İstanbul'da öldüren 'gizli' tehlike! Özellikle iki saat dilimine dikkat, birçok hastalığa davetiye çıkarıyor

Megakent İstanbul'da artan nüfus yoğunluğu ve hareketlilik, şehirdeki hava kirliliğini artırıyor. Kirliliğin birçok hastalığa davet çıkardığını, hatta ölüme kadar götürdüğünü belirten Prof. Dr. Muhammed Emin Akkoyunlu ise özellikle iki saat dilimine dikkat çekti, korunma yöntemlerinden bahsederek tek tek uyardı.

Günümüzde insan sağlığını tehdit eden en önemli çevresel sorunların başında 'hava kirliliği' geliyor. Ortalama bir erişkinin dakikada 5 litre hava soluduğu ve bu durumun akciğerlerimizi sürekli kirli havaya maruz bıraktığı vurgulanırken, özellikle büyük kentlerde işe gidiş-geliş saatlerinde artan egzoz dumanı birçok hastalığa davetiye çıkarıyor.

---

SABAH VE AKŞAM SAATLERİNE DİKKAT

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Muhammed Emin Akkoyunlu, hava kirliliğinin solunum yolu hastalıklarından kalp rahatsızlıklarına ve kadar geniş bir yelpazede ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını belirtti. Önemli uyarılarda bulunan Prof. Dr. Akkoyunlu, hava kirliliğin özellikle kış aylarında ve belli saatlerde daha yoğun ortaya çıktığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

"Yüksek basıncın varlığı, rüzgarın daha az olması, yağışların azlığı gibi sebeplerle, özellikle mesai saatlerine başlarken ve biterken, yani sabah erken saatlerde ve akşam geç saatlerde, egzoz dumanlarının çok daha yoğun olduğunu biliyoruz. Bu egzoz dumanlarını tamamen akciğerlere alıyoruz. Bunların içerisinde partiküler madde dediğimiz, yakıtların yanmasıyla açığa çıkan küçük küller var. Ayrıca, akciğerde akut dönemde zarar verecek olan nitrozoaminler ve kanserojen bazı bileşikler söz konusu. Aynı zamanda, akciğerimizi ve solunum yollarımızı irrite eden bazı gazlar ve partiküller mevcut."

---

"BİNLERCE İNSANIN ÖLÜMÜNE NEDEN OLAN BİR DURUM"

Hava kirliliğinin kalp ve akciğer sağlığını ciddi şekilde etkilediğini ve buna bağlı ölümlerin yaşanabileceğini belirten Prof. Dr. Akkoyunlu, "Özellikle İngiltere'de 1960'larda, sanayileşmenin yoğun olduğu bir dönemde, yüksek basıncın etkisiyle hava akımının olmaması, Londra'da üç gün süren bir sisin çökmesine ve hava kirliliğinin en yoğun şekilde ortaya çıkmasına neden oldu. Bu duruma "smog" diyoruz ki, binlerce insanın ölümüne ve hastalanmasına neden olan bir durumdur. Bu olaydan sonra, hava kirliliği üzerine çalışmalar yoğunlaştı ve insan sağlığını en fazla etkileyen faktörlerden birinin, özellikle kış döneminde, hava kirliliği olduğu görüldü" dedi.

---

"CİDDİ HASARLAR MEYDANA GELEBİLİYOR"

Akkoyunlu, "Hava kirliliği fazla olduğunda, grip enfeksiyonlarına neden olan mikropların havada daha uzun süre kalıp, kirliliğe neden olan maddelere tutunarak daha fazla enfeksiyon yapabilme potansiyeline sahip olduğunu biliyoruz ki, bu, hava kirliliğinin en hafif zararlarından biridir. Nefes almamızla beraber, üst solunum yollarında ciddi hasarlar meydana gelebiliyor. Buna bağlı olarak, astım hastalarında ve KOAH hastalarında alevlenmeler meydana geliyor. Yine, kalp yetmezliği olan hastalarda, oksijen azlığına bağlı olarak hastalığın ağırlaşması ve atağa girmesi, yetmezliğin dengesinin bozulmasına neden oluyor. Aslında kalp ve akciğer sağlığını ciddi şekilde, akut dönemde, hızlı bir şekilde etkiliyor ve buna bağlı hastalıklar, hastane yatışları ve bazen ölümler meydana gelebiliyor. Bu nedenle, bu hastaların ciddi şekilde korunması ve dikkat etmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.

---

KOAH, KANSER, KALP KRİZLERİ...

Hava kirliliğine uzun dönem maruz kalındığında KOAH, kanser, kalp krizleri ve damar tıkanıklıkları gibi ciddi sağlık problemleri oluşabileceğini söyleyen Prof. Dr. Akkoyunlu, şu değerlendirmede bulundu:

"Uzun dönem etkilerine baktığımızda, bu iritanların çoğu, alevlenmenin ötesinde KOAH'a doğru götüren, KOAH'ın tetiğini çeken, KOAH oluşmasını sağlayan, yani geri dönüşümü olmayan hava yolu darlığına neden olan yıkıma yol açıyor. Tabii bunun ötesinde, kanseri tetikleyen, kanser konusunda yatkınlık oluşturan birçok madde içeriyor ki, bunlar sadece akciğer kanserleri değil, prostat kanserine kadar, yani vücudun tamamında kanser etkisine neden olabilecek uzun dönem olumsuz etkiler arasında sayılabilir.

Yine, havada bulunan bu zararlı partiküller, damar içerisine girip damarları tıkayabiliyor ki, bundan en başında koroner arter dediğimiz, yani kalp damarlarını tıkayan veya beyin damarlarını tıkayan ve maalesef felç gibi, kalp krizleri gibi ciddi sorunlara neden olan problemlere de yol açabiliyorlar uzun süre içerisinde."

---

"DIŞARI ÇIKMAK ZORUNDAYSANIZ MASKE TAKIN"

Hava kirliliğinden korunmanın yöntemlerinden bahseden Akkoyunlu, "Eğer dışarı çıkmak zorundaysanız, o zaman bir maske takmanızı öneriyoruz. Bu partiküler maddelerin bir kısmını tutabilir ama gaz içeren nitrozoaminleri ve entik oksitleri tutamaz. Bu nedenle, var olan maskenin ya ıslak bir bezle desteklenmesi veya N95 dediğimiz maske olmasını öneriyoruz. Tabii ne kadar fazla egzersiz yaparsak, hareket edersek, çok daha fazla hava soluyacağımız için çok daha fazla maruz kalacağız. Bu nedenle, mümkünse dış ortamda yürüyüş yapmamayı, egzersiz yapmamayı öneriyoruz. Yani mümkünse çıkmayın, çıkacaksanız da yürümeyin. Bu dönemlerde, bu bölgede oturanlar da, mesela yol kenarında, otoban kenarında oturuyorsanız, kapılarını, pencerelerini sıkı bir şekilde kapatmalarını, mümkünse havalandırma yapmamalarını bu süre içerisinde öneriyoruz" dedi.