Evren'de daha şiddetlisi yok! En parlak patlamanın Dünya'ya yöneldiği ortaya çıktı

Evrenimizde şimdiye kadar gerçekleştiği bilinen en parlak patlamanın arkasındaki gizem çözüldü. Bilim insanları, bu patlamanın doğrudan Dünya'ya yöneldiğini buldu.

Ekim 2022'de 'Tüm Zamanların En Parlağı' (Brightest of All Time/BOAT) olarak adlandırılan bir patlama Dünya'yı etkilemişti. Patlama dünyanın dört bir yanındaki teleskoplarla kaydedilirken o tarihten bu yana patlamanın oluşumu, detayları da araştırılıyor. Şimdi yeni bir çalışmada açıklandığı üzere patlamanın arkasındaki gizem çözülmüşe benziyor.

BOAT, Evren'deki en şiddetli ve yüksek enerjili patlamalar olan gama ışını patlamalarından biriydi. Bu patlamalar sadece birkaç saniye içinde, Güneş'in tüm ömrü boyunca üreteceği kadar enerji üretebiliyor.

PATLAMA DOĞRUDAN DÜNYA'YA YÖNELMİŞ

Independent'ın aktardığı bilgilere göre, resmi olarak 'GRB 221009A' adını taşıyan ve 'BOAT' diye bilinen gama ışını patlamasının devasa bir yıldızın bir karadeliğin içine çökmesiyle gerçekleştiğine inanılıyor. Ancak bilim insanları, bu patlamanın kozmosta tam olarak neden bu kadar parlak şekilde ışıldadığından emin değildi. Artık araştırmacılar, gama ışını patlamasının neden bu kadar yoğun olduğunu bulmuş olabilir. Analizlere göre, patlama doğrudan Dünya'ya yönelmiş ve beraberinde büyük miktarda yıldız materyali sürüklemişti.

Bilim insanları, daha önce patlamanın parlaklığının, açısından kaynaklandığını ifade etse de gizem devam ediyordu: Jetin sınırı gözlemlenememişti.

Bath Üniversitesinden Hendrik Van Earthen bulgulara ilişkin şöyle konuştu:

"Artık ışınımın yavaşça solması dar bir gaz jetinin özelliği değil. Bunu bildiğimiz için patlamanın şiddetinin ardında başka bir nedenin varlığından şüphelendik ve matematiksel modellerimiz de bunu destekledi. Gözlemler, normalde izole bir jet görülmesi beklenen yerde geniş çaplı bir gaz akışının içine gömülü dar jeti yavaş yavaş gözler önüne sererken, çalışmamız GRB'nin özgün yapısını açıkça ortaya koyuyor."

Patlamada bu tür güçlü olaylardakinden farklı jetlerin keşfedilmesi, olağandışı davranışın açıklanmasını sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda gama ışını patlamalarının her zaman beklendiği gibi davranmadığını da gösteriyor.

STANDART FİZİĞE UYMUYOR

George Washington Üniversitesinde lisansüstü öğrencisi olan çalışmanın lideri Brendan O'Connor, şu şekilde bir değerlendirme yaptı:

"GRB 221009A, en uç patlamaların sıradan gama ışını patlamalarında kabul edilen standart fiziğe uymadığını gösteriyor. Muazzam büyüklükteki yıldızların çöküşünde göreceli dışa akışların nasıl meydana geldiğine dair standart teorilerimizi gözden geçirmeye zorlayan GRB 221009A, uzun gama ışını patlamarı için Rosetta taşına eşdeğer olabilir."

Araştırma, Science Advances dergisinde 'A structured jet explains the extreme GRB 221009' başlıklı makaleyle yayımlandı.

(Kaynak: The Independent)