Kanser vakalarında korkunç artış! 30 yılda yüzde 80'e ulaştı

Bilim insanları, kanser vakaları üzerine bir araştırma yaptı ve korkunç tablo ortaya çıktı. Buna göre, son 30 yılda 50 yaş altı kanser hastalarının sayısı yüzde 80 oranında artış gösterdi.

Dünya çapında kanser tanısı konulan 50 yaşın altındaki kişilerin sayısı son 30 yılda neredeyse yüzde 80 oranında artış gösterdi. BMJ Oncology isimli hakemli bilimsel dergide yayımlanan çalışmada, türünün en büyük, en geniş kapsamlı araştırması olarak görülüyor.

Küresel çapta 'erken evre taramayla tespit edilen' kanser vakaları 1990'da 1,82 milyondan 2019'da 3,26 milyona yükseldi. 40'lı, 30'lu ve daha genç yaştaki yetişkinlerin kanserden ölüm oranı ise yüzde 27 arttı. Araştırma, her yıl 50 yaşın altındaki bir milyondan fazla kişinin kanserden öldüğünü ortaya koyuyor.

KANSER RİSKİNİ ARTIRAN FAKTÖRLERİ AÇIKLADILAR

Uzmanlar vakalardaki artışın nedenlerini çözmeye çalışıyor. Araştırmayı yürüten ekip, bunu etkileyen faktörler arasında kötü beslenme, alkol ve tütün kullanımı, fiziksel hareketsizlik ve obezitenin muhtemel olduğunu söylüyor.

Makalede, "1990'dan bu yana erken evrede tespit edilen kanserlerin görülme sıklığı ve ölüm oranları dünya çapında önemli ölçüde arttı. Sağlıklı bir diyet, tütün ve alkol tüketiminin kısıtlanması ve uygun açık hava etkinlikleri de dahil olmak üzere sağlıklı bir yaşam tarzının teşvik edilmesi, kanser riskini azaltabilir." ifadesi geçiyor.

NEREDEYSE YÜZDE 80 ARTTI

Önceki çalışmalar, son birkaç on yılda dünyanın çeşitli yerlerinde 50 yaşın altındaki yetişkinlerde kanser görülme sıklığının arttığını öne sürüyordu. İskoçya'daki Edinburgh Üniversitesi ve Çin'deki Zhejiang Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından yürütülen bu son çalışma, konuyu küresel ölçekte ve genç yetişkinler için risk faktörlerini inceleyen türünün ilk örneği oldu.

Önceki çalışmaların çoğu bölgesel ve ulusal farklılıklara odaklanıyordu. Ancak bu küresel çalışmada araştırmacılar, 204 ülkeden 29 kanser türünü kapsayan verileri analiz etti.

Araştırmacılar yeni çalışmada, 1990 ile 2019 arasındaki değişiklikleri belirleyebilmek için 14 ila 49 yaş arasındaki tüm kişiler için yeni vakalara, ölümlere, sağlık sonuçlarına ve katkıda bulunan risk faktörlerine baktı.

MEME KANSERİ LİSTEDE İLK SIRADA

2019 yılında 50 yaşın altındaki kişiler arasında yeni kanser tanısı konulan kişi sayısı 1990'a göre yüzde 79 artışla 3,26 milyona ulaştı. Meme kanseri listenin ilk sırasında yer aldı. Küresel nüfus içinde her 100 bin kişiden 13,7 vaka çıkarken, yine 100 bin kişiden 3,5'i meme kanseri nedeniyle hayatını kaybetti.

Nefes borusu ve prostat kanseri vakaları da 1990 ile 2019 yılları arasında en hızlı artış gösteren kanser türleri oldu. Buna karşılık, karaciğer kanseri vakaları ise aksine, yılda tahmini olarak yüzde 2,88 oranında düşüş gösterdi.

2019'da 50 yaş altındaki toplam 1,06 milyon kişi kanserden öldü; 1990'a kıyasla yüzde 27 artış tespit edildi. Meme kanserinden sonra en yüksek ölüm oranlarının nefes borusu, akciğer, mide ve bağırsak kanserleriyle bağlantılı olduğu görüldü. Ölümlerdeki en büyük artış böbrek veya yumurtalık kanseri olan kişilerde görüldü.

2019'da erken evrede tespit edilen kanser oranı en yüksek Kuzey Amerika, Okyanusya ve Batı Avrupa'da görüldü. Düşük ve orta gelirli ülkelerde de benzer tablolar çıktı ve 50 yaşın altındaki en yüksek ölüm oranları Okyanusya, Doğu Avrupa ve Orta Asya'da görüldü.

Geçtiğimiz otuz yılda gözlemlenen eğilimlere dayanarak araştırmacılar, küresel düzeyde kanser vakalarının ve buna bağlı ölümlerin 2030 yılına kadar sırasıyla yüzde 31 ve yüzde 21 oranında artacağını, en fazla risk altında olanların ise 40'lı yaşlarındaki kişiler olacağını tahmin ediyor.

KANSERDE GENETİKLİK ÖNEMLİ OLABİLİR

Araştırmacılar, genetik faktörlerin muhtemelen kanser üzerinde bir rolü olduğunu düşünüyor. Ancak kırmızı et ve tuz açısından zengin, meyve ve süt açısından ise fakir beslenmenin, alkol ve tütün kullanımının, fiziksel hareketsizliğin, fazla kilonun ve kan şekerini artıran diğer besinlerin 50 yaş altındaki kişilerde en sık görülen kanserlerin altında yatan ana risk faktörleri olduğu açık.

Araştırmada yer almayan İngiltere Kanser Araştırmaları Kıdemli Sağlık Bilgi Yöneticisi Dr. Claire Knight, bu eğilimi neyin tetiklediğinin henüz belli olmadığını söyledi ve dikkatli olunması çağrısında bulundu.