tavsiyesinde bulundu.
Ebû'd-Derdâ, Resul-i Ekreme sordu. "Selman doğru söylemiş" buyurdular
Allah katında en sevimli amel az da olsa devam üzere yapılandır. (Hadisi şerif)