Opr. Dr. Fakı Akın anlattı: Şişmanlığa neşterli çözüm

8 SORUDA OBEZİTE CERRAHİSİ
Obezite cerrahisi ne zaman gereklidir?
Ameliyatın gerekliliği vücut kitle indeksine göre belirlenir. Vücut kitle endeksi, vücut ağırlığının boy uzunluğunuzun karesine bölünmesi ile elde edilir. Ülkemizde vücut kitle indeksi 40'ı geçen kişilerde SGK tarafından ameliyatın geri ödemesi yapılmaktadır. Başka ülkelerde bunun daha düşük sınırları vardır. Vücut kitle indeksi 35 olan ve buna eşlik eden Tip 2 diyabet, uyku apnesi veya yüksek tansiyon hastası kişilerde de yapılabilir. Dünya Obezite Cerrahisi federasyonu bu sınırın 30'a kadar indirilebileceğini söylüyor. Vücut kitle indeksi 30'dan aşağı olan kişilerin yaptırmaması gerekir.
Kaç çeşit obezite ameliyatı var?
İşleyiş şekline göre sıralayacak olursak başlıca ameliyat teknikleri tüp mide, mide balonu, mide bandı (mide kelepçesi) ve mide by-pass ameliyatlarıdır. Bu ameliyatlar ana hatlarıyla "kısıtlayıcı", "emilim azaltıcı" veya "hem kısıtlayıcı hem de emilim azaltıcı" ameliyatlardır. Kısıtlayıcı ameliyatlarda en sık kullanılan tüp mide ameliyatıdır. Hem kısıtlayıcı hem de emilim azaltıcı bir ameliyat türü ise mide by-pass ameliyatıdır.
Ameliyat tekniği neye göre seçiliyor?
Ameliyat tekniğini seçerken hastanın başlangıç kilosu, yeme içme alışkanlıkları, sosyal hayatı, iş hayatı, ailede obezitenin genetik olup olmadığı, kendisinde ya da ailesinde yandaş hastalık dediğimiz Tip 2 diyabet, kalp damar hastalıkları, hipertansiyon, uyku apnesi dediğimiz uykuda solunum durmalarının olup olmadığına dikkat edilmelidir.
Obezite ameliyatı nasıl yapılıyor?
Artık obezite ameliyatları laparoskopik yöntemle yapılıyor. Tüp mide ameliyatı ve mide by-pass için karından 5 adet delik açılıyor. Her biri 1,5 cm olan bu deliklerden girilerek ameliyat yapılıyor. Tüp mide ameliyatında midenin %75'i zımbalanarak ayrılmakta ve geriye muz gibi bir bölüm kalmaktadır. Mide balonu ameliyatında midenin içine laparoskopik yöntemle içine 500-700 cc serum fizyolojik doldurulan bir sistem yerleştirilir. Bu balon midede şişkinlik oluşturduğu için kişi daha az yemeye alışır. Bu mide içinde 6 ay kalır. Çıkarıldıktan sonra da diyet programıyla az yemeye devam etmesi gerekir. Mide bandı adı verilen kelepçe sisteminde de midenin üst kısmına yine laporoskapik yöntemle bir kelepçe takılır. Bu kelepçe hastanın kilo durumuna göre gevşetilip, daraltılabilir. Sürekli doktor kontrolünü gerektiren bir yöntemdir. Mide by-pass ameliyatında midenin bir bölümü korunarak, mideden 100-150 cm uzaklıkta olan ince mideye dikilir. Bu ameliyat hem kısıtlayıcı hem emilim azaltıcı bir özelliğe sahiptir ve halen ABD'de ve birçok Avrupa ülkesinde en çok seçilen obezite cerrahisi yöntemidir.
Obezite cerrahisi riskli midir?
Safra kesesi ameliyatı da olsa, apandist ameliyatı da olsa her zaman bir risk vardır. En önemli riskler yara enfeksiyonu, kanama riski gibi risklerdir. Bunların önlemlerini ameliyat öncesinde kan testlerini yaparak alıyoruz. Onun haricinde obezite cerrahisinde en sık rastlanan komplikasyon, ameliyat yerinde kaçak oluşmasıdır. Bunun önlemini ameliyat anında doğru tekniği kullanarak, doğru testleri yaparak minimuma indiriyoruz.
Ameliyat sonrasında hastayı nasıl bir süreç bekliyor?
Tüp mide ameliyatı ya da gastrik by-pass yaklaşık 1 saat sürüyor. Ameliyat olduğu gün yeme içme ve yürümek yasak. Ertesi gün koridorda yürüyor, su içiyor ve yoğurt yiyebiliyor. Mide baypas ameliyatından 48 saat sonra kızarmış ekmek, krem peynir, çay ya da kahveden oluşan ilk kahvaltısını yapabiliyor.
Ne zaman normal beslenmeye geçiliyor?
Mide baypas ameliyatlarında hasta, ilk 2 hafta boyunca püre haline getirilmiş her şeyi tüketebiliyor. 3-4 hafta sonra yumuşak etler dediğimiz balık ya da kıyma tüketebiliyor. 1 ay sonra her şeyi yiyebiliyor.
Obezite cerrahisi geçirmiş kişinin asla yapmaması ve asla yememesi gereken şeyler nelerdir?
Sağlıklı beslenme koşulları ameliyat olmuş kişiler için de geçerlidir. Herkes gibi yağlı ve şekerli gıdalardan uzak durmak gereklidir.
ZİYNETİ KOCABIYIK