Maymun çiçeği virüsü Avrupa'ya sıçradı! Çok daha bulaşıcı bir varyant

Dünya Sağlık Örgütü'nün maymun çiçeği virüsü nedeniyle dünya genelinde acil durum ilan etmesinin üzerinden henüz 24 saat geçmeden İsveç'te çok daha bulaşıcı bir varyant tespit edildi.

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 15 Ağustos tarihinde Afrika'da 13 ülkeye yayılan maymun çiçeği virüsü nedeniyle, iki yıl içinde ikinci kez küresel halk sağlığı acil durumu ilan etmesinin ardından virüs Avrupa'ya sıçradı.

Maymun çiçeği virüsünün "daha bulaşıcı" bir varyantı, İsveç'te tespit edildi. BBC'de yer alan habere göre İsveç makamları, Afrika dışındaki ilk enfeksiyonu tespit ettiklerini doğruladı.

---

İSVEÇ SAĞLIK BAKANI DOĞRULADI

İsveç Sağlık ve Sosyal İşler Bakanı Jakob Forssmed düzenlediği basın toplantısında, “Öğleden sonra İsveç’te daha ciddi bir tür olan ve Clade I olarak adlandırılan bir maymun çiçeği vakası olduğunu teyit ettik” dedi.

İsveç Halk Sağlığı Kurumu tarafından yapılan açıklamada, söz konusu vakanın maymun çiçeği virüsünün tehlikeli bir varyantı olan Clade I’in Afrika dışında ilk kez tespit edildiği aktarılarak, hastanın başkent Stockholm’de olduğu ifade edildi.

---

İKİNCİ KEZ KÜRESEL ACİL DURUM İLAN EDİLDİ

Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nden komşu ülkelere yayılan maymun çiçeği virüsü nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), harekete geçti. Burundi, Kenya, Ruanda ve Uganda’da da virüsün yayılması sonucu DSÖ, 15 Ağustos 2024 tarihinde maymun çiçeği virüsü nedeniyle iki yıl içinde ikinci kez küresel halk sağlığı acil durumu ilan etti. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, “Bu salgınları durdurmak ve hayat kurtarmak için koordineli bir uluslararası müdahalenin şart olduğu açıktır” dedi.

Küresel halk sağlığı acil durumu, DSÖ’nün en yüksek alarm seviyesi olarak biliniyor ve bir hastalığı kontrol altına almak için araştırma, finansman, uluslararası halk sağlığı önlemlerini ve işbirliğini hızlandırmayı amaçlıyor.

---

CAN KAYBI 524'YE YÜKSELDİ

Maymun çiçeği virüsü, bugüne kadar başta Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) olmak üzere, Afrika'da 13 ülkede görüldü. Virüse karşı geliştirilen aşının kıtaya ulaştırılması konusundaki zorluklar, Afrika'da Kovid-19 benzeri bir salgın riski konusunda endişeye neden oluyor.

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezinin (Africa CDC) 9 Ağustos'ta yayımladığı rapora göre, ocak ayından 8 Ağustos'a kadar 13 Afrika ülkesinde 2 bin 822 kişi virüse yakalandı, 14 bin 719 şüpheli vaka kayda geçti. Virüs nedeniyle 511'i KDC'de olmak üzere 524 kişi yaşamını yitirdi.

---

VİRÜSÜN PATLAK VERDİĞİ AFRİKA'DA AŞI YOK

Maymun çiçeği virüsü salgınında COVID-19 salgınında olduğu gibi Afrika'nın aşıya ulaşımda adaletsizliğe uğramasından endişe ediliyor. Africa CDC, salgını kontrol etmek için 10 milyon doz aşıya ihtiyaç olmasına karşın halihazırda 200 bin doz aşı olduğunu belirterek bunlardan çok azının Afrika'ya ulaştığına işaret ediyor.

Virüsten korunmak için 2 doz aşı olmak gerekirken Africa CDC, tek dozu yaklaşık 100 dolar olan aşının Afrika ülkeleri için çok pahalı olduğunu vurguluyor. Africa CDC, maliyetlerin düşürülmesi aşı üreticileriyle görüşmelere başlarken DSÖ de maymun çiçeği aşısının acil kullanımı için ilk adımı attı. DSÖ, 7 Ağustos'ta, maymun çiçeği aşısı üreticilerini, Acil Kullanım Listesi (EUL) için İlgi Beyanı sunmaya davet etti.

---

MAYMUN ÇİÇEĞİ VİRÜSÜ NEDİR?

Maymun çiçeği virüsü insanlarda ilk kez 1970'de görülse de canlılarda ilk ortaya çıkışı 1958'de yaşandı. Bir araştırma için kullanılan maymun kolonilerinde çiçek hastalığına benzer belirtilerin görülmesiyle tespit edilen virüs, 2022'ye kadar "maymun çiçeği (monkeypox)" olarak adlandırıldı.

DSÖ, 2022'de ırkçılık ve ayrımcılık kaygısıyla virüsün ismini "mpox" olarak değiştirdi. Örgüt ayrıca virüsün "Batı Afrika", "Kongo Havzası", "Orta Afrika" ismini taşıyan alt türlerinin de yeniden adlandırılmasına karar verdi.

---

HAYVANLARDAN VE İNSANLARDAN BULAŞIYOR

Maymun çiçeği virüsü fareler, sincaplar gibi kemirgen hayvanlardan veya enfekte olmuş bireylerden bulaşıyor. Virüsün neden olduğu vücut döküntülerine dokunmak, bu döküntülerin bulaştığı giysi, çarşaf, havlu ve benzeri eşyaları kullanmak ve vücut sıvılarıyla temas etmek en önemli bulaş nedenleri arasında yer alıyor.

İlk belirtiler virüsü kaptıktan 5 ila 21 gün içerisinde ortaya çıkabiliyor. Virüs genelde yüksek ateş, baş, sırt ve kas ağrısı, lenf bezlerinde şişlik, yorgunluk, üşüme, titreme ve ciltte su çiçeğine benzer kabarcıklara neden oluyor.

---

TEMAS YOLUYLA YAYILABİLİR

Özel bir tedavi yöntemi olmayan hastalığın tedavisi antiviral ilaçlarla yapılıyor. Vakaların büyük bir kısmı hastalığı hafif geçiriyor ve birkaç hafta içinde sağlığına kavuşuyor.

Maymun çiçeği yakın temas yoluyla yayılabilir. Genellikle hafiftir, nadir vakalarda ölümcüldür. Grip benzeri semptomlara ve vücutta irin dolu lezyonlara neden olur.