Prostat kanseri teşhisinde 'gereksiz PSA' uyarısı!

Bütün toplumu taramanın gereksiz olduğunu vurgulayan uzmanlar, 50 yaşından sonra her erkeğin yılda bir defa PSA testi yaptırmasının erken teşhis için önemli olduğunu söylüyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK

Prostat kanseri, akciğer kanserinden sonra erkeklerde en çok ölüme sebep olan kanser türü. Erken teşhis edildiğinde başarıyla tedavi edilebilen bu kanser her 12 erkekten birinde görülüyor. Prostat kanserini teşhis etmede önemli bir parametre olan PSA testinin gereksiz yere kullanılmaması gerektiğini söyleyen Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türk Üroonkoloji Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Sinan Sözen “Toplumun tümünün taranmasından ziyade, belli risk gruplarındaki ve yaşlarındaki hastaların taranması daha uygundur. Normalde 50-75 yaş aralığında bakılan PSA testinde, kişinin birinci dereceden akrabalarında prostat kanseri varsa alt sınır 45 yaş olmalıdır” dedi.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl dünyada yaklaşık 1 milyon 300 bin, Türkiye'de ise 20 bin kişiye prostat kanseri teşhisi konuluyor. Dünyada ve Türkiye’de erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden olan prostat kanserinin tedavisinde önemli olan noktanın tedaviden en çok faydalanacak hastanın belirlenmesi olduğunu ifade eden Prof. Dr. Sözen “Prostat kanseri, tedavi maliyetlerindeki yükseklik sebebiyle endüstrinin gölgesinde veya baskısında bir hastalık gibi durmaktadır. Prostat kanserinde önemli olan, tedaviden maksimum faydayı görecek hastayı belirlemektir. Bu nedenle prostat kanserinde başlıca teşhis aracı olan ve kandan bakılan PSA kullanımı gereksiz bir teşhis aracı olmamalıdır” uyarısını yaptı.

HER HASTAYA CERRAHİ YAPILMAZ

Belirli yaş aralığındaki erkekler arasında son derece yaygın olan prostat kanserinin erken teşhis edilebilmesi için toplumda farkındalığın oluşturulmasının önemine işaret eden Prof. Dr. Sözen, lokal evrede yakalanan kanserin iyi bir cerrahi ameliyat ve radyoterapi ile tedavi edilebildiğini, hastanın prostat kanserinden kurtulma oranının yüzde 90'ın üzerine çıktığını söyledi.

Prostat kanserinde tedaviden en çok fayda görecek olanların, hastalığın kabaca başka bir organa ya da etraf dokuya yayılmadığı, organ dışına taşmamış hastalık grubu olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Sözen “Bu grupta her hasta cerrahi olarak tedavi edilmemektedir. Hastanın kliniği ve bazı risk faktörleri göz önünde bulundurularak, uygun evre hastalıkta hastanın küratif tedavi şansını kaybetmeden izlemeyi amaçlayan aktif izlem denilen tedavi protokolleri de hastaya sunulmalıdır. Buradaki amaç hastayı cerrahi ya da radyoterapi gibi majör tedavilerin hayat kalitesini bozan ciddi yan etkilerinden korumaktır” diye anlattı.

Prostat kanserinin cerrahi tedavisinde farklı seçenekler olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Sözen “Cerrahi tedavide bugün için altın standart bir yöntem halen tanımlanmamıştır. Önemli olan cerrahın tercihidir. Açık, laparoskopik ve robotik cerrahi bugün için eşit başarı sonuçları ile ülkemizde uygulanabiliyor. Ek olarak çevre dokuya zarar vermeden ya da en az zarar vererek, sadece hastalıklı bölgeye ışın uygulama şansı sunan yeni radyoterapi teknolojileri de prostat kanserinde çok etkili bir tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır” dedi.

MR FÜZYON BİYOPSİ DOĞRU HASTAYI SEÇİYOR

PSA yüksekliği tespit edilen hastalarda doğru teşhisin yapılabilmesi için ikinci basamak tetkikin, Multi Parametrik Prostat MR olduğunu belirten Prof. Dr. Sözen, “Önceki yıllarda direkt olarak biyopsi yapılırdı. MR füzyon biyopsi yöntemi ile önce MR çekilerek kanserden şüphelenilen alanlar, özel bir skorlama sistemine göre belirleniyor. Daha sonra bu noktalardan doğruluğu yüksek biyopsiler yapılabilmektedir. Bu teknik sayesinde klinik önemi olan kanserlerin yakalanma oranları artıyor, gereksiz biyopsiler azalıyor. MR Füzyon biyopsi prostat kanserinin teşhisinde yeni ve güvenilir bir yöntemdir. Ülkemizde sınırlı merkezlerde uygulanmaktadır” dedi.