Diyabete yapay zekâ kontrolü! Enjeksiyon tarih olacak

Özel bir yapay zekâ yazılımı sayesinde birbiri ile haberleşen kan şekeri ölçüm cihazı ve insülin pompası, diyabetlilerin ihtiyacı olan insülini vücuda göndererek doğal pankreas görevini görüyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Hayatımızın her alanına farklı şekillerde dokunan yapay zekâ dünyada 600 milyon, ülkemizde ise 12 milyondan fazla kişiyi etkileyen diyabetin tedavisine de damga vurdu. Diyabet teknolojilerinin gelişmesi ile diyabetli hastalarda klasik parmaktan kan şekeri ölçme ve enjeksiyonla insülin yapma dönemi sona eriyor.

GİYİLEBİLİR TEKNOLOJİ

Giyilebilir teknolojilerin en önemli örneklerinden biri olan yapay pankreas sisteminin vücudun doğal insülin salgısını taklit ettiğini söyleyen Acıbadem Uluslararası Diyabet Yüksek Teknoloji Merkezi Koordinatörü İç Hastalıkları ve Endokrinoloji Uzmanı Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:

“Pankreastan salgılanan insülin hormonu, vücuttaki şeker metabolizmasını düzenler. Bu hormonun eksik salgılanması ya da hiç salgılanmaması şeker hastalığına sebep olur. Yeni diyabet teknolojilerinde vücuda yapıştırılan sürekli kan şekeri ölçüm sistemi (CGM) ve insülin pompası özel bir yazılım sayesinde birbiri ile haberleşerek vücudun insülin ihtiyacını belirleyerek vücuda pompalar. Klasik tedavilerde günde üç ya da beş defa parmak delinerek yapılan kan şekeri ölçümü ile eksiğe göre ayarlanan insülin miktarı diyabetli kişinin kendisi tarafından yapılır.

Ancak vücuttaki insülin düzeyi sürekli olarak değişir. Klasik tedavilerde ne kadar dikkat edilse de doğal insülin düzeylerine erişmek mümkün olmayabilir. Ancak diyabet teknolojilerinin en son noktalarından biri olan yapay pankreas sistemleri 24 saat boyunca kan şekerini ölçüp, hastanın ihtiyacı olduğu anda ihtiyacı kadar insülin pompalayabilir. Vücudun insülin ihtiyacı doğala yakın olarak karşılanabilir."

ENJEKSİYON TARİH OLACAK

Yapay pankreas modellerinin dünyada hızla yayıldığını aktaran Prof. Dr. Yılmaz diyabet teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak yakın bir zamanda parmak delinerek kan şekeri ölçümü ve insülin enjeksiyonlarının tarih olabileceğini ifade ederek “Artık hastanın diyabetini dünyanın her yerinden 24 saat izleyebilecek teknolojilere ulaştık. Yeni teknolojiler diyabet tedavisinde çığır açtı” diye konuştu.

GENÇ KALP KRİZLERİNİN SEBEBİ GİZLİ DİYABET

Sürekli kan şekeri ölçümü (CGM) sistemlerini kullanan ülkelerde diyabete bağlı komplikasyonlaın azaldığını anlatan Prof. Dr. Yılmaz, hayatı tehdit edebilen ciddi bir hastalık olan diyabetin iyi tedavi edilmediği zaman organ hasarlarına sebep olduğunu belirterek Prof. Dr. Yılmaz “Kan şekerinin kontrolsüz olması büyük ve küçük damarlara hasar verir. Vücudun her tarafı damarlarla kaplı olduğu için bütün organlar etkilenir. Son zamanlarda artış gösteren 45 yaş altı kalp krizi vakalarının büyük bir bölümünde teşhis edilmiş ya da henüz teşhis edilmemiş diyabet yatmaktadır. Hastanede yatan kronik böbrek yetmezliği hastalarının yarısının sebebi diyabettir. 20 yaş üstü körlüklerin ve bacak kesilmelerinin bir numaralı sebebi diyabettir. Oysa diyabet iyi izlendiğinde neredeyse hiç komplikasyona sebep olmaz” dedi.

YAPAY PANKREASLA ANNE OLDU!

Pandemi döneminde zayıflayan ve hâlsizlikten yürüyemez hâle gelen 32 yaşındaki Şükran Usta, Tip 1 diyabet teşhisi almış. Bu teşhisle hayatının altüst olduğunu söyleyen bilişim teknolojileri öğretmeni Usta, en büyük hayali olan anneliği tadamayacağını düşündükçe psikolojisi daha da bozulmuş. Şekeri 400-500’lerde seyrettiği için hemen insüline geçilmiş. O sırada yapay pankreas teknolojisinden haberdar olan Usta, bu sistemi kullanmaya başlamış ve hemen ardından hamile olduğunu öğrenmiş. Yapay pankreasla tanıştıktan sonra psikolojisinin düzeldiğini söyleyen Usta “Hamileliğimin dördüncü ayında insülin pompası kullandım. Bebeğime bir şey olacak diye çok korkuyordum ama CGM cihazı ve insülin pompası hayatımı kolaylaştırdı. Anlık şeker değerini gösterdiği için ani çıkış ve inişlere hemen müdahale ediyordum. Hamileliğimi çok rahat geçirdim, şekerim dengesine kavuştu” dedi.

KALBİNİ VE PANKREASINI ÇANTASINDA TAŞIYOR

İstanbul’da yaşayan 50 yaşındaki Yahya Tan yapay kalbini çantasında, yapay pankreasını da göğsünün üstüne taşıyor. Yedi sene önce motor kullanırken kalp krizi geçiren Tan, kıl payı hayata tutunmuş. Ancak kalbi onu hayatta tutacak kadar çalışmıyormuş. Nakil yapılamayınca 2017 yılında yapay kalp destek cihazına bağlanmış. Yoğun bakımda tedavi gördükten sonra bu defa da diyabet hastası olduğu ortaya çıkmış. İnsülinle kan şekeri düzene girmeyince ihtiyacı olduğu zaman insülin veren insülin pompası kullanmaya başlamış. Tan “Kullandığım cihazlar sayesinde, kalp krizinden önceki hayatıma geri döndüm” diyor.

YÜKSEK DİYABET TEKNOLOJİLERİ MERKEZİ AÇILDI

Yüksek teknolojiyle diyabet hastalarının hayat kalitesinin artırılması maksadıyla kurulan Acıbadem Uluslararası Diyabet Yüksek Teknoloji Merkezi, Ataşehir’de hizmete açıldı. Diyabetin birçok uzman tarafından takip edilmesi gereken bir hastalık olduğunun altını çizen merkezin koordinatörü Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, teknoloji ve tıptaki hızlı gelişmeler sayesinde hastaların etkin tedavisini yapmanın ve hayat kalitelerini artırmanın mümkün olduğunu belirterek “Diyabetle ilgili bütün sıkıntıları aynı merkezde çözümleyecek multidisipliner yaklaşım ve organizasyonla 24 saat evden takipten dünyanın her tarafında kan şekerini izlemeye, kapalı döngü yapay pankreastan diyabetik giyilebilir teknolojilere, kızıl ötesi ışınlarla 360 derece vücut analizi tekniklerine kadar en gelişmiş teknolojileri bir araya getirdik” dedi.