Çip teknolojisinde yeni perde! Çin, ihracatı durdurdu

Pandemi döneminde 2020 yılında patlak veren 'çip krizi' yeni bir boyuta taşındı. Çin hükümeti, bilgisayar çipleri yapmak için kullanılan iki temel malzemenin ihracatı üzerindeki kontrolleri sıkılaştırmaya başladı.

MUHABİR: MURAT MAKAS - Önümüzdeki aydan itibaren, dünyanın en büyük metal üreticisi olan Çin'den galyum ve germanyum ihraç etmek için özel lisanslara ihtiyaç duyulacak. Çin'in bu kararı, ABD hükümetinin Çin'in bazı gelişmiş mikroişlemcilere erişimini engellemeye yönelik kararlarından sonra geldi. Bu arada, ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, sadece birkaç gün sonra Pekin'i ziyaret edecek.

BBC'nin aktardığı bilgilere göre, Çin, çip üretiminde kullanılan iki önemli malzemenin ihracatını durdurdu. Pazartesi günü Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanan bildiride, kısıtlamaların "ulusal güvenliği ve çıkarları korumak" için gerekli olduğu açıklandı. Gümüşi metaller yarı iletken, iletişim aygıtlarının ve askeri araçların üretiminde oldukça önemli. Ayrıca güneş panelleri gibi ürünlerde de önemli malzemeler.

ABD VE ÇİN ARASINDA YARI İLETKEN KRİZİ

Cep telefonlarından askeri araçlara kadar çoğu şeye güç sağlayan yarı iletkenler (çip) dünyanın en büyük iki ekonomisi (ABD ve Çin) arasındaki şiddetli anlaşmazlığın merkezinde yer alıyor. ABD, Çin'in süper bilgisayarlar ve yapay zeka teknolojileri için kullanılan çiplerin askeri amaçlara alet edilmesinden endişe duyduğunu iddia ederek çip teknolojisine yönelik kısıtlamalara gitti.

Ekim ayında Washington yönetimi, dünyanın neresinde yapılırsa yapılsın ABD araçlarını veya yazılımlarını kullanarak Çin'e çip ihraç eden şirketler için lisans gerektireceğini duyurdu. ABD'nin bu hamlesine Hollanda ve Japonya da dahil olmak üzere birçok ülke destek verdi.

Geçen hafta, Hollanda belirli yarı iletken üretim ekipmanlarının ihracatını kısıtlayacağını duyurdu. Bu, Hollanda'nın bu yılın başlarında açıkladığı 'en gelişmiş' mikroçip teknolojisi ihracatını kısıtlama planlarını takip etti. Kontrollerin, küresel mikroçip tedarik zincirinde önemli bir oyuncu olan Hollanda merkezli çip ekipmanı üreticisi ASML'yi etkilemesi bekleniyor.

Bu arada Japonya, bilgisayar çipi üretimi ihracatının bir kısmını kısıtlamayı planlıyor. Mart ayında açıklanan önlemler, 23 tür yarı iletken üretim ekipmanını etkileyecek.

ABD'Yİ 'TEKNOLOJİ HEGEMONYASI' OLARAK GÖSTERDİ

Çin, Washington tarafından uygulanan ihracat kontrollerine tepki olarak ABD'yi sık sık "teknoloji hegemonyası" olarak tanımladı. Son aylarda Pekin, havacılık şirketi Lockheed Martin gibi Amerikan ordusuyla bağlantılı ABD firmalarına kısıtlamalar getirdi.

Öte yandan, Perşembe gününden itibaren dört günlük bir ziyaret için Çin'e gidecek olan ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, Washington ile Pekin arasındaki ekonomik bağların kopmaması konusunda uyarılarda bulundu. Geçen ay Kongre huzurunda yaptığı konuşmada, "Olabildiğince açık olan ticaret ve yatırımdan hem bizim hem de Çin'in kazançlı çıktığını düşünüyorum ve Çin'den ayrılmaya çalışmak bizim için felaket olur" dedi.

Yellen, bu yıl ülkeyi ziyaret eden ikinci üst düzey ABD yetkilisi olacak. Haziran ayında ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Pekin'de Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile bir araya gelerek rakip süper güçler arasında üst düzey iletişimleri yeniden başlattı.

(Kaynak: BBC)