Organ nakli kanunu izin vermiyor! Üreme hücresinin ticaretini yapmak suçtur

İstanbul Ataşehir’de bir kadın doğum kliniğinde kadın hastaların yumurtalarının satıldığının iddiası ortalığı karıştırdı.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Konuyla ilgili yapılan İhbar üzerine İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü denetim ekipleri kliniğe giderek araştırmalar yaptı. Sağlık Bakanlığı yumurta artırıcı ilaçları reçeteleyen klinikte çalışan 2 doktor hakkında suç duyurusunda bulundu. Kadın hastalıkları ve doğum dernekleri konuya tepki göstererek Türkiye’deki yasalara göre insan hücresinin alınıp satılarak ticaretinin yapılmasının suç olduğu ve özellikle yumurta, embriyonun ticarete konu olmasının hukuki ve etik problemler doğuracağını söyledi.

NE OLMUŞTU?

Olay CİMER’e yapılan bir şikâyet üzerine ortaya çıktı. İddiaya göre İstanbul Ataşehir’de bulunan kadın doğum polikliniği "genel kontrol, muayene veya yumurta dondurma" gibi işlemler altında genç kadınlara kurye aracılığı ile hormon ve yumurta artırıcı bir ilaç gönderdi. 2 hafta boyunca bu ilacı kullanan kadınların yumurtaları toplandı. Toplanan yumurtalar ABD ile ilişkili bir şirket aracılığı ile yurt dışındaki tüp bebek merkezlerine satıldı. Bu kadınlara ilaç kullanımı sonucunda çıkan olgun yumurta sayısı kadar para ödeneceği söylenerek yumurta başına 20 ile 40 bin lira arasında değişen para teklif edildi. İleride doğan çocuklardan miras hakkı iddia edememesi için imzalar alındı.

YAPILAN İŞLEM KANUNA GÖRE SUÇ

Olayı çıkan haberlere göre değerlendirebileceğini söyleyen Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği (TJOD) Başkanı Prof. Dr. İsmail Mete İtil, yapılan işlemin bir suç olduğunu söyledi. Türk yasalarına göre tüp bebek işlemlerinin sadece evli çiftler arasında yapılabileceğini, sadece yaş ya da hastalık sebebiyle doğurganlık kabiliyetini kaybedecek kadınların kendi yumurtalarını dondurabileceklerini ifade eden Prof. Dr. İtil, “Bunun dışında organ nakli kanununa göre başkasına ait üreme hücresi veya embriyonun kullanılması suretiyle donasyon işlemi yapılması ve bu amaçla üreme hücresi veya embriyo bağışlanması, satılması, bulundurulması, kullanılması, saklanması, taşınması, ithalatı, ihracatı ve bu işlemlere aracılık edilmesi yasaktır. Bunun cezai sorumlulukları vardır. Türk Ceza Kanunu’nda bunun ağır cezaları var. Ondan dolayı yapılan işlem buna hizmet ediyorsa bu suçtur. İşlemin niteliğini bilmiyorum. Eğer bu şekilde ise, para karşılığında yumurta toplanıp, yumurtalar da naklediliyorsa, ithalatı yapılıyorsa, bu bir şirket aracılığı ile yapılıyorsa bu suçtur” dedi.

BAŞKA ÜLKELERDE DE YASAK

Yumurta donasyonunun izin verildiği ülkelerin bulunduğunu ancak birçok ülkede yasak olduğunu ifade eden Prof. Dr. İtil, “Çünkü bunun etik dışında da hukuki, dini, ahlaki sorunları olabilir. Bu çok tartışmalı bir konu. Dünyanın her yerinde serbest de bir tek Türkiye’de yasak değil. Kanunlara uymak zorundayız” açıklamasını yaptı.

İLAÇLARIN ZARARI YOK

Yumurta üretimini artırmak için verilen ilaçların yan etkileri bulunduğu şeklindeki değerlendirmenin gerçeği yansıtmadığını söyleyen Prof. Dr. İtil, “Ülkemizde tüp bebek tedavisi gören binlerce kadın var. Onlarda da yumurta stimülasyonu yapılıyor. Her ilacın yan etkisi var ama binde bir görülecek yan etkiler için de herkeste ve her zaman yapıyormuş izlenimi uyandırılmaması lazım. Bu tür ilaçlar güvenle kullanılabilir. Ülkemizde tüp bebek tedavisi kanunlara uyarak güvenli bir şekilde yapılmaktadır” dedi.