Çiçek aşısı, maymun çiçeği virüsünü önlemede yüzde 85 etkili

Türkiye’de ilk maymun çiçeği vakasının tespit edildiğini dün Sağlık Bakanı Fahrettin Koca açıkladı. Vakanın tespit edilmesinin ardından endişeler arttı. Peki, maymun çiçeği virüsünden korunma yolları neler, aşısı var mı? Maymun çiçeği hastalığının bilinen özgü bir tedavisi olmadığını belirten Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Reşit Mıstık, ancak 1980'li yıllardan bu yana çiçek aşısı olanların bu hastalıktan korunma oranının yüzde 85 olduğunu söyledi.

Tüm dünyada maymun çiçeği virüsü vakaları hızla artarken Türkiye'de de ilk vaka tespit edildi, hastalığın tedavisine ilişkin bilgiler merak edildi. Bilindiği gibi çiçek hastalığının aşı ile kökü kazınan ilk hastalık olduğunu ve bu sebeple 1976’dan beri Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’nün çiçek hastalığının görülmediğini açıkladığını belirten Uzmanı Prof. Dr. Reşit Mıstık, şöyle konuştu:

"DSÖ, 1980 yılından sonra çiçek aşısının sivillere yapılmasına gerek olmadığını ilan etmiştir. Dolayısıyla 1980 yılından sonra doğanlar bu hastalık için riskli grup içinde yer alırlar. Maymun çiçeği virüsü Poxviridae ailesinin bir üyesidir. Bu aile üyeleri omurgalıları, kuşları, sürüngenleri ve memelileri içeren birçok canlı türünü enfekte eder. Omurgalılarda bulunan 8 cinsi içinde sadece 4 cinsi insanlarda hastalık yapıcı özelliğe sahiptir. Bu cinsler içinde aşı virüsü, çiçek virüsü, inek çiçeği virüsü ve bugün dünyanın birçok ülkesinde görülen maymun çiçeği virüsü türleri vardır. Bu virüsü ilk tanımlayan 1958 yılında Kopenhag’da Von Magnus’tur" dedi.

ÇİÇEK HASTALIĞINA BENZERLİK GÖSTERİYOR

Maymun çiçeği virüsünün doğal kaynağı kemiriciler olduğu düşünülmekte ve Afrika kıtası ile sınırlı olan enfeksiyonları bilinmekte olduğunu ifade eden Mıstık, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

“Daha çok orta ve batı Afrika ülkelerinde görülür. İnsanlar rastlantısal olarak bu virüs ile karşılaşırlar. İnsandan insana bulaşabilme özelliğindedir. Maymunları da hastalandırabilir. Eski Afrika verilerine göre insan olgularının dörtte üçü 15 yaş altı çocuklar olduğu bildirilmiştir. Aile içi bulaş da söz konusudur. Bulaş yolu başlıca büyük damlacıklarla, direkt deri ve mukoza temasıyla ve cinsel yolla olabilir. İlk kez 7 Mayıs 2022'de Belçika’da saptanan belirtileri başka ülkelerdeki belirtiler takip etmiş ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) bu hastalığı izlemeye almıştır. Maymun çiçeği virüsünün yaptığı hastalık çiçek hastalığına benzerdir. Kuluçka süresi 12-16 gündür. Ateş, baş ağrısı ve sırt ağrısı görülebilir: Ateşin başlamasından 1-3 gün sonra çiçek hastalığına benzer, önce kızarıklık sonra kabartı ve sonrasında önce berrak sıvı ve son olarak içi iltihabi sıvı şeklinde gelişen yaygın deri döküntüleri sırasıyla gelişir. Bu hastalıkta çiçek hastalığında olmayan çene altı ve boyundaki lenf bezleri şişer. Hastalık 2-4 haftada sonlanır. Çiçek aşısı olmayan çocuklarda ölüm hızı yüzde 10’dur” şeklinde konuştu.