Tam bitti derken tehlike kapıda mı? Farelerde COVID-19 varyantları bulundu

Bilim insanları, kanalizasyon sistemlerinde yaşayan bazı farelerde COVID-19 enfeksiyonuna rastladı. Araştırmacılar, dünya genelinde koronavirüs önlemleri büyük oranda azalmış olsa da tehlikenin her an yeniden canlanabileceği konusunda uyardı.

ABD’nin New York eyaletinin kanalizasyon sistemlerinde yaşayan bazı farelerde, SARS-CoV-2'nin Alpha, Delta ve Omicron varyantları tespit edildi. Çalışma, Amerikan Mikrobiyoloji Derneği'nin mBio isimli dergisinde yayımlandı. Medyada 'korkutucu bulgular' başlığıyla yer alan makale, 'COVID-19'u bu defa fareler mi yayacak' sorusunu gündeme getirdi.

Çalışmanın baş araştırmacısı Missouri Üniversitesi Grip ve Gelişmekte Olan Bulaşıcı Hastalıklar Merkezi Direktörü Henry Wan, "Bulgularımız, insanlara potansiyel ikincil zoonotik bulaşma için fare popülasyonlarında SARS-CoV-2'nin daha fazla izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Genel olarak, bu alandaki çalışmalarımız hayvanların insanları etkileyen salgınlarda rol oynayabileceğini gösteriyor ve hem insan hem de hayvan sağlığını koruyabilmemiz için bilgi birikimimizi artırmaya devam etmemiz önemli." dedi.

Fareler, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kentsel alanlarda yaygın olarak bulunur. Örneğin, yalnızca New York City'de yaklaşık sekiz milyon vahşi farenin bulunduğu düşünülüyor. Bu vahşi fareler, insanlarla etkileşime girmek için geniş fırsatlara sahiptir.

FARELERİN HANGİ VARYANTLARA SAHİP OLDUĞU DA BULUNDU

Önceki iki çalışma, Asya (Hong Kong) ve Avrupa'daki (Belçika) farelerin SARS-CoV-2'ye maruz kaldığını ortaya koyuyordu ancak her iki çalışmada da bu farelerin hangi SARS-CoV-2 varyantına maruz kaldığı bilinmiyordu. Yeni çalışmada araştırmacılar, insanlardaki SARS-CoV-2 virüsünün ABD’nin kentsel bölgelerindeki özellikle New York City'deki fare popülasyonuna bulaşıp bulaşmadığını ve bulaştıysa hangi SARS-CoV-2 varyantlarının bulaştığını belirlemeye odaklandı. Araştırmacılar ayrıca NYC'deki SARS-CoV-2 varyantlarının farelerde enfeksiyona neden olup olmadığını da belirlemeye çalıştı.

Çalışmanın ortak yazarı Tom DeLiberto, 2021 sonbaharında kanalizasyon sistemlerinde ve eyaletteki bazı park alanlarında fareleri yaklayarak örnek aldıklarını bildirdi. Biyologlar, virolojik çalışmalar ve genomik dizileme için 79 fareden numune topladı ve işledi. Araştırmacılar, farelerin SARS-CoV-2'ye maruz kaldığını ve COVID-19 salgınının ilk aşamalarında insanlardaki virüslerle muhtemel bir bağlantısı olduğunu buldu. 79 fareden 13'ünde (yüzde 16.5) yeni tip koronavirüs tespit edildi.

VARYANTLAR FARELERİ DE HASTA ETMİŞ

Yeni çalışmada araştırmacılar, insanlarda bulunan Alpha, Delta ve Omicron SARS-CoV-2 varyantlarını vahşi farelere enjekte ederek hasta olup olmadıklarına baktı. Bu varyantların farelerde üst ve alt solunum yollarında enfeksiyonlara neden olabileceğini gösterdiler. Enfeksiyona yatkınlık varyant tipine göre değişiklik göstermiştir.

(Kaynak; American Society for Microbiology)